II FSK 2422/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Go 94/13 w sprawie ze skargi K. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną. 1.1. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, o sygn. akt I SA/Go 94/13, oddalił skargę K. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 6 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżący wniósł wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w Ż. W. Na nieruchomości znajdują się zdewastowane i zniszczone obiekty budowlane, które w latach 90-tych były wykorzystywane jako budynki przemysłowe. W dniu 24 listopada 2010 r. oraz w dniu 6 kwietnia 2011 r. w stosunku do wszystkich obiektów budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wydał decyzje nakazujące wyłączenie w całości z użytkowania tych obiektów i zabezpieczenie do nich dostępu. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; zwana dalej : "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki. W rezultacie w ocenie Skarżącego najważniejsze jest ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z budynkami. Powołana ustawa odsyła w tym zakresie do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; zwana dalej : "Prawo budowlane"), gdzie budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach. W ocenie Skarżącego, skoro dany obiekt budowlany nie posiada wszystkich powyższych elementów, to nie może być uznany za budynek. Podatnik wskazał, że zaprzestał wykorzystywania tych obiektów do działalności gospodarczej w drugiej połowie lat 90-tych. Obiekty te znajdowały się na terenie ogrodzonym i zabezpieczonym przed dostępem osób trzecich. Jednak od końca lat 90-tych obiekty podlegały dewastacji i niszczeniu, w szczególności kradzieży takich elementów, jak: metalowe elementy nośne i konstrukcyjne, poszycie dachowe, stolarka okienna i elementy ścian nośnych (cegły). Skarżący wielokrotnie podnosił i sygnalizował w urzędzie, że obiekty nie spełniają warunków definicji budynku. Mimo wniosku Podatnika, organ nie powołał biegłego na tę okoliczność. Skarżący przedłożył decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2010 r. i z 6 kwietnia 2011 r. jako nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał. W ocenie Skarżącego istotny jest moment ujawnienia danego dowodu, czyli jego udostępnienia organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Jeżeli więc dany dowód został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania. W takim przypadku podstawą wznowienia nie będzie nowy dowód, lecz nowa okoliczność, która istniała w momencie wydania decyzji, lecz nie była znana organowi. Decyzją z dnia 3 października 2012 r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej : "Ordynacja podatkowa") czyli w sytuacji kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ale nie znane organowi, który ją wydał. Organ ocenił, że w rozpoznawanej sprawie żądany przez stronę skutek mogły wywrzeć wyłącznie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu 14 sierpnia 2008 r. W ocenie organy wskazane we wniosku okoliczności i dowody pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie podatku od nieruchomości za 2008 r. W zakresie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 maja 2004 r. nakazującej Skarżącemu wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych na działce nr 153, organ wskazał, że z uwagi na błędnie określoną lokalizację budynków na działce, stwierdzono jej nieważność. Natomiast decyzjami z dnia 24 listopada 2010 r. i z dnia 6 kwietnia 2011 r. PINB wydał decyzję nakazujące wyłączenie w całości użytkowania budynków oraz zarządził umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa, a także nakazał wykonanie określonych prac zabezpieczających. Organ podkreślił, że wskazane decyzje wskazują, że na terenie nieruchomości Skarżącego znajdują się budynki w bardziej lub mniej złym stanie technicznym. W ocenie organu zarówno wskazane decyzje jak i protokół z opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 21 września 2010 r. sporządzony przez Komornika Sądowego nie mają charakteru nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ zostały sporządzone po dacie wydania decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2008 r., czyli po dniu 14 sierpnia 2008 r. Organ wskazał również, że wbrew stanowisku Skarżącego z przedłożonych do wniosku dokumentów, miedzy innymi takich jak zawiadomienie Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 7 stycznia 2005 r., czy postanowienie Prokuratury Rejonowej w Ż. z dnia 30 grudnia 2004 r. nie wynikają nowe okoliczności istotne dla sprawy. Organ wskazał, że dokumenty te potwierdzają jedynie ogólny zły stan techniczny budynków znajdujących się na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję. 1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia 6 grudnia 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, że w ocenie Skarżącego nowymi okolicznościami miało być stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego - stan obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości. Organ odwoławczy odnosząc się do przedłożonych przez Skarżącego dokumentów jako nowych okoliczności, stwierdził, iż decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego są nowymi dowodami, jednak nie istniały one w dniu wydania decyzji z dnia 14 sierpnia 2008 r. albowiem zostały sporządzone po tej dacie. Skoro Skarżący wnioskując o wznowienie postępowania powoływał się na nowe dowody, którymi są kolejne decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2010 r. i z dnia 6 kwietnia 2011 r., które wskazują na nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji i w ocenie Skarżącego nie znaną organowi, a jednak nadal odnoszą się do złego stanu technicznego budynków, to nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. 2.1. W skardze do WSA w Gorzowie Wielkopolskim Skarżący zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie wystąpiły nowe okoliczności, istniejące w dacie wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzje wydał. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze wniosło o jej oddalenie. 2.3. W uzasadnieniu Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. WSA w Gorzowie Wielkopolskim przeprowadził wykładnię art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i zgodził się z stanowiskiem organu odwoławczego że decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego są nowymi dowodami, jednak nie istniały one w dniu wydania decyzji z dnia 14 sierpnia 2008 r., gdyż zostały sporządzone po tej dacie. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że zasadnie wskazał również organ, że wprawdzie Skarżący wskazał na wynikające z tych dowodów okoliczności, które jako mogące istnieć w danym dniu, mogły uzasadniać wznowienie wstępowania, to jednak okoliczności te nie mają nowego charakteru, gdyż zły stan techniczny nieruchomości znajdujących się na działce Skarżącego, był już organowi I instancji znany. Okoliczności te prawidłowo w ocenie Sądu zostały ocenione przez organ jako nie mająca wpływu na inny (odmienny) sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zły stan techniczny budynków, który potwierdzają decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz inne przedłożone przez Skarżącego dokumenty, miałby tylko wtedy wpływ na wysokość zobowiązania, gdyby przedmiot opodatkowania był wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej. Prawidłowo ocenił organ, że skoro skarżący wnioskując o wznowienie postępowania powołuje się na nowe dowody, którymi są kolejne decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które wskazują na nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji nie znaną organowi, a jednak nadal odnoszą się do złego stanu technicznego budynków, to nie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania w sprawie, w trybie art. 240 § pkt 5 Ordynacji podatkowej. 3.1. Od powyższego orzeczenia Skarżący wywiódł skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej : "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi poprzez przyjęcie, że nie istniały przesłanki umożliwiające uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w związku z naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. 3.2. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ nie udowodnił, iż w dacie wydania decyzji wiedział o znacznym uszkodzeniu obiektów budowlanych uzasadniających ich całkowite wyłączenie z eksploatacji. Dalej Skarżący podniósł, że okoliczności, które wynikają z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego są okolicznościami, które mają wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego i posiadają walor "nowej okoliczności" nieznanej organowi I instancji w dacie wydania decyzji w dniu 14 sierpnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. 4.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności dokonanie kontroli prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest jego kontynuacją, a odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1211/11, publ. Lex nr 1298438). Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Ujawnienie "nowych okoliczności faktycznych", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Czym innym jest wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a czym innym wiedza o faktach (którą w niniejszej sprawie organ posiadał - odnośnie istnienia i stanu technicznego budynków). Z istoty instytucji wznowienia postępowania podatkowego wynika, że stwarza ona możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Należy podkreślić raz jeszcze, że aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Tak więc nowe okoliczności faktyczne to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym. 4.4. Tymczasem słusznie zauważył Sąd I instancji, iż organom podatkowym znana była okoliczność złego stanu technicznego nieruchomości, ponieważ decyzją z dnia 3 maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał podatnikowi wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych w miejscowości Ż. W. W związku z powyższym trudno uznać, iż decyzje organu nadzoru budowlanego z dnia 24 listopada 2010 r. oraz 6 kwietnia 2011 r. wskazują na okoliczności, co do których organ podatkowy nie miał wiedzy. W tym zakresie wbrew twierdzeniom Skarżącego nie była konieczna ekspertyza biegłego z zakresu budownictwa. Sprowadzałaby się ona bowiem do przeprowadzenia nowego dowodu w ramach postępowania wznowieniowego, który ex post po czterech latach miałaby weryfikować trafność oceny stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności, które zostały już rozważone przez organ podatkowy w toku postępowania wymiarowego. W związku z powyższym ani dowodzona wskazanymi decyzjami okoliczność nie miała przymiotu nowości ani nie była nieznana organowi podatkowemu. W konsekwencji na gruncie analizowanej sprawy okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego. Jednocześnie decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2010 r. oraz z 6 kwietnia 2011 r. również nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ zostały wydane po decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2008 r., czyli po dniu 14 sierpnia 2008 r. Natomiast zgodnie z treścią analizowanego przepisu Ordynacji podatkowej nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji. 4.5. Nie mogły także stanowić istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi podatkowemu, który ją wydał 14 sierpnia 2008r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. zawiadomienia Sądu Rejonowego w Ż. i wnioski o ukaranie oraz postanowienia Prokuratury Rejonowej w Ż., dotyczące dewastacji i zniszczenia mienia w latach 2003 – 2004. Dowodzą one jedynie podejrzenia popełnia czynów karanych i wykroczeń, których przedmiotem było mienie należące do podatnika. Nie wynika z nich zaś, czy na działkach zlokalizowane były w 2008 r. obiekt budowlane trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadające fundamenty i dach, czyli budynki w rozumieniu art. 1a pkt 1 u.p.o.l., bez względu na ich stan techniczny i sposób ich wykorzystania. Reasumując należy podzielić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, że strona nie przedstawiła "nowych dowodów" ani też "nowych okoliczności faktycznych" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. 4.5. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. i w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie zasługiwał na uwzględnienie, a skarga kasacyjna na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu. ----------------------- 7