II OZ 429/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń [...] Sp. z o.o. z/s w M. i [...] Sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 72/13 odrzucające wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. z/s w M. i [...] Sp. z o.o. z/s w W. na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r., nr XVIII/334/2012 w przedmiocie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego za lata 2011-2016 postanawia oddalić zażalenia. Pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. skarżące Spółki wywiodły skargi na uchwałę z dnia 19 czerwca 2012 r., nr XVIII/334/2012 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego za lata 2011-2016, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Skarżące Spółki wraz ze skargami złożyły wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. W uzasadnieniu wniosków skarżące podniosły, że wezwały organ do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 31 lipca 2012 r. Następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Szef Kancelarii Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego poinformował Spółki, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. Z kolei pismem z dnia 28 września 2012 r. Przewodniczący Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego poinformował, że na XIX sesji Sejmiku w dniu [...] sierpnia 2012 r. organ ten nie podzielił zarzutów sformułowanych w wezwaniu. W takiej sytuacji, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotowej uchwały, Spółki pomimo - wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa - nie wniosły skarg. Uznały bowiem, że nie można skutecznie skarżyć aktu nie pozostającego w obrocie prawnym. W międzyczasie Województwo Warmińsko-Mazurskie, reprezentowane przez Marszałka Województwa, złożyło skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] lipca 2012 r. Spółki nie uczestniczyły w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stronami w takim postępowaniu są jedynie organ nadzoru i jednostka samorządu terytorialnego, której aktu lub czynności rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Z tego samego względu Spółkom nie został również doręczony zapadły w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. We wniosku skarżące podniosły dalej, że z pełną treścią orzeczenia wydanego w tej sprawie Spółki zapoznały się dopiero w dniu 17 grudnia 2012 r., kiedy to pracownik Spółki [...] Sp. z o.o. powziął w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie informację o wyroku tego Sądu z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1154/12, w którego sentencji m. in.: w pkt 1 uchylono rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, a w pkt 2 orzeczono, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu. Powyższe okoliczności faktyczne uprawdopodobniają – zdaniem skarżących -brak winy Spółek w uchybieniu terminu do złożenia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. We wniosku podniesiono także, że został zachowany wstępny warunek procesowy, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), gdyż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skarg ustała w dniu 17 grudnia 2012 r., kiedy pracownik Spółki dowiedział się o treści zapadłego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1154/12, a w konsekwencji o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego. Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł o odrzucenie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skarg, jako spóźnionych, ewentualnie o ich oddalenie w przypadku uznania, że wnioski te nie są wnioskami spóźnionymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 72/13 odrzucił wnioski skarżących Spółek o przywrócenie terminu do wniesienia skarg z uwagi na złożenie wniosków z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podniósł, że w dniu 1 października 2012 r. z pisma z dnia 28 września 2012 r. Przewodniczącego Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego Spółki dowiedziały się nie tylko o tym, że organ nie uznał ich wezwań do usunięcia naruszenia prawa za uzasadnione, ale również o tym, że Sejmik Województwa podjął uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Dlatego też skarżące, które winny wykazać się należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw powinny po otrzymaniu powyższego pisma ustalić choćby w oparciu o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej sygnaturę sprawy ze skargi Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze i datę w której miała odbyć się rozprawa. Sąd podzielił stanowisko organu, że od dnia 22 listopada 2012 r., tj. od daty wydania wyroku uchylającego rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. W tym też terminie należało wnieść spóźnione skargi wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Na marginesie Sąd wskazał, że stwierdzenie rozstrzygnięciem nadzorczym nieważności uchwały nie stanowiło przeszkody do wniesienia skarg na uchwałę, której nieważność rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził Wojewoda. Po wniesieniu skargi przez Województwo istniałaby przecież możliwość zawieszenia postępowania ze skarg Spółek do czasu zakończenia postępowania dotyczącego legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zażalenia na powyższe postanowienie wniosły skarżące Spółki [...] Sp. z o.o. z/s w M. i [...] Sp. z o.o. z/s w W. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że datą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu i od której należy liczyć 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skarg na przedmiotową uchwałę był dla Skarżących dzień 22 listopada 2012 r., podczas gdy właściwa ocena materiału dowodowego nie uzasadnia dokonania takiego ustalenia oraz art. 88 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek Skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skarg na uchwałę był spóźniony, co skutkowało jego odrzuceniem, podczas gdy wniosek ten został złożony w terminie ustawowym. Skarżące Spółki wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie mają usprawiedliwionych podstaw. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest data ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skarg. Od tej bowiem daty, zgodnie z treścią art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.); dalej jako p.p.s.a., biegnie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że dla Skarżących Spółek przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skarg na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. ustała 22 listopada 2012 r., czyli w dniu wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uchylającego rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że niewiedza Skarżących Spółek o wydaniu powyższego wyroku w dniu 22 listopada 2012 r. była usprawiedliwiona. Jak wynika z akt sprawy, Skarżące Spółki pismem z dnia 28 września 2012 r. zostały poinformowane przez Przewodniczącego Sejmiku Województwa Warmińsko – Mazurskiego, że "w dniu [...] sierpnia 2012 r. zostały podjęte Uchwały Nr [...] oraz Nr [...] w sprawie wniesienia skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Warmińsko Mazurskiego, stwierdzające nieważność podjętych uchwał dotyczących planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko – mazurskiego". Otrzymanie takiej informacji powinno stanowić dla Skarżących Spółek sygnał do podjęcia działań w celu ustalenia terminu ewentualnej rozprawy w tym przedmiocie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). O udzielenie takich informacji Skarżące Spółki jednak nie wystąpiły, co jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, jest wyrazem braku wykazania się należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw. W tej sytuacji za gołosłowne należy uznać twierdzenia Spółek o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu informacji o terminie rozprawy. Na marginesie wskazać trzeba, że data podana przez Skarżące Spółki jako początek biegu terminu do złożenia wniosku, tj. 17 grudnia 2012 r. - w kontekście oceny ustania przyczyny uchybienia terminu - mogłaby być brana pod uwagę wyłącznie wówczas, gdyby strony wykazały, że nie otrzymały żądanych informacji od Wydziału Informacji Sądowej. Okoliczność ta uzasadniałaby twierdzenie, że Skarżące Spółki, dokładając należytej staranności, nie były w stanie ustalić daty wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała jednak miejsca. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż wnioski Skarżących Spółek o przywrócenie terminu do wniesienia skarg złożone zostały z uchybieniem terminu, co skutkowało ich odrzuceniem. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 87 § 1 i art. 88 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.