I OSK 1873/13

Dnia 5 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 248/13, o odrzuceniu skargi P. Z. na czynność Burmistrza Miasta Chrzanowa w przedmiocie pozostawienia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika bez rozpoznania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 248/13, odrzucił skargę P. Z. na czynność Burmistrza Miasta Chrzanowa w przedmiocie pozostawienia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżący złożył w dniu 15 listopada 2012 r. wniosek do Burmistrza Miasta Chrzanowa o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika z tytułu ukończenia nauki zawodu, po zdaniu egzaminu końcowego, stanowiące pomoc de minimis. W piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. organ wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez dostarczenie potwierdzenia zamieszkania młodocianego na terenie gminy Chrzanów i oświadczenia o zaciągniętych kredytach/pożyczkach, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 26 listopada 2012 r. Odpowiedź na wezwanie P. Z. złożył dnia 5 grudnia 2012 r. (data wysyłki). W piśmie z dnia 14 grudnia 2012 r. organ zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Nadmienił, że odpowiedź wnioskodawcy została nadana po upływie siedmiodniowego terminu. Jako podstawę prawną organ wskazał, art. 64 § 2 K.p.a. Organ pouczył wnioskodawcę o prawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i w dalszej kolejności do zaskarżenia pozostawienia wniosku bez rozpoznania do sądu administracyjnego. P. Z. wniósł skargę na czynność organu polegającą na pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Sąd Wojewódzki wskazał dalej, że zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przedmiotem skargi P. Z. jest czynność Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 14 grudnia 2012 r. informującą skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania nie następuje ani w drodze decyzji, ani też w drodze postanowienia. Jest to czynność materialno-techniczna, która nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Sąd podzielając powyższe stanowisko, uznał że skarga jako wniesiona na akt niepodlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu. Zasadność podjęcia czynności na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym niezałatwienia merytorycznie wniosku strony, podlega kontroli sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność. Zdaniem Sądu oznacza to, że do kontroli sądowej kwestionowanej czynności organu skarżący może doprowadzić jedynie wnosząc skargę na jego bezczynność w rozpoznaniu wniosku, poprzedzając skargę, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., stosownym zażaleniem skierowanym do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tych względów Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. P. Z. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na niewłaściwy tryb postępowania, podczas gdy brak jest jednoznaczności w zakresie właściwego trybu zaskarżenia pozostawienia podania bez rozpatrzenia, zaś w niniejszej sprawie jest to właściwy tryb postępowania, gdyż organ uznał sprawę za rozpatrzoną, nie ma więc bezczynności organu, a strona przed wniesieniem skargi wyczerpała właściwy tryb zaskarżenia; odrzucenie skargi uniemożliwiło natomiast stronie skuteczne domaganie się dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, - art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż czynności organu nie mieszczą się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem stronie nie przysługuje prawo wniesienia skargi w zwykłym trybie, a tylko skargi na przewlekłość postępowania o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a., podczas gdy w aktualnym orzecznictwie istnieją duże rozbieżności w zakresie drogi zaskarżenia nieuprawnionego pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego przystąpiono do zbadania zarzutów kasacyjnych. Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniły się rozbieżności dotyczące właściwego sposobu kwestionowania legalności czynności pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Rozbieżności te dotyczyły tego, czy strona celem obrony własnego interesu prawnego naruszonego pozostawieniem podania bez rozpoznania powinna podjąć obronę przed bezczynnością organu administracji publicznej, składając zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.), a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., czy też powinna wnieść skargę do sądu administracyjnego na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W dniu 3 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, sygn. akt I OPS 2/13, w której przesądził, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W uchwale tej NSA wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Zdaniem NSA nie jest to jednak czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. Podkreślono, że nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tą czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania. Poza tym, pozostawienie sprawy bez rozpoznania z tej przyczyny, co do zasady (tzn. o ile możliwość wystąpienia z żądaniem nie jest ograniczona terminem prawa materialnego) nie pozbawia strony uprawnienia do rozpoznania jej sprawy. Strona może bowiem powtórnie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania, który nie będzie już zawierał braków, których usunięcia żądał organ w odniesieniu do pierwszego podania. W uchwale wskazano również, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Mając na uwadze powyższe prawidłowo stwierdził Sąd Wojewódzki, że do kontroli sądowej czynności Burmistrza Miasta Chrzanowa polegającej na pozostawieniu podania bez rozpoznania skarżący może doprowadzić jedynie wnosząc skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku, poprzedzając skargę, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., stosownym zażaleniem skierowanym do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a.