II SAB/Lu 62/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. W dniu 1 lipca 2012 r. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie odszkodowania za przejętą pod realizację inwestycji drogowej nieruchomość, położoną w miejscowości C., gmina K., oznaczoną jako działki o numerach: 141/2 o pow. 0,3331 ha, 259/1 o pow. 0,1691 ha i 888 o pow. 0,0185 ha. Skarżący podkreślił, iż wprawdzie Wojewoda [...] w dniu wydał decyzję 24 sierpnia 2011 r. w sprawie odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość, jednakże przed wydaniem tejże decyzji organ pozostawał w stanie bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym skarżący wniósł o orzeczenie przez Sąd, zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", iż bezczynność Wojewody w tej sprawie miała cechy rażącego naruszenia prawa. W piśmie procesowym z dnia 9 września 2012 r. skarżący podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym postępowanie w niniejszej sprawie winno być umorzone w odniesieniu do zarzutu opartego na art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a., a w pozostałej części winno zakończyć się orzeczeniem merytorycznym. Dodatkowo skarżący zarzucił, iż Wojewoda [...] nie doręczył mu decyzji z dnia 24 sierpnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej niezasadność. Wojewoda przedstawił przebieg postępowania administracyjnego podkreślając, iż nie dopuścił się w tej sprawie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez te organy postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a., który stanowi, iż sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że Wojewoda [...] decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r., nr [...], udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej S [...] na odcinku K. – L. – P., od węzła S. do węzła B. Jednocześnie organ orzekł o przejściu na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości koniecznych do realizacji tejże inwestycji drogowej (których podział został zatwierdzony tą decyzją), w tym nieruchomości, oznaczonej jako działki o numerach: 141/2 o pow. 0,3331 ha, 259/1 o pow. 0,1691 ha i 888 o pow. 0,0185 ha, położoną w miejscowości C., gmina K., stanowiących współwłasność skarżącego oraz W. C., M. K. i G. S. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 8 marca 2011 r. Zawiadomieniem z dnia 23 maja 2011 r. Wojewoda [...] poinformował byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość. Wskazał również, iż przewidywany termin załatwienia sprawy to dzień 31 lipca 2011 r. (k. 32 akt adm. I inst.). Wojewoda [...] decyzją z dnia 24 sierpnia 2011 r., nr [...], ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w kwocie łącznej 107 780,00 zł. Decyzja ta została uchylona w całości a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji na mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Skarżący T. K. w dniu 27 grudnia 2011 r. (data nadania) złożył pismo datowane na 26 grudnia 2011 r., nazwane "skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania", adresowane do organu wyższego stopnia, zarzucając bezczynność Wojewodzie [...] w niniejszej sprawie. Wojewoda [...] przekazując tę "skargę" Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. poinformował organ nadzorczy, iż w sprawie tej pomimo podjęcia czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, wskutek biernej postawy byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, nie udało się ostatecznie rozstrzygnąć tej kwestii. W związku z tym decyzja z dnia 24 sierpnia 2011 r., nr [...], doręczona została wyłącznie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]. W piśmie z dnia 13 stycznia 2012 r. skarżący zakwestionował powyższe stanowisko Wojewody [...] i zarzucił ponownie bezczynność organowi w tejże sprawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżącego na bezczynność organu pierwszej instancji, podnosząc, iż skoro organ ten przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, dopuścił dowód z operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego oraz rozstrzygnął sprawę decyzją z dnia 24 sierpnia 2011 r., to nie pozostawał on w bezczynności w sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy orzeczenie organu zapadło z naruszeniem terminu przewidzianego do jego podjęcia. Jeżeli w toku postępowania sądowego, a przed dniem orzekania, organ wyda akt administracyjny, to mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63; postanowienie NSA z 18 października 2011 r., II OSK 2108/11, niepubl.). Z powyższego wynika, iż rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wojewody [...], która została złożona po wydaniu przez ten organ decyzji z dnia 24 sierpnia 2011 r., nr [...], rozstrzygającej co do istoty sprawę ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działki o numerach: 141/2 o pow. 0,3331 ha, 259/1 o pow. 0,1691 ha i 888 o pow. 0,0185 ha, położonej w miejscowości C., gmina K., musi podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona. Należy podkreślić, że nawet gdyby Sąd stwierdził, iż powyższa decyzja Wojewody [...] kończąca w pierwszej instancji postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość, której współwłaścicielem był skarżący, została wydana z uchybieniem określonych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy, to Sąd nie mógłby – zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. – zobowiązać organu do wydania w określonym terminie kolejnej decyzji w tej sprawie –stwierdzając jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle art. 149 § 1 zdanie 1 i zdanie 2 p.p.s.a. nie ulega bowiem wątpliwości, że brak jest możliwości uwzględnienia skargi na bezczynność bez jednoczesnego zobowiązania organu do stosownego działania procesowego. Wydanie decyzji czyni postępowanie ze skargi na bezczynność bezprzedmiotowym (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2012 r., II SAB/Bk 87/11, LEX nr 1125237). Na wynik sprawy nie może mieć również wpływu fakt niedoręczenia skarżącemu przedmiotowej decyzji z dnia 24 sierpnia 2011 r. Wadliwość ta, jak wynika z uzasadnienia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., [...], stanowiła jedną z przyczyn uchylenia wspomnianej decyzji Wojewody, ale nie świadczy ona o bezczynności Wojewody w niniejszej sprawie. Organ ten wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość przyjętą pod realizację inwestycji drogowej, a zatem nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w tej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył orzekł, jak w sentencji.