II GSK 1642/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 5/13 w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr Sp. 361/10 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. O. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 5/13, wydanym w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr Sp. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddalono skargę. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 24 lutego 2009 r. udzielono na rzecz R.O., zwanego dalej "skarżącym", prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-. pt. Zestaw klocków, z pierwszeństwem od dnia 31 października 2008 r. Od powyższej decyzji, działając na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., zwanej "p.w.p."), M. S. wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przez rejestrację przepisów art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104, art. 11 ust. 3 i art. 117 p.w.p. Jak podniósł, sporny wzór przemysłowy narusza przysługujące wnioskodawcy z wcześniejszym pierwszeństwem prawa z rejestracji wzorów przemysłowych Rp-. i Rp-.pt. "Zestaw klocków". Sporny wzór jest analogiczny, co wzory wnioskodawcy, wywołując na zorientowanym użytkowniku identyczne wrażenie. Zatem, w świetle przeciwstawionych wzorów, nie spełnia ustawowych wymogów dla uzyskania ochrony. W trakcie postępowania spornego skarżący wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o unieważnienie przeciwstawionych wzorów przemysłowych. Zarzucił ich brak nowości, gdyż na dwa lata przed datą zgłoszenia do ochrony przed Urzędem Patentowym były one przedstawione publicznie w miesięczniku "Świat Zabawek" nr .. W ślad za złożeniem wspomnianego wniosku skarżący wniósł o zawieszenie postępowania spornego w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-.. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Sp. . Urząd Patentowy utrzymał w mocy postanowienie z dnia 3 listopada 2012 r., odmawiające zawieszenia postępowania. Urząd Patentowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w świetle przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl tego przepisu, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., o czym była mowa na wstępie, oddalił skargę na powyższe postanowienie. Według Sądu pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zawieszenia postępowania wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, przy czym zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 572, Zakamycze 2005). Jak wskazał Sąd pierwszej kwestia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji jest sporna. Pojawiające się kontrowersje wynikają z faktu, że formułując wymóg istnienia zależności, Kodeks postępowania administracyjnego nie określa jej charakteru. Według Sądu pierwszej instancji przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Sąd przywołał poglądy piśmiennictwa. I tak, zdaniem J. Rodziewicza (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000 r., strony 7-18, pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. Z kolei, według W. Jakimowicz w artykule pt. "O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym" opublikowanym (w:) Samorząd Terytorialny 2003/10/29, samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-. nie ma znaczenia sposób rozstrzygnięcia spraw o unieważnienie praw z rejestracji przeciwstawionych wzorów przemysłowych wnioskodawcy. Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w przepisach art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zaaprobowanie błędnych ustaleń faktycznych Urzędu Patentowego oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji WSA przyjął, że wynik postępowań o unieważnienie praw z rejestracji wzorów przemysłowych wnioskodawcy, tj. wzorów Rp-. i Rp-.jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego skarżącego Rp-.. Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a to przez przyjęcie, że ww. przepis ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy - w świetle przepisów prawa materialnego - nie jest możliwe prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia bez uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy administracyjnej, podczas gdy ww. przepis ma zastosowanie także w sytuacji, gdy nie jest celowe prowadzenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego) dla toczącego się postępowania. Brak jest ustawowej definicji pojęcia zagadnienia wstępnego. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do poglądu J. Rodziewicza (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000 r., strony 7-18, przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji, w myśl którego pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. O tym, czy taki związek zachodzi, decydują przepisy prawa materialnego. Przenosząc to do realiów rozpoznawanej sprawy, zbadania wymaga kwestia, czy w niniejszej sprawie ma przesądzające znaczenie wynik postępowania w sprawach o unieważnienie przeciwstawionych wzorów przemysłowych, będących podstawą dla wniesienia sprzeciwu od decyzji Urzędu Patentowego z dnia 24 lutego 2009 r., udzielającej skarżącemu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-. pt. Zestaw klocków, z pierwszeństwem od dnia 31 października 2008 r. Według Sądu pierwszej instancji na postępowanie w niniejszej sprawie nie ma wpływu wynik postępowania w sprawach o unieważnienie przeciwstawionych wzorów przemysłowych. Jednakże to stanowisko Sądu pierwszej instancji zostało wyrażone bez dostatecznego odniesienia się i rozważenia charakteru postępowania spornego, mającego charakter postępowania kontradyktoryjnego. W myśl art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zgodnie zaś z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p., wniosek o wszczęcie postępowania spornego powinien zawierać, m.in. wskazanie środków dowodowych. W sprawie należało zbadać i rozważyć przez Sąd pierwszej instancji, co jednakże nie miało miejsca, czy uwzględniając kontradyktoryjny charakter postępowania spornego, ograniczający rolę Urzędu Patentowego w zbieraniu materiałów dowodowych, a przerzucający ten obowiązek na stronę postępowania, a przede wszystkim wnioskodawcę, w sytuacji, gdyby doszło do unieważnienia przeciwstawionych wzorów przemysłowych, na które się wnioskodawca powołuje, okoliczność ta będzie miała, czy też nie, wpływ na wynik postępowania spornego w niniejszej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielając stanowisko skargi kasacyjnej, brak jest uzasadnienia dla ścieśniającej wykładni przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przy podejmowaniu rozstrzygnięcia na gruncie powołanego wyżej przepisu należy także, przynajmniej w pewnym stopniu, brać pod uwagę względy technicznoprawne, w tym również ekonomię postępowania. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji (art. 185 p.p.s.a). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.