I SA/Go 94/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-04

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2008 r. może zostać wydana, jeśli skarżący powołuje się na nowe dowody (decyzje PINB) dotyczące złego stanu technicznego budynków, które istniały przed wydaniem decyzji podatkowej, ale nie były znane organowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ustalającej podatek od nieruchomości, ponieważ nowe dowody (decyzje PINB) dotyczące złego stanu technicznego budynków, choć istniały przed wydaniem decyzji podatkowej, nie stanowiły nowych okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zły stan techniczny budynków był już organowi pierwszej instancji znany od 2004 r. Ponadto, nawet znaczące zniszczenia i wyłączenie budynków z użytkowania nie wpływają na obowiązek podatkowy, dopóki budynki fizycznie istnieją i spełniają definicję budynku według prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Stan faktyczny
Skarżący K.I. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2008 r. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z lat 2010 i 2011, które miały stwierdzać nowy stan techniczny obiektów budowlanych na jego nieruchomości, istniejący już w dacie wydania pierwotnej decyzji podatkowej, ale nieznany organowi. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że wskazane dowody i okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i zwrócił skarżącemu kwotę 1.073,26 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1. Oddala skargę. 2. Zwrócić skarżącemu kwotę 1.073,26 (jeden tysiąc siedemdziesiąt trzy złote 26/100) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Skarżący K.I. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wnioskiem z [...] kwietnia 2012 r. skarżący wniósł żądanie wznowienia szeregu postępowań w tym również dotyczącego ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Na nieruchomości tej znajdują się zdewastowane i zniszczone obiekty budowlane, które w latach 90-tych były wykorzystywane jako budynki przemysłowe. W dniu [...] listopada 2010 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2011 r. w stosunku do wszystkich obiektów budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzje nakazujące wyłączenie w całości z użytkowania tych obiektów i zabezpieczenie do nic dostępu. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki. Najważniejsze jest zatem ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z budynkami. Powołana ustawa odsyła w tym zakresie do przepisów ustawy prawo budowlane, gdzie budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach. W ocenie podatnika, skoro dany obiekt budowlany nie posiada wszystkich powyższych elementów, to nie może być uznany za budynek. Skarżący wskazał, że zaprzestał wykorzystywania tych obiektów do działalności gospodarczej w drugiej połowie lat 90-tych. Obiekty te znajdowały się na terenie ogrodzonym i zabezpieczonym przed dostępem osób trzecich. Jednak od końca lat 90-tych obiekty podlegały dewastacji i niszczeniu, w szczególności kradzieży takich elementów, jak: metalowe elementy nośne i konstrukcyjne, poszycie dachowe, stolarka okienna i elementy ścian nośnych (cegły). Skarżyc wielokrotnie podnosił i sygnalizował w urzędzie, że obiekty nie spełniają warunków definicji budynku. Mimo wniosku skarżącego, organ nie powołał biegłego na tę okoliczność. Skarżący przedłożył decyzje PINB z [...] listopada 2010 r. i z [...] kwietnia 2011 r. jako nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał. W ocenie skarżącego istotny jest moment ujawnienia danego dowodu, czyli jego udostępnienia organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Jeżeli więc dany dowód został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania. W takim przypadku podstawą wznowienia nie będzie nowy dowód, lecz nowa okoliczność, która istniała w momencie wydania decyzji, lecz nie była znana organowi. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, skarżący wskazał, że decyzje wydane przez PINB jedynie stwierdzają daną okoliczność, która to wystąpiła w okresie wcześniejszym. Okolicznością tą jest ustalenie stanu technicznego obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób jednoznaczny ustalił, że obiekty budowlane nie spełniają norm technicznych, które mogłyby sugerować, że są one budynkami w świetle ustawy prawo budowlane. Podniósł, że stan techniczny tych obiektów jest skutkiem działań dewastacyjnych i czynów karalnych dokonanych przez osoby trzecie. Budynki te zostały zdewastowane najpóźniej w lipcu 2003 r., na co wskazuje zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich [...] o wszczęciu postępowania wobec nieletnich, postanowienie Prokuratury Rejonowej z [...] grudnia 2004 r. [...] o umorzeniu śledztwa związanego z dewastacją i zniszczeniem obiektów budowlanych, postanowienie Prokuratury Rejonowej z [...] grudnia 2004 r. [...] o umorzeniu śledztwa związanego z dewastacją i zniszczeniem obiektów budowlanych, zawiadomienie z [...].04.2004 r., [...] o wniesieniu wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego, protokół PINB z [...].06.2004 r., decyzja PINB z [...] maja 2004 r. [...] nakazująca wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych w miejscowości [...] dz. Nr [...]