III SA/Wa 3297/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-09

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dostawa gruntu zabudowanego budynkami i budowlami, które na dzień nabycia nie przedstawiały dla nabywcy żadnej wartości i były przeznaczone do rozbiórki, powinna być traktowana jako dostawa gruntu niezabudowanego przeznaczonego pod zabudowę, a w konsekwencji podlegać opodatkowaniu VAT, czy jako dostawa budynków i budowli zwolniona z VAT?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że transakcja nabycia nieruchomości zabudowanych budynkami i budowlami przeznaczonymi do rozbiórki, które nie miały wartości ekonomicznej dla nabywcy i były nabywane pod budowę centrum handlowego, powinna być kwalifikowana jako dostawa niezabudowanego gruntu przeznaczonego pod zabudowę. Kluczowe znaczenie ma ekonomiczny cel transakcji, a nie jedynie formalny stan zabudowy w momencie jej dokonania. W związku z tym, skarżącej przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka nabyła nieruchomość składającą się z pięciu działek, na których znajdował się kompleks budynków i budowli byłego stadionu żużlowego. W umowie przedwstępnej nie ujawniono naniesień, a cena została określona w jednej kwocie, bez przypisania wartości budynkom i budowlom, które były przeznaczone do rozbiórki. Spółka nabyła nieruchomość z zamiarem budowy centrum handlowego. Sprzedawca wystawił fakturę VAT ze stawką zwolnioną. Spółka wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej, pytając, czy faktura korygująca z wykazanym VAT-em uprawni ją do odliczenia podatku. Minister Finansów uznał transakcję za dostawę gruntu zabudowanego zwolnioną z VAT, odmawiając prawa do odliczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca – T. sp. z o.o. z siedzibą w W., wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2012r. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że na podstawie umowy, zawartej w dniu 29 stycznia 2009 r. Skarżąca nabyła od dotychczasowego właściciela nieruchomość położoną w T., składającą się z pięciu działek, dla których prowadzone są trzy księgi wieczyste (jedna z ksiąg obejmuje trzy działki wyodrębnione geodezyjnie). W umowie przedwstępnej, zawartej w formie aktu notarialnego, nie ujawniono żadnych naniesień (budynków, budowli) na przedmiotowych działkach. Wskazała, iż w momencie podpisania umowy sprzedaży na przedmiotowych działkach znajdował się szereg budynków oraz budowli, stanowiących kompleks byłego stadionu żużlowego, użytkowanego wcześniej przez klub sportowy na podstawie umowy użyczenia z dotychczasowym właścicielem. Wyjaśniła, że na powyższych działkach znajdowały się zarówno budynki, jak i budowle, tj. wał ziemny z trybunami otaczającymi tor żużlowy, zadaszenie sektora centralnego z pomieszczeniami obserwatorów, budynek klubowy z lokalem gastronomicznym, budynki warsztatowo-garażowe, budynki magazynowo-gospodarcze, toalety, budynki kasowe, budynek rozdzielni, portiernia, wiata. Skarżąca wskazała, że cena sprzedaży przedmiotowych nieruchomości (składających się z działek określonych w umowie) została określona w jednej kwocie. Do budynków i budowli położonych na gruncie nie została przypisana żadna wartość, nie przedstawiały one bowiem żadnej wartości ekonomicznej. Zaznaczyła również, iż w podpisanej przed zawarciem ww. umowy umowie przedwstępnej właściciel zobowiązał się do usunięcia z nieruchomości wszelkich ruchomości, urządzeń i elementów wyposażenia służących prowadzeniu działalności sportowej, między innymi krzesełek, band zabezpieczających, elementów elektronicznej tablicy wyników, oświetlenia, historycznych elementów ogrodzenia, konstrukcji zadaszenia trybuny i zewnętrznej nawierzchni toru. Prace te miały zostać przeprowadzone do dnia fizycznego przekazania nieruchomości, najpóźniej do dnia, w którym upłynął termin zawarcia umowy przyrzeczonej - przenoszącej własność nieruchomości. Do dnia zawarcia umowy przyrzeczonej powyższe prace nie zostały przeprowadzone. Dalej wskazała, że uchwałą nr 228/07 Rady Miasta T. z dnia 13 grudnia 2007 r. dla obszaru nieruchomości uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie ze wskazanym planem, przeznaczenie podstawowe opisywanego terenu to "tereny rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, usługi". Plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie 31 marca 2008 r. Zaznaczyła, iż nieruchomości, które nabyła od właściciela zostały nabyte z przeznaczeniem pod zabudowę - wybudowanie centrum handlowego z lokalami pod wynajem. Na podstawie przygotowanego projektu rozbiórki obiektów znajdujących się na przedmiotowych nieruchomościach (wszelkie naniesienia znajdujące się w chwili nabycia na nabywanych działkach nie przedstawiały dla Spółki jakiejkolwiek wartości) Spółka zmuszona była do poniesienia istotnych kosztów związanych z rozbiórką wskazanych obiektów. W chwili zawarcia transakcji zarówno Spółka, jak również właściciel byli zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Transakcja udokumentowana została przez właściciela fakturą VAT w całości kwalifikującą transakcję jako sprzedaż zwolnioną (bez wykazania kwoty VAT). Jednakże zdaniem Spółki, takie rozliczenie było nieprawidłowe i wymaga odpowiedniego skorygowania przez Właściciela. W konsekwencji, w momencie otrzymania od Właściciela faktury korygującej, Spółka stanie przed problemem poprawnego rozliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze. W piśmie uzupełniającym z dnia 9 lipca 2012 r. Skarżąca podała także, że trzy z działek wchodzących w skład nieruchomości, tj. działki [...], [...] i [...] (stanowiące 98,4% powierzchni całości nieruchomości nabytej przez Skarżącą), były w całości przedmiotem użyczenia na rzecz klubu sportowego z przeznaczeniem na prowadzenie działalności sportowej. Spółka nie posiada dokładnej informacji, w którym dokładnie roku działki te zostały użyczone klubowi sportowemu, jednak użyczenie to nastąpiło ponad 2 lata przed datą sprzedaży nieruchomości przez zbywcę na rzecz Spółki. Pozostałe działki nie były (w żadnej części) przedmiotem umów najmu, dzierżawy czy też umów o podobnym charakterze. Nieruchomość została nabyta przez gminę T. przed wprowadzeniem podatku od towarów i usług do polskiego porządku prawnego. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez Spółkę, wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 1 działki zostały nabyte przez gminę T. z mocy prawa i nieodpłatnie, co zostało potwierdzone decyzjami wojewody t. z dnia [...] września 1992r., natomiast w odniesieniu do pozostałych działek, decyzje potwierdzające ich nabycie zostały wydane w dniu [...] lipca 1991 r. (przy czym wskazane decyzje dotyczyły bezpośrednio działek gruntu, z których później zostały wyodrębnione działki składające się na nieruchomość). Dlatego też, w stosunku do przedmiotowych nieruchomości oraz budynków i budowli nie przysługiwało dokonującemu dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wyjaśniła także, że budowle znajdujące się na nieruchomości powstały przed rokiem 1993, tj. przed wprowadzeniem podatku od towarów i usług. Ponadto poprzedni właściciel nie dokonywał po tym czasie istotnych nakładów na nieruchomość (przekraczających 30% wartości początkowej budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości). W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca zapytała, czy faktura korygująca, którą otrzyma od poprzedniego właściciela z powodu zmiany kwalifikacji transakcji opisanej w stanie faktycznym, będzie uprawniała ją do odliczenia podatku VAT wykazanego na tej fakturze (w myśl art. 86 i następnych ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054) – dalej "ustawa o VAT")? Zdaniem Skarżącej, faktura korygująca, którą otrzyma od właściciela z powodu zmiany kwalifikacji transakcji opisanej w stanie faktycznym, będzie ją uprawniała do odliczenia podatku VAT wykazanego na tej fakturze. Według Skarżącej, w przypadku transakcji dotyczącej nieruchomości opisanych w stanie faktycznym należy uznać, iż przedmiotem tej transakcji był grunt przeznaczony pod zabudowę, a nie zabudowania znajdujące się na przedmiotowych działkach. W związku z tym, konsekwencje przedmiotowej transakcji na gruncie podatku od towarów i usług powinny być ocenione z uwzględnieniem tego faktu. Za takim stanowiskiem przemawia zgodny zamiar stron umowy, które już w umowie przedwstępnej uzgodniły, iż przedmiotem sprzedaży mają być określone działki gruntu. W umowie przedwstępnej nie wymieniono nawet znajdujących się na tych działkach obiektów - nie przedstawiają one bowiem z punktu widzenia zarówno zbywcy, jak i nabywcy jakiejkolwiek wartości i przeznaczone były do rozbiórki. Z ekonomicznego punktu widzenia nie budzi żadnych wątpliwości, iż Spółka nabywając nieruchomości opisane w stanie faktycznym, nabyła grunt przeznaczony pod zabudowę. Naniesienia (tj. opisane w stanie faktycznym budynki i budowle) nic miały żadnej ekonomicznej wartości (mają wręcz wartość ujemną z uwagi na konieczność ich rozbiórki), co potwierdza fakt, iż nie została za nie płacona żadna cena. W związku z powyższym, w ocenie Spółki właściciel jest obowiązany dokonać korekty faktury VAT dokumentującej transakcję, gdyż jej przedmiotem był niezabudowany grunt, przeznaczony pod zabudowę, którego dostawa, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, powinna była zostać opodatkowana, nie zwolniona. W konsekwencji, po otrzymaniu przez Spółkę od poprzedniego właściciela stosownej faktury korygującej z wykazaną kwotą podatku, Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku. W tym zakresie nie znajdzie zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. Skarżąca na potwierdzenie prezentowanego przez siebie stanowiska powołała się na orzecznictwo TSUE oraz sądów administracyjnych. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] sierpnia 2012r., Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. Minister Finansów przytoczył przepisy ustawy o VAT, tj. art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 6, art. 29 ust. 5, art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i ust. 3, art. 122, art. 129 ust. 1, art. 146a pkt 1, art. 146f, art. 109 ust. 2, art. 110, art. art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10a. W uzasadnieniu Minister Finansów stwierdził, iż w przedstawionych okolicznościach sprawy, kluczową kwestią jest odpowiednie zakwalifikowanie sprzedawanego gruntu. Zdaniem organu interpretującego, Skarżąca nie ma racji twierdząc, że skoro budynki i budowle posadowione na gruncie nie mają dla niego żadnej wartości, należy je całkowicie pominąć, a grunt traktować jako niezabudowany, ale z przeznaczeniem pod zabudowę Podkreślił, iż pomimo tego, że budynki i budowle nie prezentują dla Skarżącej żadnej wartości ekonomicznej, to dopóki dany obiekt budowlany spełnia przesłanki do uznaniu go za budynek, czy też budowlę, teren na którym jest on usytuowany, jest terenem zabudowanym Dopiero, jeśli na skutek podjętych prac rozbiórkowych przestanie on spełniać kryteria przewidziane dla budynku lub budowli, teren na którym taki obiekt się uprzednio znajdował, staje się gruntem niezabudowanym. Na powyższe bez wpływu pozostaje również okoliczność, iż wartość przeznaczonego do rozbiórki budynku lub budowli może być znikoma. W związku z powyższym Minister Finansów stwierdził, iż z punktu widzenia konsekwencji podatkowych w podatku od towarów i usług, przedmiotem sprzedaży w rozpatrywanej sprawie jest grunt zabudowany wraz z posadowionymi na nim budynkami i budowlami. Tym bardziej, że jak wskazała sama Skarżąca, z cywilnoprawnego punktu widzenia Spółka stała się w momencie zakupu nieruchomości właścicielem tych budowli i budynków, choć nie przedstawiały one jakiejkolwiek wartości. Według organu, analiza przedmiotowej transakcji potwierdza, iż sprzedawane grunty (2 działki) korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. W związku z powyższym, w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie art. 88 ustawy o VAT. Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem nieruchomości będących przedmiotem niniejszej interpretacji, ze względu na fakt, iż przedmiotowa transakcja podlegała zwolnieniu z podatku VAT, w związku z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. Właściciel wobec prawidłowego opodatkowania transakcji sprzedaży dwóch przedmiotowych działek, nie musi korygować wystawionej przez siebie na rzecz Skarżącej faktury VAT. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 3 września 2012r., Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze na powyższą interpretację Skarżąca wniosła o jej uchylenie, ze względu na naruszenie: 1) art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, iż w przypadku wystawienia korekty faktury przez sprzedawcę na rzecz Spółki, Spółce nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem nieruchomości opisanej we wniosku o interpretację; 2) art. 7 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, polegające na uznaniu, że opisana z stanie faktycznym wniosku transakcja, polegająca na nabyciu działek zabudowanych budynkami oraz budowlami, które na dzień nabycia nie przedstawiały dla Spółki żadnej wartości i które przeznaczone były do wyburzenia, stanowiła dostawę budynków i budowli zwolnionych z podatku od towarów i usług, podczas gdy dostawa ta powinna była zostać zakwalifikowana jako - podlegająca opodatkowaniu na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT - dostawa gruntu niezabudowanego przeznaczonego pod zabudowę. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ pominął ekonomiczny aspekt transakcji wynikający z opisanych przez Spółkę okoliczności związanych z nabyciem nieruchomości przeznaczonej pod budowę centrum handlowego. Wskazała, że na nieruchomości stanowiącej przedmiot transakcji były - co prawda - zlokalizowane budynki oraz budowle które przed transakcją służyły obsłudze starego stadionu żużlowego przeznaczonego do rozbiórki. Niemniej jednak przeznaczone one były do rozbiórki, co oznacza iż - z ekonomicznego punktu widzenia - Spółka nabyła grunt przeznaczony pod zabudowę, nie zaś budynki oraz budowle, gdyż nie taki był ekonomiczny aspekt transakcji. Skarżąca podkreśliła ponadto, że na konieczność uwzględniania w każdym przypadku ekonomicznego aspektu transakcji wskazuje się zarówno w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak również w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych (NSA z dnia 31 maja 2012 r., sygn. I FSK 1375/11, WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2007r., sygn. akt I SA/Gd 654/05). W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zadane przez Spółkę we wniosku o interpretację pytanie dotyczyło prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku wystawienia przez dotychczasowego właściciela nieruchomości korekty faktury z wykazaną kwotą podatku naliczonego, w odniesieniu do opisanej we wniosku transakcji. Odpowiedź na zadane przez Spółkę pytanie uzależniona była od prawidłowego zakwalifikowania opisanej przez Spółkę transakcji bądź jako transakcji polegającej na dostawie terenu niezabudowanego, przeznaczonego pod zabudowę (wówczas, dostawa taka podlegałaby opodatkowaniu, zaś Spółce przysługiwałoby prawo do odliczenia), bądź jako dostawę budynków i budowli. Sąd - pomimo faktu, że w momencie zawierania umowy sprzedaży na działkach objętych przedmiotową umową znajdowały zabudowania starego stadionu żużlowego - podzielił stanowisko Skarżącego, że opisana w stanie faktycznym wniosku o interpretację transakcja powinna była zostać zakwalifikowana jako dostawa niezabudowanego gruntu, przeznaczonego pod zabudowę. Takie stanowisko uzasadnione jest właściwym sensem czynności dokonywanej przez strony czynności. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że ustawa o VAT nie posługuje się pojęciem sprzedaży, ale pojęciem odpłatnej dostawy towarów, pod którą rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Oznacza to, że ustawodawca nie utożsamia dostawy towarów, o której mowa w ustawie o VAT, z cywilistycznym pojęciem przeniesienia prawa własności. Dostawa towarów na gruncie podatku VAT ma rozumienie szersze niż sprzedaż w ujęciu kodeksu cywilnego. Nawiązuje ono do sfery faktów, kładzie nacisk na ekonomiczny (gospodarczy) aspekt transakcji rozumiany nie tylko w kontekście tzw. własności ekonomicznej, tj. rozporządzania towarem jak właściciel, ale też celu danej dostawy. Chodzi bowiem przede wszystkim o to, żeby system podatku od wartości dodanej mógł funkcjonować jednolicie we wszystkich państwach członkowskich. W przypadku podatku VAT chodzi o równe warunki opodatkowania dla wszystkich uczestników obrotu. Nie mniej ważna jest zasada powszechności opodatkowania tym podatkiem. Kryterium celu ekonomicznego dostawy uwzględnia właśnie te zasady. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoich orzeczeniach zwraca uwagę właśnie na ekonomiczny sens (cel) transakcji wskazując, że kryteria ekonomiczne mają decydujące znaczenie dla określenia prawidłowych skutków w zakresie podatku VAT dla danego zdarzenia gospodarczego (por. sprawa C – 185/01, Auto Tease Holland B.V., sprawa C - 461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV przeciwko Staatssecretaris van Financien). Powyższe uwagi dodatkowo wesprzeć można argumentacją odwołującą się do treści art. 65 § 2 kodeksu cywilnego, który w przypadku umów za decydujące w ww. zakresie uznaje zgodny zamiar stron i cel umowy, nie zaś dosłowne ich brzmienie. W piśmiennictwie przyjmuje się, że przez termin "zgodny zamiar stron" należy rozumieć uzgodnione elementy faktyczne i prawne kształtujące treść umowy w jej istotnych postanowieniach. Przepis ten nie wyłącza wnioskowania o zgodnym zamiarze stron także z tzw. okoliczności towarzyszących. Zaś cel umowy, o którym mowa w ww. przepisie, ma charakter zindywidualizowany do konkretnej czynności prawnej, nie chodzi więc o "ogólny cel" danego typu umów. Przez cel umowy rozumie się najszerzej pojęty cel społeczno-gospodarczy konkretnej umowy. Cel umowy, to ten stan rzeczy, który ma być zrealizowany w wyniku tej konkretnej umowy. Umowa stanowi środek (tzw. cel bliższy) dla osiągnięcia celu umowy (tzw. celu dalszego), który może odnosić się do nieskończonych stanów rzeczy nazywanych celami życiowymi lub społeczno-gospodarczymi (vide: Kodeks cywilny, Część ogólna, Komentarz pod redakcją M. Pyziak – Szafnickiej, LEX 2009). Oznacza to, że również dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przesądzające znaczenie miał zamiar stron i cel czynności, który - w okolicznościach faktycznych wniosku - nie obejmował przeniesienia prawa do rozporządzania jak właściciel w sensie ekonomicznym budynkami posadowionymi na przedmiotowych działkach. Stanowisko to w okolicznościach faktycznych wniosku jest przekonywająco umotywowane, przemawiają bowiem za nim następujące argumenty. Po pierwsze Spółka w stanie faktycznym wniosku wskazała, że przedmiotowe nieruchomości nabyła z przeznaczeniem pod zabudowę, tj. centrum handlowego z lokalami pod wynajem. W tym zakresie dodatkowo powołała się na przeznaczenie tego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. jako terenu rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², usługi. Po drugie treść umowy przedwstępnej nie przewiduje dostawy gruntu z zabudowaniami, w umowie tej nie ujawniono żadnych naniesień (budynków, budowli) na przedmiotowych działkach. Po trzecie cena przedmiotowych nieruchomości została określona w jednej kwocie; do budynków i budowli nie została przypisana żadna wartość ekonomiczna. Po czwarte w umowie przedwstępnej dotychczasowy właściciel został zobowiązany do usunięcia z nieruchomości wszelkich ruchomości, urządzeń i elementów wyposażenia służących prowadzeniu działalności sportowej, między innymi krzesełek, band zabezpieczających, elementów elektronicznej tablicy wyników, oświetlenia, historycznych elementów ogrodzenia, konstrukcji zadaszenia trybuny i zewnętrznej nawierzchni toru. Po piąte wobec niewykonania ww. obowiązków przez zobowiązanego ww. zakresie, rozbiórką została przeprowadzona przez Wnioskodawcę, jako nabywcę. We wniosku wskazano, że na podstawie przygotowanego projektu rozbiórki obiektów znajdujących się na przedmiotowych nieruchomościach Spółka zmuszona była do poniesienia istotnych kosztów związanych z rozbiórką wskazanych obiektów. Ww. okoliczności bezsprzecznie wskazują na powiązanie zawartej transakcji z zamiarem budowy przez Skarżącą centrum handlowego. To powiązanie obrazuje zaś cel tejże umowy, wskazując na ekonomiczny sens transakcji. Uwzględniając więc, że Strony już na etapie umowy przedwstępnej wyraziły wolę dostawy działki nadającej się bez ograniczeń pod budowę obiektu usługowego, jak również to, że przedmiotowe budynki nie miały znaczenia ekonomicznego ani gospodarczego dla Skarżącej, gdyż nie określono ich wartości zawierając ww. umowę, oraz mając na względzie obiektywny fakt konieczności uprzedniego dokonania rozbiórki istniejących budynków na przedmiotowej nieruchomości, aby umożliwić w miejscu ich istnienia usytuowanie centrum handlowego, wreszcie dokonanie tejże rozbiórki na przedmiotowej nieruchomości (wprawdzie po jej dostawie) za zasadne należy uznać stanowisko, iż Spółka podpisując umowę sprzedaży przeprowadziła dla celów VAT transakcję mającą na celu nie dostawę istniejących budynków, a dostawę niezabudowanego gruntu w celu wzniesienia nowej konstrukcji, tj. centrum handlowego. Odnosząc się do powołanego we wniosku wyroku ETS w sprawie C-461/08, zauważyć należy, że poza dyskusją pozostaje fakt, iż przypadek opisany w stanie faktycznym tej sprawy jest różny od przypadku Skarżącej. Przypomnieć bowiem należy, że D. BV była spółką holenderską, która w 1998 r. nabyła działkę, na której stały dwa stare budynki pełniące w przeszłości funkcję szkoły z internatem. Z uwagi na fakt, że spółka zamierzała na tej działce wybudować nowe budynki biurowe, uzgodniła ona ze sprzedawcą, że złoży on wniosek o pozwolenie na rozbiórkę, zawrze umowę o roboty rozbiórkowe z odpowiednim przedsiębiorstwem i poniesie związane z tym koszty, co znalazło odpowiednie odzwierciedlenie w cenie zakupu nieruchomości. Prace rozbiórkowe zostały rozpoczęte w dniu dostawy nieruchomości. Ze względu na istniejące wątpliwości, czy dostawa powinna być opodatkowana VAT, czy też zwolniona ze względu na fakt, że w momencie dokonywania transakcji nieruchomość była zabudowana starymi budynkami, sąd holenderski skierował do Trybunału pytania prejudycjalne, w których dążył do ustalenia, czy art. 13 część B lit. g) szóstej dyrektywy w związku z jej art. 4 ust. 3 lit. a) należy interpretować w ten sposób, że dostawa działki, na której stoi budynek przeznaczony do rozbiórki, celem wzniesienia na jego miejscu nowej konstrukcji, którego rozbiórka rozpoczęła się przed tą dostawą, jest zwolniona od podatku VAT. W pkt 44 wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że art. 13 część B lit. g) szóstej dyrektywy w związku z art. 4 ust. 3 lit. a) tej dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidzianym w pierwszym z tych przepisów zwolnieniem z podatku VAT nie jest objęta dostawa działki, na której wciąż stoi stary budynek, który ma zostać rozebrany w celu wzniesienia na jego miejscu nowej konstrukcji i którego rozbiórka, do jakiej zobowiązał się sprzedający, rozpoczęła się przed tą dostawą. Takie transakcje dostawy i rozbiórki stanowią w świetle podatku VAT transakcję jednolitą mającą na celu jako całość dostawę nie tyle istniejącego budynku i gruntu, na którym stoi, co niezabudowanej działki, niezależnie od stanu zaawansowania robót rozbiórkowych starego budynku w momencie rzeczywistej dostawy działki. W ocenie orzekającego Sądu należy mieć na względzie, iż w uzasadnieniu ww. wyroku Trybunału Sprawiedliwości zawarto uwagi o charakterze uniwersalnym, które mogą zostać zastosowane także w sprawie Skarżącej. Jak słusznie zauważa Skarżąca interpretacja przepisów unijnych regulujących podatek VAT dokonana w ww. orzeczeniu może być pomocna w ustaleniu, czy opisana przez Spółkę transakcja stanowi - z uwzględnieniem jej gospodarczego celu - dostawę niezabudowanego gruntu, czy też dostawę budynków i budowli wraz z przynależnym do nich gruntem. Logiczny też jest zdaniem Sądu wywód zawarty w skardze, że drugorzędną kwestią w sprawie jest okoliczność, czy prace demontażowe budynku przeznaczonego do rozbiórki rozpoczęły się przed dostawą, czy też po niej. Uzależnienie kwalifikacji transakcji od tego, czy prace rozbiórkowe formalnie rozpoczęły się przed dniem dostawy, czy też nie, dawałoby bowiem podatnikom możliwość swobodnego "dostosowywania" ich obowiązków podatkowych i prowadziłoby do opodatkowania transakcji nie z uwzględnieniem jej obiektywnych, ekonomicznych cech, lecz z uwzględnieniem (nietrudnych do osiągnięcia) wymogów formalnych. Znaczenie ma tu bowiem okoliczność, że w podpisanej przed zawarciem mowy umowie przedwstępnej sprzedawca zobowiązał się do usunięcia z nieruchomości wszelkich ruchomości, urządzeń i elementów wyposażenia służących prowadzeniu działalności sportowej. Sprzedawca nie wykonał jednak tych czynności przed dniem podpisania umowy ostatecznej. Fakt ten nie powinien wpływać na niemożliwość zastosowania w sprawie konkluzji płynących z ww. wyroku Trybunału Sprawiedliwości. Nie budzi bowiem zastrzeżeń w okolicznościach wniosku stanowisko Skarżącej, że w jej sytuacji działka była elementem głównym dostawy, a istniejące budynki i budowle były wyłącznie dodatkowym jej elementem. Od początku bowiem przewidziana była ich rozbiórka. Dostawa działki miała więc na celu wybudowanie na niej nowego budynku. Należy zaznaczyć, iż przyjęcie odmiennej kwalifikacji prowadziłoby do niemożliwych do zaakceptowania, bo nieracjonalnych, skutków sprzecznych z założeniami wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. I tu celnie Spóka wskazała przykład, w którym położona na działce budowlanej o dużej wartości wiata o wartości znikomej (wybudowana przed wejściem w Polsce przepisów o VAT) decydowałby o kwalifikacji podatkowej sprzedaży takiej nieruchomości. Uwzględnienie takiej okoliczności powodowałoby, iż o kwalifikacji dla celów VAT i stosowaniu zwolnienia z opodatkowania zamiast stawki podstawowej decydowałyby okoliczności nie mające z ekonomicznego punktu widzenia jakiegokolwiek znaczenia. Końcowo tylko zauważyć należy, że o ile w tej sprawie organy nie zaakceptowały poglądu o konieczności uwzględnienia przy ocenie transakcji kryterium interesu ekonomicznego (bo - jak wskazano w odpowiedzi na skargę - takie ekonomiczne podejście nie może prowadzić do absurdalnych sytuacji, gdzie grunt zabudowany "stanie się" gruntem niezabudowanym), o tyle w rozpoznawanej przez tutejszy Sąd sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3099/11 (wyrok z dnia 9 sierpnia 2012 r.), ocena oparta o to kryterium (z ww. absurdalnym skutkiem) została przez organy podatkowe dokonana. Ponownie rozpatrując wniosek organ interpretacyjny zobowiązany będzie ten pogląd uwzględnić, a następnie odnieść się do zagadnienia prawnego postawionego we wniosku Spółki poprzez ocenię jej stanowiska w tym zakresie wyrażonego. Sąd nie może, z pominięciem interpretacji dokonanej przez organ interpretacyjny, ocenić prawidłowości stanowiska wnioskodawcy. Ww. działanie Sądu równałoby się udzieleniu interpretacji, a to jest obowiązkiem Ministra Finansów. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, i w konsekwencji uznanie, że opisana z stanie faktycznym wniosku transakcja, polegająca na nabyciu działek zabudowanych budynkami oraz budowlami, które na dzień nabycia nie przedstawiały dla Spółki żadnej wartości, stanowiła dostawę budynków i budowli zwolnionych z podatku od towarów i usług, podczas gdy dostawa ta powinna była zostać zakwalifikowana jako dostawa gruntu niezabudowanego przeznaczonego pod zabudowę. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną interpretację z mocy art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu, określono w oparciu o art. 152 tej ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie jej art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło