II SA/Wa 366/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Ewa Grochowska - Jung (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wznowienie studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. E. S. zwróciła się do Prodziekana ds. studenckich Wydziału [...] o wznowienie studiów w trybie wieczorowym na Wydziale [...] w roku akademickim 2010/2011. Prodziekan Wydziału [...], działając na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i § 8 ust. 6 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu wniosku E. S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał decyzję, którą wyraził zgodę na wznowienie przez ww. studiów od semestru zimowego 2010/2011 w ramach powtarzania V roku studiów. W decyzji nałożono na studentkę obowiązek uzupełnienia brakującej ([...]) liczby pkt ECTS do puli 300 punktów spośród przedmiotów specjalizacyjnych lub fakultatywnych oferowanych z puli przedmiotów realizowanych na Wydziale [...] zależnie od liczby brakujących zajęć specjalizacyjnych lub fakultatywnych. W decyzji nałożono również na studentkę obowiązek realizacji różnic programowych: [...],[...] pkt ECTS z przedmiotów ogólnouniwersyteckich. Ponadto w decyzji określono, że przystąpienie do egzaminu magisterskiego możliwe będzie po uzupełnieniu różnic programowych oraz brakującej liczby ECTS z przedmiotów specjalizacyjnych/fakultatywnych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że "wznowienie powoduje konieczność uzupełnienia różnić programowych wynikających z programu studiów oraz wniesienie opłaty z tego tytułu zgodnie z Zarządzeniem Rektora [...] w sprawie wysokości opłat za usługi edukacyjne". E. S. od powyższej decyzji złożyła w dniu [...] września 2010 r. odwołanie do Rektora [...], w którym wniosła o "rozpatrzenie i uchylenie dwóch rozstrzygnięć decyzji (zał.1) dotyczących: nałożenia (...) bezpodstawnie obowiązku realizacji różnic programowych i niesłusznie obowiązku uzyskania dodatkowych [...] punktów ECTS". Rektor [...], działając na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] września 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że właściwe rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy uzupełnić podstawę prawną, wskazując uchwałę Rady Wydziału [...] określającą zasady wznawiania studiów i należycie uzasadnić taką decyzję. Uzasadnienie powinno zawierać prawidłowy opis stanu faktycznego w części dotyczącej różnic programowych oraz opłat za usługi edukacyjne wraz z zaznaczeniem, jakie przepisy prawne wyczerpują ten stan. Obowiązek wypełnienia różnic programowych, wynika bowiem z faktu skreślenia ze studiów i przy ich wznowieniu należy stosować przepisy Regulaminu studiów obowiązującego od 1 października 2007 r. Decyzja Rektora [...]z dnia [...] września 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1664/12). W dniu [...] października 2010 r. Prodziekan Wydziału [...] wydał decyzję na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i § 8 ust. 6 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Senatu [...], którą wyraził zgodę na wznowienie przez ww. studiów od semestru zimowego 2010/2011 w ramach powtarzania V roku studiów. W decyzji nałożono na studentkę obowiązek uzupełnienia brakującej ([...]) liczby pkt ECTS spośród przedmiotów specjalizacyjnych lub fakultatywnych oferowanych z puli przedmiotów realizowanych na Wydziale [...] zależnie od liczby brakujących zajęć specjalizacyjnych lub fakultatywnych. W decyzji nałożono również na studentkę obowiązek realizacji różnic programowych: [...], przedmioty ogólnouniwersyteckie do puli [...] ECTS. Ponadto w decyzji określono, że przystąpienie do egzaminu magisterskiego będzie możliwe po wypełnieniu wymienionych w decyzji obowiązków. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wznowienie powoduje konieczność uzupełnienia różnic programowych wynikających z programu studiów oraz wniesienie opłaty z tego tytułu zgodnie z Zarządzeniem Rektora [...] w sprawie wysokości opłat za usługi edukacyjne. E. S. od powyższej decyzji złożyła w dniu [...] listopada 2010 r. odwołanie do Rektora [...], w którym wniosła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła organowi w szczególności: – brak uzasadnienia obowiązku realizacji 3 przedmiotów stanowiących różnice programowe, oddzielnie dla każdego przedmiotu oraz brak określenia udziału czasu wykładowego dotyczącego różnicy programowej przedmiotu, w całkowitym czasie trwania wykładów w danym semestrze oraz braku określenia zakresu wiedzy do uzupełnienia w odniesieniu do każdego z 3 przedmiotów wskazanych w decyzji; – brak uzasadnienia faktycznego i prawnego nałożenia obowiązku uzyskania [...] pkt ECTS. Ponadto skarżąca zarzuca Dziekanowi, że niedostosował różnic programowych (pkt ECTS) do realnych warunków ich uzyskania oraz że narzucone obowiązki są nadmierne, a działania Dziekana mają charakter celowego pokrzywdzenia i szykanowania studentki. Rektor [...] działając na podstawie art. 190 ust. 3 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...] marca 2011 r. wydał dcyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 1 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] października 2006 r., zwanym dalej Regulaminem, osoba może być przyjęta na studia w Uniwersytecie [...] w trybie rekrutacji. Przepis § 8 ust 7 cyt. wyż. Regulaminu stanowi, że studia na [...] można podjąć także w trybie przeniesienia z innej uczelni. Trzecią możliwością podjęcia studiów jest ich wznowienie, w trybie § 8 ust. 8. i 11 w/w Regulaminu. Wznowienie studiów jest możliwe wtedy, gdy decyzja o skreśleniu stała się prawomocna następuje na te same studia, z których student został uprzednio skreślony. Student, który został prawomocnie skreślony, w wyniku wznowienia studiów staje się ponownie studentem tych samych studiów, a jego obowiązkiem jest uzupełnienie zaległości wynikających z różnic programowych nauczania, co wynika z § 8 ust. 13 cyt. wyż. Regulaminu. Decyzja w sprawie wznowienia studiów ma charakter decyzji uznaniowej, którą podejmuje Dziekan w trybie § 8 ust. 8 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...], stanowiącym załącznik do Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] października 2006 r., który wszedł w życie 1 października 2007 r. Regulamin był zmieniany Uchwałami Senatu, a jego jednolity tekst zawiera Obwieszczenie Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na [...]. Organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji w prawidłowy sposób wskazał obowiązujący Regulamin Studiów, tj. Regulamin Studiów uwzględniający zmiany zawarte w Uchwale [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie zmiany Regulaminu Studiów na [...] ([...]). W myśl. § 2 tej Uchwały zmiany weszły w życie 1 października 2010 r., a zatem miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Z treści § 8 ust 13 Regulaminu Studiów w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2010 r., wynika, że "Dziekan określa warunki, terminy i sposób uzupełnienia zaległości wynikających z różnic w planach studiów i programach nauczania przez studenta wznawiającego studia". Dziekan określił te różnice na podstawie § 11 Uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad studiowania na Wydziale [...], zwanych dalej Zasadami, ponieważ zasady ustalenia różnic programowych w związku ze wznawianiem studiów, o których mowa w § 4 ust. 5 pkt 13 Regulaminu Studiów będą obowiązywać od 1 października 2011 r. Dziekan wydając decyzję o wznowieniu – zgodnie z § 8 ust. 13 Regulaminu – określił warunki, termin i sposób uzupełnienia zaległości, wynikających z różnic w planach studiów i programach nauczania. Wznowienie studiów - stosownie do treści § 8 ust. 8 cyt. wyż. Regulaminu – może nastąpić od następnego roku akademickiego po dacie skreślenia. Zważywszy na fakt, że Skarżąca została skreślona w 2009 r. to wznowienie mogło nastąpić od roku akademickiego 2010/2011. Obowiązkiem skarżącej, zgodnie z § 1 Zarządzenia Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad rejestracji na zajęcia, rezygnacji z zajęć, zaliczania zajęć oraz rozliczania indeksu na Wydziale [...], jest zarejestrowanie się drogą elektroniczną. W myśl § 8 cyt wyż. Zarządzenia, w wyjątkowej sytuacji student może zapisać się na zajęcia bezpośrednio u prowadzącego. Skarżąca nie zapisała się na zajęcia w żadnym z tych trybów, a nawet nie podjęła żadnej próby, aby zapisać się na zajęcia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ustalania różnic programowych, Rektor wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, różnice programowe ustalił Dziekan w trybie § 8 ust. 13 Regulaminu tj. na podstawie cyt. wyż. Szczegółowych Zasad Studiowania na Wydziale [...] Nowe zasady ustalania różnic, ustalone na podstawie § 8 ust. 5 pkt 12 Regulaminu, będą obowiązywać od 1 października roku akademickiego 2011/2012. Różnice programowe zostały ustalone na podstawie planu i programu nauczania z daty ich rozpoczęcia tj. w roku akademickim 1997/1998 i planu i programu z daty ostatniego wznowienia tj. w roku akademickim 2010/2011. Zważywszy na fakt, że Skarżąca rozpoczęła studia w roku akademickim 1997/1998 nastąpiły różnice programowe, które Dziekan w decyzji określił na podstawie § 11 ust 8 Uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad studiowania na Wydziale [...], który mówi, że "po wznowieniu student zobowiązany jest do uzupełnienia różnic programowych wskazanych przez Dziekana". Z treści § 5 ust. 5 cyt. wyż. Zasad wynika, że student w ciągu etapu (roku) ma uzyskać 60 pkt ECTS, tak aby po ukończeniu 5 letnich studiów magisterskich uzyskać minimum 300 pkt ECTS, warunkujących przystąpienie do obrony pracy magisterskiej. Obowiązujący na Wydziale [...] program nauczania i plan studiów uchwalony przez Radę Wydziału [...] w dniu [...] maja 2010 r. w § 2 ust. 2 określa, że student powinien uzyskać minimum 300 pkt. ECTS, a w treści § 2 ust 4 zamieszczona jest tabela określająca przedmioty i ilość punktów ECTS tym przedmiotom (kursom) odpowiadającą. Zdaniem organu skarżącej brakuje [...] pkt ECTS w Zaliczeniu przedmiotów fakultatywnych lub specjalizacyjnych i [...] pkt ECTS z tytułu niezaliczenia przedmiotów ogólnouniwersyteckich. Natomiast wskazane w decyzji trzy przedziały stanowią różnice programowe i tego faktu skarżąca nie kwestionowała. Decyzja Rektora [...] z dnia [...] marca 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że zaskarżoną decyzję należy uchylić w całości, gdyż "została wydana w wyniku nadużycia i z naruszenia przepisów prawa oraz jest oparta na motywach niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym". Zdaniem skarżącej, organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył, w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1147/11 na posiedzeniu niejawnym zawiesił postępowanie przed sądem w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wznowienie studiów. Sąd w uzasadnieniu podał m.in., że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania toczącego się w sprawie o sygnaturze II SA/Wa 43/11 (obecny nr II SA/Wa 1664/12), ponieważ decyzja kontrolowana w niniejszym postępowaniu została wydana po kasacyjnej decyzji Rektora [...] z dnia [...] września 2010 r. Ocena prawna wyrażona w powyżej określonej sprawie będzie miała bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 12 lutego 2013 r. o podjęcie zawieszonego postępowania w dniu 19 lutego 2013 r. wydał postanowienie sygn. akt II SA/Wa 1147/11, którym podjął zawieszone postępowanie, ustała bowiem podstawa zawieszenia postępowania, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1664/12 uchylił decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów przez E. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2010 r. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1664/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 20 listopada 2012 r. wydał wyrok, którym uchylił decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylono w całości decyzję Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie przez E. S. studiów od semestru zimowego 2010/2011 w ramach powtarzania V roku studiów. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 29 stycznia 2013 r. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa, bowiem decyzja Prodziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Rektora [...] z dnia [...] marca 2011 r. zostały wydane w oparciu o decyzję, która następnie została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1664/12. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy.