II OSK 2223/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-19
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki legalnie wzniesionej altany jest uzasadniony, jeśli znajduje się ona w odległości mniejszej niż wynikająca z norm branżowych od gazociągu wysokoprężnego, a stan techniczny sieci i faktyczne zagrożenie nie zostały jednoznacznie wykazane?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki legalnie wzniesionej altany, usytuowanej w mniejszej odległości od gazociągu wysokoprężnego niż wynikająca z norm branżowych, nie może być oparty wyłącznie na tych normach, jeśli nie wykazano konkretnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Organy muszą indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów stwarza takie zagrożenie, uwzględniając, że zapewnienie bezpieczeństwa sieci należy do zarządcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki altany murowanej, wybudowanej na początku lat 70. XX w., usytuowanej w odległości 13 m od gazociągu wysokoprężnego z 1963 r. Organy nadzoru budowlanego uznały, że lokalizacja altany stanowi zagrożenie bezpieczeństwa i nakazały jej rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na przedwczesność rozstrzygnięcia z uwagi na toczące się postępowanie legalizacyjne dotyczące gazociągu oraz potrzebę wyjaśnienia rzeczywistej odległości altany od gazociągu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez zarządcę gazociągu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz del. NSA Anna Żak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. Oddział w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 249/11 w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. II SA/Rz 249/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stalowej Woli z dnia [...] listopada 2010 r.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na skutek interwencji [...] Oddział w T., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w Stalowej Woli wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie "kolizji" altany położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S., na działce oznaczonej nr ewid. [...], z gazociągiem wysokoprężnym Ø 700/6,3 MPa relacji [...], wybudowanym w 1963 r. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 1 września 2010 r. ustalono, że na ww. działce istnieje będąca własnością D. L. altana murowana posadowiona na fundamencie betonowym o wym. 2,80 x 3,66m i wysokości 2.80m z dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową. Altana usytuowana jest w odległości 13 m od ww. gazociągu. D. L. wyjaśniła, że właścicielem altany została w 2009 r. i nie wie kiedy altana została wybudowana. Pełnomocnik Polskiego Związku Działkowców E. J. oświadczył, że altana została wybudowana na początku lat 70. ubiegłego wieku przez pierwszego użytkownika działki W. S. Według informacji uzyskanych od [...] Oddział w T., gazociąg został wybudowany w 1963r. decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] sierpnia 1964 r.,
Organ I instancji decyzją z dnia[...]listopada 2010r. wydaną na podstawie art. 50 i 51 oraz art.51 ust.7 Prawa budowlanego nakazał D. L. rozbiórkę altany położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S. Jednocześnie wyjaśnił, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] sierpnia 1964 r., na podstawie której wybudowany został gazociąg, nie jest decyzją o pozwoleniu na budowę, o której mowa w Prawie budowlanym, lecz decyzją zezwalającą na "wejście w teren", której podstawę prawną stanowił art. 35 ustawy z dnia 13 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W ocenie organu przedmiotowy gazociąg, zgodnie z art. 2 ust. 4 Prawa budowlanego z 1961 r., jest obiektem inżynierskim zaliczonym do budownictwa specjalnego (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego) i wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, co oznacza, że stanowi samowolę budowlaną. Dokumenty założycielskie ogrodu działkowego, który powstał w 1968r. nie zawierały informacji dotyczącej przebiegającego przez ten teren gazociągu. Organ wskazał, że budowa przedmiotowej altany zgodnie z paragrafem 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz.U. z 1963r. nr 38,poz.218 i z 1964r. nr 21 poz.143) nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, jednak wybudowanie jej w odległości 13 m od gazociągu, niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło, stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa, brak też możliwości usunięcia zagrożenia w inny sposób, aniżeli poprzez rozbiórkę obiektu.
W odwołaniu D. L. podniosła, że wstępując w poczet członków Polskiego Związku Działkowców, nie została poinformowana o kolizji z siecią gazową. Zdaniem odwołującej się, jeżeli występuje zagrożenie, to należy zlikwidować cały Rodzinny Ogród Działkowy, bowiem zagrożenia nie stanowią tylko altany. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest bezprzedmiotowa, bowiem wydana została o 40 lat za późno.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podając art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z art.50 ust.1 pkt.2, art.51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Wskazał, że nakaz rozbiórki altany, która usytuowana jest w odległości 13 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700 jest nieunikniony. Podkreślił, że przedmiotowa altana, pomimo że nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, wybudowana została w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. w sposób powodujący zagrożenie dla życia i zdrowia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w chwili budowy altany (na początku lat 70.) brak było aktu prawnego regulującego bezpieczne odległości gazociągów wysokoprężnych od innych obiektów, a późniejsze uwarunkowania nie dopuszczały usytuowania budynków w odległości 13 m od gazociągu. Wymogi w zakresie bezpiecznych odległości gazociągu od budynku powstały w okresie późniejszym i określały je normy branżowe, wskazując na odległość 30 m, 15 m lub 10 m w zależności od stosowanych zabezpieczeń i dotyczyły odległości oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu. Późniejsze rozporządzenie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe nie precyzowało odległości sieci gazowych od innych sieci i obiektów budowlanych lecz w § 5 i § 8 odsyłało do norm branżowych. Według kolejnego rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe odległość gazociągów wysokiego ciśnienia, dla średnicy 500-800 mm i ciśnieniu 2,5 do 10 MPa wynosiła 30 m od wolnostojących budynków niemieszkalnych (przy zastosowaniu odpowiednich materiałów przy budowie sieci odległość ta mogła wynosić 15 m). Obecnie wymagane odległości między gazociągami wysokiego ciśnienia i obiektami terenowymi uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Stosownie jednak do § 89 tego rozporządzenia, jego przepisy nie mogą mieć zastosowania dla gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Reasumując organ II instancji stwierdził, że usytuowanie altanki w odległości 13 m od gazociągu wysokoprężnego wyklucza możliwość doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie określonych czynności, na postawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a zatem zachodzą okoliczności do nakazania rozbiórki tego obiektu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. L. podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Podniosła, że istniejący gazociąg jest samowolą budowlaną, a ona została obciążona konsekwencjami i ponosi odpowiedzialność za niedopatrzenia instytucji i urzędów. Altana wybudowana została w latach 70., więc aktualnie brak jest przepisów prawa, pozwalających na wydawanie decyzji po 40 latach. Zarzuciła, że altana, jako budynek, usytuowana jest w odległości 15 m od przebiegającego gazociągu (13 m to odległość mierzona od najbliższego rogu altany).
W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie organy wydały nakaz rozbiórki altany w oparciu o niepełny i nie oceniony należycie materiał dowodowy co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nakaz rozbiórki przedmiotowej altany został wydany co najmniej przedwcześnie. Sądowi bowiem z urzędu jest wiadomo, a tym samym organy taką wiedzę posiadają, że wobec gazociągu Ø 700 relacji [...] prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. Fakt ten nie został wzięty pod uwagę przez organy obu instancji, co zdaniem Sądu oznacza zaniedbanie obowiązków proceduralnych. Skoro bowiem prowadzone jest postępowanie wobec gazociągu, to podejmowanie kategorycznego rozstrzygnięcia odnośnie altany wybudowanej legalnie, przed ostatecznym rozstrzygnięciem losu tego gazociągu nie może zostać ocenione jako prawidłowe. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie w kwestii gazociągu może mieć znaczenie na byt altany i dlatego celowym było "poczekanie" na takie rozstrzygnięcie, co umożliwia organom prowadzącym postępowanie przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się też do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego odległości altany od gazociągu. Zdaniem Sądu twierdzenia skarżącej, że odległość 13 m jest odległością od najbliższego rogu altany, natomiast jej ściana znajduje się w odległości 15 m od gazociągu, zdaje się potwierdzać szkic znajdujący się w aktach sprawy (dołączony do protokołu z oględzin z dnia 25.08.2010r.) Kwestia rzeczywistej odległości altany od gazociągu wymaga zatem wyjaśnienia i stosownej oceny organu orzekającego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] S.A. Oddział w T., dalej zwany "Spółką", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie gazociągu Ø 700/G,3 MPa relacji [...], w sytuacji gdy postępowanie to zostało zakończone umorzeniem postępowania w sprawie;
2) art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku na podstawie stanu faktycznego mogącego zaistnieć po dacie wydania decyzji objętej kontrolą Sądu, podczas gdy dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu lub czynności i stanowił ich podstawę faktyczną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dla toczącego się w niniejszej sprawie postępowania nie ma żadnego znaczenia wynik postępowania w sprawie gazociągu. W wydanym w tamtej sprawie postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r. PINB w Stalowej Woli umorzył postępowanie. Z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się wniesione przez [...] S.A. Oddział w T. odwołanie nie wpłynie na zmianę stanowiska organu I instancji poprzez nakazanie rozbiórki gazociągu.
Odnośnie drugiego podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu wskazano, że D. L. wcześniej nie kwestionowała przed organami ustaleń w zakresie odległości altany od infrastruktury gazowniczej. Nieuprawnione jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że konieczne będzie również wyjaśnienie rzeczywistej odległości altany od gazociągu. Tym bardziej, że jak wynika z oświadczenia samej skarżącej róg altany oddalony jest od gazociągu o 13 m.
Zdaniem Spółki w stosunku do gazociągu wybudowanego w latach 60. XX w. oraz do wybudowanej w latach 1970-72 altany należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. W sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy obowiązujące w chwili budowy gazociągu, czyli tzw. "normy branżowe", jako nie będące źródłami prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu Konstytucji RP. Z kolei w myśl § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, rozporządzenia tego nie stosuje się do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie, i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę. Odległości od gazociągu DN 700 przewidziane w rozporządzeniu z dnia 14 listopada 1995 r. wynoszą 25 m w przypadku budynku mieszkalnego, 15 m w przypadku budynku pomocniczego. Usytuowane altany w odległości 13 m od gazociągu narusza zatem przepisy ww. rozporządzenia, a przez to stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź środowiska.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że lokalizacja altany stoi również w sprzeczności z obowiązującymi w dacie jej budowy przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (art. 4 ust. 1 i 20), a także z wytycznymi i normami określonymi przez Ministra Górnictwa i Energetyki w dniu 18 marca 1971 r. Wskazując na konieczność stosowania w procesie budowlanym norm branżowych Spółka powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31.01.2007r. (sygn. II CNP 81/2006). Przedmiotowe normy przewidywały, że minimalna odległość budynków gospodarczych, w tym altan od gazociągu wysokiego ciśnienia 700 mm powinna wynosić 100 m, względnie 25 m po zastosowaniu specjalnego zabezpieczenia. Lokalizacja altany w odległości 13 m od gazociągu stoi zatem w sprzeczności z normami techniczno-budowlanymi, do których odwołuje się art. 4 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie należało zastosować art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W 2003 r. w Zaleszanach miało miejsce rozszczelnienie przedmiotowego gazociągu, w wyniku którego w momencie zapalenia zapałki przez właścicielkę budynku doszło do eksplozji powodującej u niej obrażenia ciała i uszkodzenie budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, mimo bowiem błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odpowiada prawu.
Wnosząca skargę kasacyjną Spółka zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie gazociągu Ø 700/G,3 MPa relacji [...].
W istocie, jak trafnie podnosi Spółka, dla toczącego się w niniejszej sprawie postępowania nie ma znaczenia wynik postępowania legalizacyjnego dotyczącego gazociągu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.1 pkt 1 oraz art.51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.
Przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Jak stanowi art.51 ust.7 – przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki wzniesionej zgodnie z prawem altany uznając, że została ona wybudowana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
W świetle ustaleń organów obu instancji nie budzi wątpliwości, że altana stanowiąca własność skarżącej została wybudowana na początku lat 70. XX w., natomiast gazociąg wysokoprężny 0 700/6,3 MPa relacji [...] wybudowany został wcześniej. Dokonując oceny prawnej stanu faktycznego w tej sprawie, organy stanęły na stanowisku, że zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, o czym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wynika z faktu usytuowania altany w stosunku do gazociągu w odległości mniejszej niż ta, która wynikała z norm branżowych obowiązujących w dacie budowy altany, a także rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. nr 139, poz. 686).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa altana nie wymagała, w myśl obowiązującego w dacie jej budowy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych (Dz.U. nr 38, poz. 197 ze zm.) uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Funkcjonujące wówczas normy branżowe (resortowe, zakładowe, państwowe) były opracowywane przez uspołecznione zakłady pracy i jednostki organizacyjne zainteresowanych resortów na ich użytek. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz.U. nr 53, poz. 298) normy branżowe nie miały charakteru prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ obowiązywały w zakresie określonej branży. Ich adresatem był zatem inwestor gazociągu. Nie stanowiły więc przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
W dacie budowy altany nie było zatem przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od gazociągu. W konsekwencji brak jest podstaw do tego, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wywodzić jedynie z faktu usytuowania danego obiektu budowlanego wobec gazociągu w odległości mniejszej niż wynikała z norm branżowych obowiązujących inwestora sieci w dacie budowy gazociągu.
Z uwagi zaś na treść § 89 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. nr 97, poz. 1055), wyłączającym stosowanie nowych przepisów do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, brak jest podstaw do tego, by przy ocenie przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stosować przepisy tego rozporządzenia. Brak jest również podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 14 listopada 1995 r., na które powołuje się autor skargi kasacyjnej. W § 91 tego rozporządzenia wprost bowiem wskazano, że jego przepisów nie stosuje się do m.in. gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
W świetle powyższego, aby stwierdzić, że zaistniała sytuacja przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ musi indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów, tj. gazociągu i altany, stwarza zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Dokonując tej oceny powinien jednak uwzględnić, że zagwarantowanie bezpieczeństwa sieci należy do właściwego zarządcy sieci gazowej i jedynie konkretne zagrożenie dla otoczenia spowodowane zbyt bliską odległością między oboma obiektami mogłoby uzasadniać wydanie nakazu rozbiórki obiektu legalnie wzniesionego. W realiach rozpoznawanej sprawy nie zostało wyjaśnione, czy takie konkretne zagrożenie faktycznie występuje. Powołanie się przez wnoszącą skargę kasacyjną Spółkę na zdarzenie z innego terenu, mające miejsce w 2003r., gdy nie są znane bliższe okoliczności tego zdarzenia, nie jest wystarczające dla uznania, że w sprawie rozpoznawanej spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero ustalenie, że stan techniczny sieci, w połączeniu ze zbyt bliską odległością między gazociągiem a altaną, stwarza zagrożenie dla obiektów budowlanych położonych w jej sąsiedztwie, może stanowić postawę do podjęcia działań w trybie przepisów ww. przepisów Prawa budowlanego.
W tej sytuacji pierwszy z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, aczkolwiek trafny, jeśli chodzi o wskazanie na błędne przyjęcie przez Sąd I instancji konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie jest skuteczny. Rozstrzygniecie Sądu, choć wynikające z błędnych motywów, było bowiem prawidłowe. Wydane w niniejszej sprawie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego, tyle że nie z powodu przedwczesności ich wydania, a z powodu niewykazania, aby lokalizacja gazociągu i altany stwarzała zagrożenie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Nie zasługuje na uwzględnienie również drugi zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Przyjęcie zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia przez sąd poza materiał znajdujący się w tych aktach, a przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być przyjęcie jakiegoś faktu nieznajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy, bądź też dowodu niedopuszczalnego w trybie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Przepis ten nie został przez Sąd I instancji naruszony. W szczególności nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok na podstawie stanu faktycznego mogącego zaistnieć po dacie wydania kontrolowanej decyzji. Sąd I instancji orzekał na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy i w żadnym miejscu swojego uzasadnienia nie opierał rozważań na późniejszym stanie faktycznym. W chwili orzekania przez organ odwoławczy toczyło się postępowanie legalizacyjne w sprawie gazociągu, która to okoliczność była znana Sądowi pierwszej instancji z urzędu (art.106 § 4 p.p.s.a.) i co w ocenie Sądu I instancji stanowiło przesłankę uznania zaskarżonej decyzji za przedwczesną. Okoliczność ta była elementem stanu faktycznego sprawy, co potwierdził także w skardze kasacyjnej sam skarżący.
Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił tę skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło