VI SA/Wa 2723/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-21
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona na podmiot wykonujący przejazd, jeśli nie dochował on należytej staranności lub miał wpływ na powstanie naruszenia, nawet jeśli przepis wprowadzający możliwość umorzenia postępowania w takich okolicznościach wszedł w życie po dacie kontroli?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona na podmiot wykonujący przejazd, jeśli nie dochował on należytej staranności lub miał wpływ na powstanie naruszenia. Nawet jeśli przepis wprowadzający możliwość umorzenia postępowania w takich okolicznościach wszedł w życie po dacie kontroli, organ powinien zbadać kwestię dochowania należytej staranności i wpływu na powstanie naruszenia, a następnie wydać decyzję merytoryczną, jeśli przesłanki do umorzenia nie zostaną spełnione. Protokół kontroli drogowej, podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę, stanowi dowód urzędowy potwierdzający stan faktyczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K.W. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu podczas przewozu żwiru. Kontrola wykazała naruszenia, a kierowca podpisał protokół bez zastrzeżeń. Po zmianie przepisów wprowadzających możliwość umorzenia postępowania w przypadku dochowania należytej staranności lub braku wpływu na naruszenie, organy administracji zbadały te kwestie, uznając je za niespełnione. Skarżący kwestionował odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i sposób oceny sytuacji przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] lipca 2012 r., która nałożono na K. W. (dalej skarżący) karę pieniężną w kwocie 7.740 złotych za przekroczenie:
1. dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla:
a. podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m;
b. podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m;
2. dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu czołowego, składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu lub trzyosiowej naczepy.
Jako postawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2; art. 40c ust. 1; art. 41 ust. 4-6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DZ. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej u.d.p. oraz lp. 6 pkt 6 lit. c; lp 6 pkt 9 lit. d; i lp. 9 pkt 6 lit. b załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, a także art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej u.r.d. i art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. nr 222, poz. 1321), dalej ustawa zmieniająca.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2011 r. na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości M. zatrzymano do kontroli pojazd marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki M. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów wykonywany był przewóz drogowy żwiru w imieniu skarżącego. Przejazd okazał się nienormatywny ,zaś kierowca nie okazał wymaganego zezwolenia. Przebieg kontroli utrwalono protokołem. Podczas kontroli nie okazano dokumentu przewozowego.
Dnia [...] listopada 2011 r. WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 7.740 złotych, od której skarżący złożył odwołanie.
GITD decyzją z [...] stycznia 2012 r. uchylił decyzję WITD i przekazał sprawę mu do ponownego rozpoznania wskazując na potrzebę zbadania sprawy w świetle art. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. nr 222, poz. 1321). Organ stwierdził, że należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, gdyż w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie przepis art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw a zatem organ powinien zbadać, czy strona dochowała należytej staranności oraz czy miała wpływ na powstanie naruszenia. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie powinno być skierowane do osoby fizycznej (przedsiębiorcy) a nie wobec przedsiębiorstwa, jak to uczyniono.
W wyniku ponownie prowadzonego postępowania WITD decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 7.740 złotych, od której skarżący także złożył odwołanie Organ nie dopatrzył się przesłanek do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Odnosząc się do wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego:
3. o przesłuchanie kierownictwa spółki M. S.A. (załadowca) na okoliczność organizacji załadunku - organ stwierdził, że M. przedłożyła pisemne obszerne wyjaśnienia w powyższej kwestii, z którymi zapoznał się pełnomocnik skarżącego, nie ma zatem potrzeby uwzględnienia zawnioskowanego dowodu.
4. o przesłuchanie świadków na okoliczność miejsca zatrzymania pojazdu, przebiegu załadunku, kontroli załadunku przez osobę wyznaczoną przez właściciela kopalni żwiru - organ stwierdził, że wszelkie informacje dotyczące procedur załadunku uzyskał pisemnie od załadowcy, natomiast okoliczności zatrzymania pojazdu udokumentowane są protokołem kontroli podpisanym bez zastrzeżeń przez kierującego - w związku z powyższym zdaniem organu, nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącego.
5. o przeprowadzenie oględzin miejsca ważenia pojazdu - w tym zakresie organ wskazał, iż miejsce ważenia, świadectwa zgodności wag są udokumentowane , potwierdzona jest legalność pomiarów.
6. odnośnie zwrócenia się do zarządcy drogi o udzielenie informacji czy zostało zawarte porozumienie dotyczące zniesienia ograniczeń przejazdu przez odcinek drogi powiatowej łączącej kopalnię z drogą krajową - organ stwierdził, że z umowy (znanej stronie skarżącej) pomiędzy powiatem s. a spółką M. wynika, że podczas przejazdów wykonawca powinien dostosować się do obowiązujących ograniczeń obciążeń osi pojazdów.
W odwołaniu skarżący wskazał, iż WITD bezzasadnie odmówił przeprowadzenia postępowania dowodowego - przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy, którego wyjaśnienia miały dotyczyć innych okoliczności, niż stwierdzone w protokole kontroli. Ponadto nietrafny jest argument WITD, iż kierowca podczas kontroli występował w charakterze przedstawiciela skarżącego, z uwagi na konieczność udzielenia pełnomocnictwa. W dalszej części odwołania wskazano, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie odpowiedzialności za powstałe naruszenia załadowcy oraz, że dnia 1 stycznia 2011 r., mając na uwadze dyrektywę Rady Unii Europejskiej nr 96/53/WE oraz dyrektywę 2002/7/WE cała sieć drogowa musi być udostępniona pojazdom o maksymalnym nacisku osi do 11,5 t. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji WITD i umorzenie postępowania.
GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołując się do treści art. 64 ust. 1 u.r.d. oraz art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 1, a także art. 40 c u.d.p. wskazał, że w przypadku podwójnej osi napędowy pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Organ podał, że w załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 u.d.p.), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Natomiast w przypadku pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu lub trzyosiowej naczepy, dmc może wynosić do 40 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 u.d.p.) za przekroczenie dmc oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
Powołując się zaś na treść art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. GITD przypomniał, że wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). W oparciu o te przepisy organ odwoławczy stwierdził, że droga powiatowa, na której dokonano kontroli nie została wymieniona w ww. rozporządzeniach. Zatem zastosowanie jego zdaniem w sprawie znajduje art. 41 ust. 6 u.d.p, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
GITD badając przebieg i wyniki kontroli uznał, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z 10 sierpnia 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Przedmiotowy pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych, które to wagi legitymowały się w dniu kontroli ważną deklaracją zgodności. Deklaracja owa wydana została przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii w dniu 21 grudnia 2009 r. na podstawie dyrektywy WE 90/384EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Nadto GITD ustalił, że termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. nr 5, poz. 29 ze zm.). GITD stwierdził również, że powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został nadto poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
Organ odwoławczy uznał, że kontrolowany pojazd zważono jednokrotnie, a kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, z którego wynika, że doszło do naruszenia następujących dopuszczalnych norm:
1. nacisk 24,6 t na potrójnej osi nienapędowej pojazdu - przekroczenie o 2,75 t;
2. nacisk 17,25 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,8 t;
3. łączna masa zespołu pojazdu 47,6 - przekroczenie dmc o 7,6 t.
Nadto ustalono, że kierowca nie miał zezwolenia przewoźnika - skarżącego na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Mając na uwadze powyższe naruszenia GITD wskazał, że wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. I tak w niniejszej sprawie zastosowano następujące zapisy:
1. lp. 6 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
a. pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:
i. lit. c powyżej 23,3 i do 24,81 – 5.400 złotych;
b. pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:
i. lit. d powyżej 16,5 t do 17,5 t – 1.740 złotych;
2. lp. 9 za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:
a. pkt 6 pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu lub trzyosiowej naczepy:
i. lit. b powyżej 40,0 t do 50,0 t - 600 złotych.
Zatem w sprawie kara pieniężna wyniosła: 5.400 złotych + 1.740 złotych + 600 złotych = 7.740 złotych.
GITD rozważył argumenty odwołania i stwierdził, że w świetle ww. stanu faktycznego sprawy oraz obecnie obowiązujących regulacji prawnych, nie mogły one stanowić podstawy do uchylenia decyzji WITD.
Za bezsporne organ odwoławczy uznał – wskazując przy tym, że sam skarżący nie kwestionuje tego, że kierowca jadąc skontrolowanym pojazdem wraz z naczepą ww. drogą powiatową przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, oraz przekroczył dmc tego pojazdu. Organ wskazał, że ww. naruszenia zostały wpisane do protokołu kontroli, podpisanego przez kierowcę bez uwag.