. Do wniosku skarżący załączył również szereg decyzji wydanych przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniach: [...].11.2010 r., [...].11.2010 r., [...].04.2011 r., które to świadcząc wyjściu na jaw nowych okoliczności istniejących w momencie wydawania decyzji, lecz nie ustalonych przez organ wskutek j ego zaniechania. W końcowej części wniosku skarżący nadmienił, że jedną z naczelnych dyrektyw postępowania podatkowego, wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, jest podejmowanie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasada prawdy obiektywnej została dodatkowo skonkretyzowana w art. 187 § 1 ustawy, który to przepis nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania, a ponadto rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Decyzją z [...] października 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie na podstawie, którego zapadła było dotknięte wadą wyliczoną w art. 240 § 1 pkt 1-11 Ordynacji podatkowej. Dalej organ wskazał, że skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – czyli w sytuacji kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ale nie znane organowi, który ją wydał. Organ ocenił, że w rozpoznawanej sprawie żądany przez stronę skutek mogą wywrzeć wyłącznie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu [...] sierpnia 2008 r. W ocenie organy wskazane we wniosku okoliczności i dowody pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie podatku od nieruchomości za 2008 r. W zakresie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2004 r. nakazującej skarżącemu wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych na działce nr [...], organ wskazał, że z uwagi na błędnie określoną lokalizację budynków na działce, stwierdzono jej nieważność. Natomiast decyzjami z [...] listopada 2010 r. i [...] kwietnia 2011 r. PINB wydał decyzję nakazujące wyłączenie w całości użytkowania budynków oraz zarządził umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa, a także nakazał wykonanie określonych prac zabezpieczających. Organ podkreślił, że wskazane decyzje wskazują, że na terenie nieruchomości skarżącego znajdują się budynki w bardziej lub mniej złym stanie technicznym. W ocenie organu zarówno wskazane decyzje jak i protokół z opisu i oszacowania nieruchomości z [...] września 2010 r. sporządzony przez Komornika Sądowego nie mają charakteru nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ zostały sporządzone po dacie wydania decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2008 r., czyli po dniu [...] sierpnia 2008 r. Organ wskazał również, że wbrew stanowisku skarżącego z przedłożonych do wniosku dokumentów, miedzy innymi takich jak zawiadomienie Sądu rejonowego z [...] stycznia 2005 r., czy postanowienie Prokuratury Rejonowej z [...] grudnia 2004 r. nie wynikają nowe okoliczności istotne dla sprawy. Organ wskazał, że dokumenty te potwierdzają jedynie ogólny zły stan techniczny budynków znajdujących się na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Ponadto organ wskazał, że podatek od nieruchomości jest związany z klasyfikacją gruntów zawartą w ewidencji gruntów i budynków. Wynikającej z tej ewidencji dane stanowią podstawę wymiaru podatku. Organ podkreślił, że weryfikacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może być oprowadzona przez organ podatkowy, ponieważ nie posiada on takich kompetencji. Jeżeli podatnik kwestionuje zgodność danych wynikających z ewidencji, to powinien wystąpić o ich zmianę lub korektę, a następnie wystąpić o wzruszenie decyzji wymiarowych. Organ podkreślił, że znany był mu zły stan budynków skarżącego i nie kwestionował tej okoliczności. Jednak sam nakaz wyłączenia budynków z użytkowania, pozostaje bez wpływu na istnienie lub brak obowiązku podatkowego. Organ wskazał, że sam Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydanych decyzjach używa zwrotu "budynek" co potwierdza stan wynikający z dokonanych oględzin. Końcowo organ stwierdził, że przedstawione przez skarżącego dowody nie mają charakteru nowych dowodów, ani nowych okoliczności w sprawie w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie są istotne dla sprawy i nie mają wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję. W uzasadnieniu odwołania skarżący przytoczył okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał również, że przedłożone przez niego dokumenty stwierdzają wystąpienie "nowych okoliczności", nie znanych organowi, a istniejących w dacie wydania decyzji. Skarżący podkreślił, że pomimo, iż część przedłożonych dokumentów została sporządzona po dacie wydania decyzji przez organ podatkowy, to jednak potwierdzają one wystąpienie nowych okoliczności istniejących w dacie wydania decyzji. Tą okolicznością jest stwierdzenie stanu obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości przez organ nadzoru budowlanego. Według skarżącego dokumenty te potwierdzają, że budynki nie spełniają norm technicznych, które mogłyby klasyfikować je jako budynki w świetle ustawy prawo budowlane. Ponadto z dokumentów wynika, że stan taki istniał od dłuższego czasu. W ocenie skarżącego stan techniczny spornych obiektów jednoznacznie przesądza o tym, że nie mogą być one opodatkowane podatkiem od nieruchomości, ponieważ obiekty te nie spełniają zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych definicji budynku i tym samym, a zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, opodatkowaniem tym podatkiem podlegają budynki. Tymczasem z przedłożonych dokumentów wynika, że stan techniczny obiektów (braki elementów konstrukcyjnych), jest tak zły, że grożą one zawaleniem. Część obiektów nie posiada poszycia oraz stropów. Obiekt budowlany, który uniemożliwia realizację jakiejkolwiek funkcji, jest zaprzeczeniem założeń wynikających z prawa budowlanego. Decyzją z [...] grudnia 2012 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie to dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej. Jest to tryb nadzwyczajny, który zmierza do kontroli decyzji zapadłych w trybie zwykłego postępowania i może być podjęty tylko w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w powołanym art. 240 § l ustawy. Organ podkreślił, że rozstrzygając sprawę należy rozważyć zasadność wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta jest zatem spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były organowi znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, tzn. mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba zatem tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z nadanego materiału nie wynikały. Organ podkreślił, że w ocenie skarżącego nowymi okolicznościami miały być okoliczności stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego - stan obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości. Wobec tego organ rozważył istnienie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która jest spełniona, gdy: -ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, -okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, -okoliczności te lub dowody nie były organowi znane w dniu wydania decyzji, -nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nadto okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego" (wyrok WSA, I S A/G cl 146/10. LEX nr 602746). Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Organ drugiej instancji podkreślił, że odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego dokumentów jako nowych okoliczności, to stwierdzić należy, iż decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2010 r. i z dnia [...].04.2011 r. są nowymi dowodami, jednak nie istniały one w dniu wydania decyzji z dnia [...].08.2008 r. albowiem zostały sporządzone po tej dacie. Wprawdzie skarżący wskazał na wynikającą z tego dowodu okoliczność, która jako mogąca istnieć w danym dniu, mogła uzasadniać wznowienie wstępowania, to jednak - w ocenie organu - okoliczności te nie mają nowego charakteru, gdyż zły stan techniczny nieruchomości znajdujących się na działce podatnika, był już organowi I instancji znany. Już bowiem decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał podatnikowi wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych w miejscowości [...] na dz. Nr [...]. Okoliczność ta nie miała i nadal nie ma wpływu na sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatnika. Zły stan techniczny budynków, który potwierdzają decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przedłożone przez podatnika przy wniosku, miałby tylko wtedy wpływ na wysokość zobowiązania, gdyby przedmiot opodatkowania był wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ostatecznie organ stwierdził, że skoro skarżący wnioskując o wznowienie postępowania powołuje się na nowe dowody, którymi są kolejne decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2010r. i z dnia [...].04.2011 r., które wskazują na nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji nie znaną organowi, a jednak nadal odnoszą się do złego stanu technicznego budynków, to nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, w trybie art. 240 § pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie wystąpiły nowe okoliczności, istniejące w dacie wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzje wydał. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł argumentację zaprezentowaną we wniosku oraz odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tak określonym zakresie kognicji skarga w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadna. Istota sporu pomiędzy stronami dotyczy wykładni przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, określającego przesłanki warunkujące wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Na wstępie należy wskazać, że z istoty instytucji wznowienia postępowania podatkowego - uregulowanej w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej - wynika, że stwarza ona możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest zatem spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji. Wadliwość decyzji może wyniknąć dopiero jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji rozstrzygającej sprawę z okolicznościami danej sprawy (por. Jan Zimmermann, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, str. 318). Zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania zawiera art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W toku wznowionego postępowania właściwy organ podatkowy bada, czy rzeczywiście zaistniały podstawy do wznowienia postępowania wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku negatywnego wyniku wydaje - na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. W takiej sytuacji nie przystępuje do merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej i nie może zweryfikować decyzji dotychczasowej, nawet jeśli stwierdzi jej wadliwość. Zasadnie organy podatkowe podnoszą, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128 Ordynacji podatkowej). Wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który te decyzję wydał. W związku z powyższym wzruszenie decyzji będzie możliwe jeżeli: - wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, tj. wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004, nr 3, s. 22). - dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji, - dowód lub okoliczność nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. (II FSK 341/2005, NetTax)" ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktycznie są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną". Nowe dowody, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę dowody jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym (por. B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/00, OSP z 2001 r. Nr 2, poz. 21, t. I). Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym (glosowanym) wyroku (opubl. w ONSA z 2001 r. Nr 3, poz. 123) przez pojęcie okoliczności faktycznych lub nowych dowodów nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym prawidłowości uwzględniania wniosków dowodowych strony, nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2005 r., FSK 1752/2004, NetTax). Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie, wobec czego Sąd nie może organom tego prawa do oceny odebrać (wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2004 r., III SA 1108/03, M. Pod. 2004, nr 8, s. 4) Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, niepubl.). Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie stwierdzić należy, że zasadnie organy obu instancji oceniły i przyjęły, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wynikające z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ drugiej instancji podkreślił w uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego dokumentów, że decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2010 r. i z dnia [...].04.2011 r. są nowymi dowodami, jednak nie istniały one w dniu wydania decyzji z dnia [...].08.2008 r. albowiem zostały sporządzone po tej dacie. Zasadnie wskazał również organ, że wprawdzie skarżący wskazał na wynikające z tych dowodów okoliczności ( decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru budowlanego oraz inne przedłożone przez skarżącego dokumenty ), które jako mogąca istnieć w danym dniu, mogły uzasadniać wznowienie wstępowania, to jednak okoliczności te nie mają nowego charakteru, gdyż zły stan techniczny nieruchomości znajdujących się na działce skarżącego, był już organowi pierwszej instancji znany. Już bowiem decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał podatnikowi wyłączenie w całości z użytkowania obiektów budowlanych w miejscowości [...] na dz. Nr [...]. Okoliczności te prawidłowo ocenione zostały przez organ jako nie mająca wpływu na inny (odmienny) sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zły stan techniczny budynków, który potwierdzają decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz inne przedłożone przez skarżącego dokumenty, miałby tylko wtedy wpływ na wysokość zobowiązania, gdyby przedmiot opodatkowania był wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej. Prawidłowo ocenił organ, że skoro skarżący wnioskując o wznowienie postępowania powołuje się na nowe dowody, którymi są kolejne decyzje Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2010 r. i z dnia [...].04.2011 r., które wskazują na nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji nie znaną organowi, a jednak nadal odnoszą się do złego stanu technicznego budynków, to nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, w trybie art. 240 § pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podnoszone przez skarżącego zarzuty faktycznie nie dotyczą postępowania wznowieniowego, będącego przedmiotem oceny Sądu, lecz negują ustalenia faktyczne oraz ocenę dowodów dokonane przez organy podatkowe w postępowaniu zwykłym. Tym samym skarżący faktycznie domaga się w postepowaniu wznowieniowym ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia innego niż w decyzji wymiarowej stanu faktycznego, co w tym trybie postępowania jest bezskuteczne z przyczyn opisanych powyżej. Wskazać również należy, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). W przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona, okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części (art. 6 ust. 2 ustawy). Zatem tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (tak wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. sygn. akt II FSK 959/06). Zauważyć również należy, że rozstrzygnięcie – np. o rozbiórce nie ma mocy wstecznej, nie może zatem wywoływać skutków z przed jego wydania, ani kreować obowiązków podatnika wynikających z ustawy. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu budowlanego za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. Tym samym o ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach stanowi budynek bez względu na stan techniczny, czy sposób wykorzystywania. Niemniej jednak, na co należy zwrócić uwagę – z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – to przede wszystkim to, że budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (tak wyrok WSA z 6 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 985/11 ). Podkreślić również należy, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych, dźwigu osobowego czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Tym samym podnoszona przez skarżącego okoliczność dewastacji budynków w latach poprzedzających wydanie decyzji za 2008 r. pozostaje bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za ten rok. Z tych też przyczyn zasadnie oceniły organy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło