III SA/Gd 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr. ) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia 6 września 2012 r. nr [...] Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), skierował M. R. na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego limitu 24 punktów w okresie od 7 listopada 2010r. do 31 października 2011r. Wymieniony w tym okresie dopuścił się popełnienia pięciu naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, otrzymał łącznie 29 punktów karnych. W następstwie odwołania M. R. od ww. rozstrzygnięcia, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 18 października 2012r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 268a k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 31 marca 2011r. M. R. uczestniczył w szkoleniu i punkty za to szkolenie zostały mu odjęte. Odnośnie szkolenia odbytego w dniu 10 listopada 2011 r. organ podał, że na dzień szkolenia ww. w kartotece kierowców miał zarejestrowanych 27 punktów aktywnych i 6 punktów przyznanych tymczasowo. Zgodnie z § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za która suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. R. wniósł o uchylenie w całości w/w decyzji. Zarzucił jej: – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na błędnym ustaleniu, że M. R. w okresie od 17.11.2010 r. do 31.10.2011 r. przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, co w konsekwencji skutkowało obrazą prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy - art. 124 ust. 1 pkt 2 lit b ww. ustawy poprzez jego zastosowanie i skierowanie M. R. na badanie psychologiczne, w sytuacji gdy: a) M. R. w dniach 31.03.2011 r. oraz 10.11.2011 r. uczestniczył w szkoleniu o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zgodnie z § 8 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego spowodowało, że M. R. w okresie od 17.11.2010 do 31.10.2011 roku nie przekroczył liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w toku postępowania administracyjnego doszło do błędu rachunkowego przy obliczaniu liczby punktów karnych, co w konsekwencji doprowadziło do obrazy prawa materialnego polegającej na skierowaniu M. R. na badania psychologiczne w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do przeprowadzenia takiego badania. W opinii skarżącego prawidłowy sposób obliczenia punktów karnych, których daty i okoliczności naliczenia zostały szczegółowo opisane w decyzji organu pierwszej instancji, powinien kształtować się następująco: – 6 punktów z dnia 17.11.2010r. + 0 punktów z dnia 15.12.2010r. + 10 punktów z dnia 29.03.2011r.+ 5 punktów z dnia 29.03.2011r = 21 punktów zarejestrowanych na dzień 29.03.2011r., – 21 punktów zarejestrowanych na dzień 29.03.2011r. - 6 punktów odjętych za Szkolenie z dnia 31.03.2011 r. = 15 punktów zarejestrowanych na dzień 31.03.2011r., – 15 punktów zarejestrowanych na dzień 31.03.2011r. + 8 punktów z dnia 31.10.2011r. = 23 punkty zarejestrowane na dzień 31.10.2011r. Zatem na dzień drugiego szkolenia odbytego w dniu 10.11.2011r. skarżący w kartotece kierowców miał zarejestrowane 23 punkty, a nie jak wyliczył organ 27 punktów aktywnych i 6 punktów przyznanych tymczasowo. Z tego względu przytoczony przez organ przepis § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Dlatego, zdaniem skarżącego, 6 punktów za szkolenie z dnia 10.11.2011 r. powinno zostać odjęte na podstawie § 8 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2002 r., co skutkowałoby zmniejszeniem zarejestrowanych punktów do 17 - na dzień wydania decyzji organu pierwszej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 października 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 6 września 2012 r. przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do wniosku, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Zgodnie zaś z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią ilość punktów w skali od 1 do 10. Jak wynika z akt administracyjnych M. R. w okresie od 17 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego i otrzymał łącznie 29 punktów, przypisanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Naruszenia przepisów ruchu drogowego zostały szczegółowo opisane w decyzji organu pierwszej instancji. W skardze skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych wskazując, że w marcu 2011 r. i listopadzie 2011 r. uczestniczył szkoleniu, o który mowa w art. 130 ust. 3 ustawy oraz w § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. poz. 488) zwanego dalej rozporządzeniem, co spowodowało, że nie przekroczył liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że zarzut ten nie jest zasadny. Sąd podziela stanowisko wyrażone w tym zakresie przez organ odwoławczy w decyzji oraz w odpowiedzi na skargę i przyjmuje je za swoje. Skarżącemu odjęto 6 punktów za udział w szkoleniu w marcu 2011 r., nie mogło natomiast dojść do odjęcia punktów za udział w szkoleniu w dniu 10 listopada 2011 r. Zgodnie z § 8 ust. 6 powołanego wyżej rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W tym miejscu Sąd stwierdza, że przepis o takim samym brzmieniu znajdował się w uprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i był on przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 275/10 (LEX nr 745196) jednoznacznie stwierdził, że zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Pogląd ten zachował aktualność również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni go aprobuje. Jako że w dniu odbywania przez skarżącego drugiego szkolenia w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisanych było: 23 punkty ostateczne i 6 punktów tymczasowych, jego odbycie nie mogło spowodować odjęcia 6 punktów. Z kolei w dniu 27 lipca 2012 r. uprawomocnił się wyrok sądu, na mocy którego wpisanych do ewidencji 6 punktów tymczasowych w tym samym dniu zostało przypisanych jako punkty ostateczne ( okoliczność bezsporna), co spowodowało, że ilość punktów ostatecznych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 17 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. przekroczyła 24 punkty. Wobec powyższego doszło do wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania psychologiczne, o czym został on powiadomiony w dniu 16 sierpnia 2012 r. W opisanym stanie faktycznym sprawy organy Policji zasadnie uznały, że skarżący winien zostać skierowany na badania psychologiczne, bowiem, zgodnie z art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy, przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Data popełnienia przez skarżącego wykroczeń p-ko przepisom ruchu drogowego wskazuje, że w czasie podejmowania zaskarżonych decyzji przypisane skarżącemu punkty nie mogły być usunięte z ewidencji prowadzonej przez Policję, a to stosownie do cytowanego już art. 130 – ust. 2 ustawy, który stanowi, że:". Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (....)". Odnosząc się do przedstawionego w skardze wyliczenia punktów, z którego wynika, że w na dzień 30 października 2011 r. w ewidencji były wpisane 23 punkty, należy stwierdzić, że wyliczenie to nie jest prawidłowe. Skarżący nie zauważył, że w dniu 31 marca 2011 r. kiedy odbywał pierwsze szkolenie, w ewidencji wpisanych było 10 punktów ostatecznych za wykroczenia z dnia 25 maja 2010 r. i 22 sierpnia 2010 r. oraz 6 punktów tymczasowych za wykroczenie z dnia 17 listopada 2010 r. Wobec powyższego odbycie ww. szkolenia spowodowało zmniejszenie liczby punktów o 6, odejmowano je przy tym według kolejności począwszy od wpisu z datą najwcześniejszą. Nie doszło zatem do odjęcia ww. 6 punktów w sposób jako to przedstawiono w skardze, tj. od punktów za wykroczenia popełnione w okresie od 17 listopada 2010 r. do dnia 29 marca 2011 r. Na koniec należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana (podpisana) przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji (podpis nieczytelny na pieczątce imiennej) bez przytoczenia źródła upoważnienia do wydania decyzji. Wobec powyższego Sąd zobligowany był ustalić czy osoba, która wydała ww. decyzję miała prawo do działania w imieniu organu. W orzecznictwie wskazuje się, że upoważnienie do takiego działania może wynikać z regulaminu organizacyjnego danej jednostki lub wprowadzonego w niej podziału czynności. Często prezentowany jest również pogląd, że prawo zastępcy do podpisywania decyzji wynika z samej istoty zastępstwa ( por. wyrok SN z 11 października 1996 r., III RN 8/96, OSNP 1997 nr 9, poz. 144, wyroki NSA m.in. z 6 listopada 1998 r., IIISA 533/98, z 13 maja 2008 r., II FSK 392/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z 4 stycznia 2012 r., II SA/Bd 1245/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wynika z przedłożonego przez pełnomocnika organu odwoławczego Regulaminu Komendy Miejskiej Policji w G. z dnia 5 grudnia 2011 r., zgodnie z § 7 ust. 6 zd. 1 : " W czasie nieobecności w siedzibie urzędu lub w służbie I Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, zakres jego zadań oraz kompetencje rozciągają się na Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji." Zauważyć należy, że I Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w G. został upoważniony do wydawania w imieniu Komendanta Miejskiego Policji w G. decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne ( decyzja nr 85/10 z dnia 28 maja 2010 r.). Z kolei z Karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w G. wynika, że: "w razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez Komendanta Miejskiego Policji w G. i I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w G. zakres zadań i kompetencji Komendanta Miejskiego Policji w G. rozciąga się na Zastępcę Komendanta Miejskiego policji w G.". Z przedstawionej przez pełnomocnika organu "Listy obecności w miesiącu wrześniu 2012 r." Komendy Miejskiej Policji w G. wynika, że w dniu wydania decyzji tj. w dniu 6 września 2012 r. Komendant Miejski Policji w G. przebywał na urlopie wypoczynkowym, zaś I Zastępca Komendanta był obecny w pracy krócej niż Zastępca Komendanta, z czego wynika, że przez pewien okres czasu tylko ten ostatni był obecny w Komendzie i tym samym miał kompetencje, by działać w imieniu organu, w tym wydać decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Mając powyższe na uwadze i nie stwierdziwszy, by zaskarżone decyzje naruszały prawo w stopniu powodującym ich wadliwość, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę M. R., jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.