GITD wyjaśnił, iż protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji. Postępowanie kontrolne ma bowiem charakter uproszczony, natomiast samą procedurę kontroli drogowej i podstawę do przeprowadzenia kontroli określają przepisy ustawy o transporcie drogowym i aktu wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. nr U 5, poz. 1184).
GITD przypomniał, że obecny przy kontroli kierowca, który de faco był jedynym reprezentantem skarżącego, nie wskazywał, jakoby w trakcie kontroli doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości i podpisał protokół bez uwag. Organ stwierdził, że także sam skarżący w toku postępowania nie podjął próby przeprowadzenia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 64 ust. 1 u.r.d. oraz art. 5 ustawy zmieniającej i stwierdził, że kontrolowanym pojazdem przewożony był towar sypki – żwir. Ustawodawca nie wprowadził legalnej definicji "ładunku sypkiego". Zdaniem organu odwoławczego ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. Organ wskazał, że w rozpatrywanym przypadku przewożono ładunek sypki - żwir, jednakże kontrola obok stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi wykazała również przekroczenie dmc, tym samym w jego ocenie w tej sprawie nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej.
GITD wskazał także, że ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęć "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w tym zakresie należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym (art. 355 § 1 i 2 k.c.), z których wynika, że staranność w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania, odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania, który jest tworzony na tle danego stosunku. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca.
Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" GITD pomocniczo posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sadów administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 u.t.d., uchylonego dnia 1 stycznia 2012 r. Organ obszernie zacytował fragment uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II GSK 989/08)., z którego wynika zasada, że to; "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów (...). W niniejszej sprawie , zdaniem organu, taka sytuacja nie miała miejsca.
Za nieuzasadnioną organ odwoławczy uznał argumentację skarżącego odnosząca się dyrektywy nr 96/53, jak i dyrektywy 2002/7/WE. Wskazał, iż przystępując do Wspólnoty Europejskiej Polska wynegocjowała okres przejściowy, który zakończył się z dniem 31 grudnia 2010 r. Nie dotyczy to jednak nowych inwestycji drogowych, których nośność powinna wynosić 11,5 t na pojedynczą oś napędową pojazdu. GITD stwierdził przy tym, że dyrektywa nie nakazuje, aby wszystkie drogi miały nośność do 11,5 t. Poza drogami o nośności do 11,5 t, są również drogi do 8 t i 10 t. Przejawem wprowadzenia dróg o takich dopuszczalnych naciskach są rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym naciski: pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (odpowiednio: Dz. U. nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.).
Odnosząc się do argumentu skarżącego, że WITD wydał decyzję z obrazą art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. organ odwoławczy uznał go za niezasadny. Zdaniem GITD wszelkie istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. Wyjaśnił, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Organy orzekające nie mają zatem możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określą wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji stwierdzenie przez inspektora transportu drogowego naruszenia, zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.
Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem GITD, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 7, art. 68, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Podniósł, że w toku postępowania złożył szereg wniosków dowodowych, z których żaden przez organy nie został uwzględniony. Jego zdaniem przeprowadzenie tych dowodów miało dotyczyć okoliczności istotnych w świetle art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej czyli przebiegu załadunku. Skarżący stanął na stanowisku, że organ bezprawnie przyjął, że kontrolowany kierowca, podpisując protokół kontroli, działał jako jego przedstawiciel. Sam fakt bycia pracownikiem skarżącego nie wystarczy do przyjęcia, że ów pracownik jest przedstawicielem, gdyż niezbędne jest udzielenie stosownego pełnomocnictwa. Skarżący wniósł o uchylenie zarówno decyzji GITD, jak i ją poprzedzającej decyzji WITD.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, prezentując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli (26 września 2011 r.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Przy czym w myśl ust. 1 b tego artykułu karę tę nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została nałożona na skarżącego K. W., prowadzącego działalność gospodarczą pn. P., jako podmiot wykonujący w chwili kontroli przejazd drogowy (art. 13g) ust. 1b) pkt 1 u.o.d.p.). Pojazd poddany kontroli przewoził materiał sypki - żwir a przeprowadzone pomiary nacisków oraz masy pojazdu wykazały naruszenia dopuszczalnych norm w zakresie nacisku na oś oraz dmc.
Odnotowania także wymaga, iż w toku niniejszego postępowania administracyjnego doszło do zmiany stanu prawnego albowiem w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 222. poz. 1321). Przepis ten stanowi, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.
Powyższe uregulowanie ma zastosowanie wobec skarżącego wyłącznie w zakresie opisanego wyżej punktu 1 lit) a oraz lit) b gdyż przedsiębiorca K. W. nie dysponował zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W tym stanie rzeczy organ prawidłowo uczynił przeprowadzając postępowanie w kierunku ustalenia czy skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem ewentualnie czy miał wpływ na powstanie naruszenia. W razie bowiem ustalenia powyższych okoliczności organ powinien był umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Jak wynika z akt sprawy, organ pouczył skarżącego o treści powyższego przepisu i wezwał K. W. do przedłożenia dowodów wskazujących na możliwość zwolnienia się od odpowiedzialności. W odpowiedzi skarżący złożył wyjaśnienia (v. pisma skarżącego z [...] lutego 2012 r. )
Zdaniem Sądu, należy podzielić stanowisko organu, że argumenty skarżącego ocenione wespół z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie nie pozwalały na przyjęcie, iż skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Nie można również uznać za wadliwe stanowisko organu, który stwierdził, że K. W. nie wykazał, iż nie miał wpływu na powstanie opisanych w decyzji naruszeń. W tej sprawie załadowca (firma M.) złożył pisemne wyjaśnienia dotyczące przebiegu załadunku. Ponadto M. wskazała, że z powodu awarii komputera obsługującego system wagowy która miała miejsce po dniu [...] marca 2012 r. nie jest w stanie wygenerować informacji na temat ważeń pojazdów dokonanych przez załadowcę m.in. w dniu kontroli. Jednocześnie firma ta wykluczyła, że awaria wagi miała miejsce w dniu kontroli tj. [...] września 2011 r. (v. pismo M. z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...]).
Skarżący nie zakwestionował podanych przez firmę M. informacji. Argumentuje natomiast, że w interesie M. (jako załadowcy i odbiorcy ładunku) było wprowadzić w błąd kierowcę, co do wagi ładunku, gdyż w ten sposób uzyskiwał korzyść w postaci mniejszej ilości kursów za które musiał uiścić wynagrodzenie. Taką argumentację nie sposób podzielić, gdyż kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może być nałożona na załadowcę niezależnie od kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika. Nie ma zatem znaczenia który z podmiotów ponosi odpowiedzialność za naruszenie, gdyż każdy z nich odpowiada za swoje działanie. Jak wynika z protokołu kontroli, kierujący pojazdem nie dysponował żadnym dokumentem z którego wynikałaby zadeklarowana masa przewożonego ładunku. Również w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył organowi takiego dokumentu. Skoro przewoźnik nie zadbał aby załadowca wystawił mu dokument potwierdzający ilość wydanego żwiru, ponadto nie wykazał (a nawet nie uprawdopodobnił), że poczynił próby ustalenia faktycznej masy załadowanego towaru trudno przyjąć, iż przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem albo, że nie miał wpływu na powstanie opisanych w decyzji naruszeń. Zdaniem Sądu, przyjmując zlecenie przewozu ładunku skarżący winien brać pod uwagę normy dopuszczalnych parametrów pojazdu.
Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 u.t.d. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).
Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).
W niniejszej sprawie protokół kontroli, podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez uwag i potwierdza przekroczenia opisane w decyzji.
Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.
Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji a kierowca nie kwestionował wyniku ważenia i nie wnosił o jego powtórzenie. W tym stanie rzeczy, zarzuty skarżącego formułowane wobec niewłaściwej jego zdaniem, procedury ważenia nie mogą zostać uwzględnione.
Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących bezzasadnego przyjęcia, iż kierowca podpisując protokół kontroli działał jako przedstawiciel strony, Sąd uznał, że pozostają one bez wpływu na wynik sprawy bowiem, jak wyżej wskazano, protokół taki odzwierciedla czynności, które później są niemożliwe do odtworzenia. Stąd też nie było konieczności przesłuchiwania kierowcy w charakterze świadka.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja organów nie narusza unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.
Wobec niezasadności zarzutów skargi skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło