I OZ 881/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-16

Skład orzekający: Sędzia Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie oddalony, a wnioskodawcy nie wykazali istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniającej ponowne rozpatrzenie sprawy, sąd może uwzględnić kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd nie może uwzględnić kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, a wnioskodawcy nie wykazali istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, w szczególności pogorszenia swojej sytuacji finansowej. W takiej sytuacji sąd jest związany wcześniejszym rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy K.K. i K.K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wcześniejsze prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmawiające przyznania prawa pomocy w tej samej sprawie, a także na brak wykazania przez wnioskodawców pogorszenia sytuacji finansowej i wzrost dochodów. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. i K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 roku, sygn. akt I SA/Wa 2011/12 odmawiające przyznania K.K. i K.K. prawa pomocy w sprawie ze skargi S.K., K.K. i K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 roku, nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania K.K. i K.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S.K., K.K. i K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił już wnioskodawcą przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 338/13. Sąd podkreślił, że w kolejnym wniosku wnioskodawcy nie powołali żadnych nowych okoliczności istotnych dla oceny ich sytuacji finansowej, tzn. nie wykazali że sytuacja ta uległa pogorszeniu. Deklarowany dochód wnioskodawców wzrósł wręcz z 889 zł do 983 zł. Sąd podkreślił, że w takim przypadku brak jest podstaw do dokonania ponownej oceny sytuacji finansowej skarżących. Dodatkowo Sąd podkreślił, że w toku rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wezwani zostali do przedłożenia dodatkowych dokumentów, czego nie uczynili, a co stanowiło powód do dokonania negatywnej oceny ich możliwości finansowych. Składając taki sam wniosek po raz kolejny i nie udzielając dodatkowych informacji skarżący powinni byli zdawać sobie sprawę, że jego ocena musi pozostać niezmieniona. Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli K.K. i K.K. wnosząc ponownie o zwolnienie ich przynajmniej z części kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 340/13) został już rozpoznany wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem rozpoznawany aktualnie wniosek Sąd właściwie uznał za wniosek o ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oba złożone w sprawie wnioski nie różnią się treścią, a dodatkowo w nowym wniosku wykazane przez skarżących dochody są wyższe niż poprzednio deklarowane. Skarżący nie podnieśli więc żadnych nowych okoliczności, ani nie wykazali że ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. W takiej sytuacji Sąd I instancji związany był wcześniejszą oceną dokonaną w niniejszej sprawie i nie mógł zmienić swojego wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Sąd słusznie więc oddalił rozpoznawany wniosek. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło