I OSK 1390/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 3/13 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Z. sp. z o.o. w G. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 3/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. K. na bezczynność Z. sp. z o.o. w G. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r. A. K. zwrócił się do Z. sp. z o.o. w G. o udzielenie mu informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach wskazanego przedsiębiorstwa, szczegółowo wymieniając o udzielenie jakich informacji wnioskuje. Występując z powyższym wnioskiem skarżący powołał się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1198 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). Pismem z dnia 20 listopada 2011 r. L.dz. 2/2117/12 Prezes Z. sp. z o.o. w G. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wskazany wyżej wniosek. W piśmie tym podniósł, iż PKS sp. z o.o. z siedzibą w G. nie jest władzą publiczną, ani podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., dlatego też wskazanie we wniosku ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie stanowi podstawy prawnej do jego uwzględnienia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o: – uznanie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, – zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej lub uznanie uprawnienia skarżącego do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, a tym samym stwierdzenie obowiązku ciążącego w tym zakresie na stronie przeciwnej. Uzasadniając skarżący wskazał, iż PKS sp. z o.o. w G. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym, toteż – w ocenie skarżącego – w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, iż wskazany podmiot świadczy usługi przewozu osób na zlecenie i ze środków miast Warka, Nowe Miasto nad Pilicą i Mogielnica, a także otrzymuje za pośrednictwem Marszałka Województwa Mazowieckiego dopłaty z budżetu państwa do biletów z ulga ustawową, zaś udziałowcem spółki jest Powiat Grójecki. W odpowiedzi na skargę PKS sp. z o.o. w G. wniosło o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5-6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi. Powtórzyło, iż Spółka nie jest organem władzy publicznej, ani podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., ani tez spółką komunalną realizującą zadania własne organu administracji samorządowej. Spółka jest spółką kapitałową wpisaną do rejestru przedsiębiorców w KRS, której przedmiot działalności dotyczy głównie usług transportowych prowadzonych dla ogółu społeczeństwa na terenie całej Polski, a nie na rzecz Powiatu Grójeckiego. Nadto jej działalność nie jest dofinansowywana z budżetu państwa, ani też nie ingeruje w nią żaden organ administracji samorządowej. W piśmie z dnia 27 lutego 2013 r. (stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 19 lutego 2013 r.) Spółka poinformował, iż Zarząd PKS sp. z o.o. w G. nie wykonuje zadań publicznych, spółka nie dysponuje majątkiem publicznym, nadto Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, gospodarczego i zawodowego nie posiadają w spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dodatkowo wyjaśniła, iż ilość udziałów składających się na kapitał zakładowy Spółki wynosi 2233x500 zł, z czego powiat grójecki posiada 600 udziałów, powiat białobrzeski – 40 udziałów, Urząd Miasta Tarczyn – 200 udziałów, co stanowi łączny udział jednostek samorządu terytorialnego w wysokości 37,62 %. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż jak wynika z akt sprawy (odpisu aktualnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz pisma Spółki z dnia 27 lutego 2013 r.), w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. nie było i nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na fakt, że Spółka nie wykonuje zadań publicznych ani nie dysponuje majątkiem publicznym. Również Skarb Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, ani jednostki samorządu gospodarczego i zawodowego nie posiadają w Spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.). Z. z siedzibą w G. jest spółką prawa handlowego (nr KRS (...)). Spółce nie została powierzona realizacja zadań publicznych w jednej z form określonych w art. 3 p.p.s.a., dlatego podmiot ten nie stał się organem administracji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Spółka nie mieści się w katalogu podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., co oznacza, że nie jest ona zobowiązana do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. K. zarzucając mu: 1. naruszenie art. 3 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarga na bezczynność PKS Grójec nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co wynikało z również błędnego przyjęcia, iż organ ten nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, 2. naruszenie art. 47 § 1 p.p.s.a., poprzez nie doręczenie skarżącemu odpisów pism organu, tj. odpowiedzi na skargę i późniejszego pisma procesowego z dnia 27.02.2013r., które wymieniono w uzasadnieniu postanowienia, czym uniemożliwiono skarżącemu merytoryczne odniesienie się do zarzutów poczynionych względem skargi przez stronę przeciwną, a tym samym przedstawienie Sądowi argumentacji, która mogła wpłynąć na ocenę sprawy i wynik postępowania, 3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne, co poskutkowało jej odrzuceniem, a co wynikało z błędnego ustalenia Sądu, że organ nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że organ –Z. w G. Sp. z o.o. - nie wykonuje zadań publicznych i nie dysponuje publicznym majątkiem, a tym samym, że na gruncie udip podmiot ten nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż PKS Grójec wykonuje przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego na zlecenie i ze środków samorządów, a konkretniej miast: Warka, Mogielnica i Nowe Miasto nad Pilicą. Ponadto, Spółka otrzymuje z budżetu państwa dopłaty do biletów z ulgą ustawową, a zatem dysponuje majątkiem publicznym. Fakty te nie były przedmiotem zaprzeczenia ze strony organu. Skoro więc podmiot ten bezsprzecznie zaspokaja zbiorowe potrzeby w zakresie lokalnego transportu, to nie ulega wątpliwości, iż jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych i przystępując do rozpoznania jej zarzutów należy uznać, iż zasługują one na uwzględnienie. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy Z. sp. z o.o. w G. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyższe na uwadze należy zatem przyjąć, że Z. sp. z o.o. w G. będzie zobowiązane do udzielenia żądanej informacji, o ile spełni jeden z warunków wskazanych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości, iż przedsiębiorstwo to wykonuje regularne przewozy związane z transportem publicznym, a więc realizuje obowiązek gminy wynikający z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym zaspokojenie potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego należy do zadań gminy. Powyższe nie oznacza jednak, iż przedsiębiorstwo to wykonuje zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego, ponieważ do realizacji tego zadania publicznego zobowiązana jest gmina, która nie przekazuje swoich kompetencji w tym zakresie przedsiębiorstwu, a jedynie realizację własnego obowiązku. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest natomiast to, że przedsiębiorstwo to realizując obowiązek gminy w zakresie transportu publicznego korzysta z majątku publicznego otrzymując stosowną kwotę dopłat do tych przewozów i do ulg podstawowych. Stosownie bowiem do informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, przedsiębiorstwo otrzymuje dopłaty od Marszałka Województwa Mazowieckiego, stanowiące uzupełnienie straconych wpływów z tytułu sprzedaży biletów ulgowych dla uczącej się młodzieży. Fakt ten przesądza o tym, iż Z. sp. z o.o. w G. dysponuje majątkiem publicznym pozyskiwanym z budżetu województwa i jest podmiotem zobowiązanym udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podzielić więc należało w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej tj. zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6) i art. 3 p.p.s.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 185 §1 w zw. z art. 182 §1 p.p.s.a.