I OZ 884/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-16

Skład orzekający: Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest związany wcześniejszym prawomocnym postanowieniem odmawiającym przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniającej ponowne rozpatrzenie wniosku?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany wcześniejszym prawomocnym postanowieniem odmawiającym przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, w szczególności pogorszenia swojej sytuacji finansowej. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez przedstawienia nowych dowodów lub okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej oceny, skutkuje oddaleniem tego wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca S.K. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że poprzedni wniosek w tej samej sprawie został już oddalony przez NSA, a strona nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę oceny jej sytuacji finansowej. Deklarowane dochody skarżącej wzrosły, a dodatkowo nie przedłożyła ona wymaganych dokumentów w poprzednim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 roku, sygn. akt I SA/Wa 2012/12 odmawiające przyznania S.K. prawa pomocy w sprawie ze skargi S.K., K.K. i K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania S.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S.K., K.K. i K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił już wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 341/13. Sąd podkreślił, że w kolejnym wniosku strona nie powołała żadnych nowych okoliczności istotnych dla oceny jej sytuacji finansowej, tzn. nie wykazała że sytuacja ta uległa pogorszeniu. Deklarowany dochód wzrósł wręcz z 886 zł do 920 zł. Sąd podkreślił, że w tej sytuacji brak jest podstaw do dokonania ponownej oceny sytuacji finansowej skarżącej. Dodatkowo Sąd podkreślił, że w toku rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów, czego nie uczyniła, a co stanowiło powód do dokonania negatywnej oceny jej możliwości finansowych. Składając taki sam wniosek po raz kolejny i nie udzielając dodatkowych informacji skarżąca powinna była zdawać sobie sprawę, że jego ocena musi pozostać niezmieniona. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła S.K. wnosząc ponownie o zwolnienie jej przynajmniej z części kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 341/13) został już rozpoznany jeden wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem rozpoznawany aktualnie wniosek Sąd właściwie uznał za wniosek o ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oba złożone w sprawie wnioski nie różnią się treścią, a dodatkowo w nowym wniosku wykazane przez skarżącą dochody są wyższe niż poprzednio deklarowane. Skarżąca nie podniosła więc żadnych nowych okoliczności, ani nie wykazała że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. W takiej sytuacji Sąd I instancji związany był wcześniejszą oceną dokonaną w niniejszej sprawie i nie mógł zmienić swojego wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Sąd słusznie więc oddalił rozpoznawany wniosek. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło