I OZ 795/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2013 roku, sygn. akt II SA/Gd 69/13 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o oddaniu działki w użytkowanie wieczyste postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 69/13 odrzucił wniosek B. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o oddaniu działki w użytkowanie wieczyste. Sąd wskazał, że prawo pomocy może być stronie przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Wnioski o przyznanie prawa pomocy można więc składać w toku postępowania, także wielokrotnie, przepisy nie ograniczają możliwości wystąpienia z wnioskiem do jednokrotnego jego wniesienia. Warunkiem skutecznego wniesienia wniosku jest złożenie go przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, przy czym nie został określony żaden termin ustawowy na wniesienie takiego wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest więc dopuszczalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 497/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika niezbicie, że dotyczyć on może jedynie takich czynności, dla których dokonania właściwe przepisy przewidują konkretny termin. Do takich czynności z pewnością nie należy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w pojęciu którego zawiera się wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz o ustanowienie radcy prawnego. Przepisy mające zastosowanie w procedurze sądowo-administracyjnej terminu do dokonania wymienionej czynności procesowej nie przewidują. Prawdą jest, że po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, aby uniknąć negatywnych konsekwencji procesowych, strona musi złożyć taki wniosek, w terminie przewidzianym do uiszczenia tejże opłaty. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na fakt, ze jest to nadal termin do uiszczenia opłaty sądowej, a nie termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 15/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W rozpoznawanej sprawie nie ma przeszkód procesowych, aby wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, złożony w dniu 25 lutego 2013 r., został rozpoznany. W związku z powyższym niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podlegał odrzuceniu. Na marginesie Sąd zwrócił uwagę, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten będzie podlegał rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 243 i n. p.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Na powyższe postanowienie B. J. złożyła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Powołany przepis nie przewiduje terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tak więc strona może składać taki wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Zatem, skoro możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczona żadnym terminem, to tym samym nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi, a co za tym idzie - również przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.