II SA/Kr 130/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. W. i K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A. W. i K. W. kwotę 374 zł (trzysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 27 lipca 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a., odmówiło wszczęcia na wniosek A. W. oraz K. W. postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z 4 lutego 2009 r., znak [...] dotyczącej nałożenia obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu związanego z eksploatacją drogi krajowej nr [...], na odcinku [...], posiadającym poniżej czterech pasów ruchu w km 440+966 + 461 +100. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 9 maja 2012 r. A. W. oraz K. W. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z 4 lutego 2009 r., znak [...]. Wskazali, że brali udział w spotkaniu organizowanym w wykonaniu w/w decyzji Starosty przez Generalna Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w K.. Podczas tego spotkania zgłaszali swoje uwagi dotyczące konsekwencji umieszczenia ekranów. Po zasięgnięciu opinii i skorzystaniu z usług profesjonalnego pełnomocnika, powzięli oni w dniu 11 kwietnia 2012 r. informację o wydaniu przez Starostę [...] decyzji z 4 lutego 2009 r. Pełnomocnik wnioskodawców w dniu 16 kwietnia 2012 r. zwrócił się z prośbą o wydanie uwierzytelnionego odpisu lub kserokopii decyzji Starosty, którą pełnomocnik otrzymał 27 kwietnia 2012 r. i w konsekwencji wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że z początkiem roku 2012 r. podmiot, na który na mocy w/w decyzji był nałożony obowiązek wykonania ekranów akustycznych, t.j. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w K., organizował cykl spotkań z mieszkańcami. W aktach sprawy znajduje się notatka ze spotkania, w którym brali udział A. W. i K. W.. Notatka jest opatrzona datą 2 lutego 2012 r. Uczestnicy spotkania złożyli swoje uwagi, w szczególności sprzeciw wobec wykonania ekranów akustycznych (karta nr 36 akt sprawy). Zatem datą powzięcia wiadomości o decyzji jest data 2 lutego 2012r, a termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął dnia 2 marca 2012 r. W przedmiotowej prawie wniosek został złożony 9 maja 2012 r., a zatem z upływem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Dla zachowania tego terminu ma znaczenie kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji, a nie kiedy dowiedzieli się o środkach prawnych służących wobec takiej decyzji, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Udział w spotkaniu zorganizowanym przez podmiot zobowiązany na mocy decyzji oraz znajomość treści decyzji (której przedmiotem była realizacja obowiązku w postaci założenia ekranów) świadczą o świadomości wnioskodawców istnienia takiej decyzji. A. W. oraz K. W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie wnioskodawców organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy. Fakt uczestniczenia przez w spotkaniach organizowanych przez na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział w K., których przedmiotem była instalacja ekranów akustycznych wzdłuż drogi krajowej nr [...], na odcinku [...] nie świadczy bowiem o posiadaniu przez nich wiedzy o opisanej powyżej decyzji Starosty [...] z 4 lutego 2009 r., znak [...]. O decyzji dowiedzieli się w dniu 11 kwietnia 2012 r. w czasie spotkania z pełnomocnikiem. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] postanowieniem z 6 listopada 2012 r., znak: [...], na podstawie na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2, a także art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1w z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a. i może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Jedną z przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wniosek wnosi się - zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. - w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kolegium podzieliło ustalenia dokonane w zaskarżonym postanowieniu. Ponownie wskazało, że z początkiem roku 2012 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział w K. organizowała cykl spotkań z mieszkańcami. W aktach sprawy znajduje się notatka ze spotkania, w którym brali udział A. W. i K. W.. Notatka jest opatrzona datą 2 lutego 2012 r. Uczestnicy spotkania złożyli swoje uwagi, w szczególności sprzeciw wobec wykonania ekranów akustycznych. Spotkania te były organizowane w związku z wydaniem decyzji Starosty [...] z 4 lutego 2009 r. Oznacza to, że A. W. oraz K. W. mogli skutecznie żądać wznowienia postępowania najpóźniej w dniu 2 marca 2012 r. Wniosek złożony 9 maja 2012 r. została zatem nałożony z naruszaniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. A. W. i K. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 6 listopada 2012 r., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, a także decyzji Starosty [...] z 4 lutego 2009 r. lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: * art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie lub odmowę zastosowania * art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie lub odmowę zastosowania. W uzasadnieniu skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazali, że nie wystarczy wykazanie przez organ, że strona miała możliwość dowiedzenia się, czy decyzja została wydana. Początek terminu należy liczyć od momentu, gdy strona dowiedziała się o istniejącej decyzji. Wskazali, że uczestnicząc w spotkaniach organizowanych przez GDDKiA nie byli informowani o podstawie prawnej działań zmierzających do budowy ekranów akustycznych, a także nie posiadali stosownej wiedzy umożliwiającej trafną ocenę zaistniałego stanu faktycznego. Podkreślili, że złożone przez nich uwagi na piśmie nie mogą świadczyć o zaznajomieniu ich z podstawą działania GDDKiA, ani z treścią decyzji w szczególności z uwagi na ogólnikową treść nagłówka kart z uwagi do projektu wykonania ekranów akustycznych - "spotkanie informacyjne dla wykonania dokumentacji projektowej zabezpieczenia akustycznego drogi krajowej (...)"• Nie wzięto również pod uwagę ich oświadczenia, że informacje o wydanej decyzji powzięli w dniu 11 kwietnia 2012 r. i w tym też dniu udzielili pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Wskazali również, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i nie wskazuje przyczyny odmowy uznania wyjaśnień skarżących za wiarygodne. Podnieśli również argumenty przemawiające w ich ocenie za bezzasadnością decyzji Starosty [...] w decyzji z dnia 4 lutego 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a Skarga jest zasadna. W niniejszym postępowaniu Sąd kontroluje zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] 6 z listopada 2012 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z 27 lipca 2012 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 22.06.2009 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzje Starosty [...] z 4 lutego 2009 r., znak [...], którą nałożono na GDDKiA Oddział w K. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu związanego z eksploatacją drogi krajowej nr [...], na odcinku [...], posiadającym poniżej czterech pasów ruchu w km 440+966 + 461 +100. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. A zatem w sytuacji gdy strona wnosi podanie o wznowienie postępowania organ administracji w pierwszej kolejności jest zobowiązany zbadać, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Jeżeli w toku postępowania okaże się, że podanie o wznowienie postępowania nie opiera się przynajmniej na jednej z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz jeśli nie został zachowany termin do jego złożenia z art. 148 k.p.a. - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy wniosek A. W. i K. W. o wznowienie postępowania został oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawcy wskazali bowiem, że będąc stronami postępowania, bez własnej winy nie brali w nim udziału. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w ww. sprawie. Zgodnie ze stanowiskiem A. W. i K. W. termin do wznowienia przedmiotowego postępowania został zachowany, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania został przez nich złożony w dniu 9 maja 2012 r., natomiast o wydaniu decyzji nakładającej na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu związanego z eksploatacją drogi krajowej nr [...], na odcinku [...], posiadającym poniżej czterech pasów ruchu w km 440+966 + 461 +100 dowiedzieli się dopiero w dniu 11 kwietnia 2012 r. od swojego pełnomocnika. A zatem przedmiotowy wniosek został złożony przed upływem terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem SKO w [...] A. W. i K. W. najpóźniej dowiedzieli się o przedmiotowej decyzji w dniu 2 lutego 2012 r, biorąc udział w spotkaniu zorganizowanym przez GDDK i A Oddział w K. w wykonaniu decyzji Starosty [...] z 4 lutego 2009 r., utrzymanej w mocy przez SKO w [...] decyzją z 22 czerwca 2009 r., a zatem nie zachowali terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, składając podanie dopiero w dniu 9 maja 2012 r. W ocenie Kolegium podanie o wznowienie postępowania mogło być złożone do organu najpóźniej w dniu 2 marca 2012 r. Zgodnie bowiem z cyt. art. 148 § 2 k.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. W sprawie niesporne jest, że A. W. i K. W. brali udział w dniu 2 lutego 2012 w zebraniu zorganizowanym przez GDDKiA Oddział w K., co wynika z przedłożonych do akt administracyjnych sprawy dokumentów zawierających złożone przez nich w czasie spotkania informacyjnego w dniu 2 lutego 2012 r. uwagi "dla wykonania dokumentacji projektowanej zabezpieczenia akustycznego drogi krajowej nr [...] na odcinku [...] w km 0+500 - 22+100 (kilometraż GK4 od 439+563 do 461+100)." Uwagi te zostały przez skarżących podpisane ( karty nr 36 i 35). Oceniając powyższe należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przedwcześnie uznało, iż strony skarżące nie zachowały wymaganego terminu. A. i K. W. nie kwestionują bowiem, że nie brali udziału w ww. spotkaniu informacyjnym w dniu 2 lutego 2012 r. podnoszą jednak, że w podczas tego spotkania zorganizowanego przez GDDKiA nie zostali poinformowani o podstawie prawnej działań zmierzających do budowy ekranów akustycznych, którym się sprzeciwiają. Należy podkreślić, że z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów nie wynika, że uczestnicy spotkania byli informowani o wydaniu decyzji, w oparciu o którą GDDKiA przystąpiła do wykonania dokumentacji projektowej dotyczącej zabezpieczenia akustycznego przedmiotowej drogi. Nadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią druku, na którym skarżący zgłaszali i swoje uwagi odnoszące się do ekranów akustycznych wskazano, że odnoszą się one do drogi krajowej nr [...]. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z 27.07.2012 r., powtórzonym w skardze A. i K. W. powzięli wiedzę o decyzji Starosty [...] z 4 lutego 2009 r. w dniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. od swojego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ustalenie daty, w której do stron postępowania wznowieniowego dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu jest istotne, ponieważ od dnia uzyskania takiej informacji rozpoczyna bieg miesięczny termin określony w ww. art. 148 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia z jakiego źródła strony dowiedziały się o wydaniu decyzji. Pogląd taki utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również utrwalony jest pogląd, że to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (wyrok WSA w W-wie z 25. 07. 2012 r., sygn.. akt l SA/Wa 2344/11, Lex 1225612). Mając na uwadze fakt, że w przedłożonych akatach administracyjnych sprawy brak dokumentów z których by wynikało, że w czasie spotkania informacyjnego w dniu 2 lutego 2012 r. jego uczestnicy- w tym skarżący-zostałi poinformowani o podstawie prawnej składanych uwag, jak również Kolegium nie uzyskało oświadczeń A. W. i K. W. potwierdzających, iż właśnie w dniu 11 kwietnia 2012 r. uzyskali informacje o przedmiotowej decyzji, a także nie ustaliło w jakiej formie (ustnej czy pisemnej lub innej ) i w jakich okolicznościach pełnomocnik skarżących powiadomił ich o przedmiotowej decyzji - należy przyjąć, iż Kolegium nie uczyniło zadość wymaganiom art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym wskazać, że przepisy postępowania administracyjnego w sytuacji gdy nie ma dokumentów w oparciu o które można by ustalić kiedy A. i K. W. dowiedzieli się o ww. decyzji - co ma istotne znaczenie dla ustalenia czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania - mogło zastosować przepis art. 86 k.p.a. celem przesłuchania stron oraz przepis art. 75 § 1 k.p.a., celem przesłuchania ich pełnomocnika. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podejmie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia daty w której strony Skarżące dowiedziały się o decyzji kończącej postępowanie, o wznowienie którego występują strony skarżące celem jednoznacznego ustalenia czy został przez nie zachowany jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. póz. 270 ze zm.) - stanowiący, że sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.