II SA/Wa 356/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-10
Skład orzekający: Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi aplikanta na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, organ jest zobowiązany do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację, czy też może przeprowadzić nowe postępowanie klasyfikacyjne?Ratio decidendi
W przypadku uwzględnienia skargi aplikanta na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, organ jest zobowiązany do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu na aplikację. "Odpowiednie" stosowanie przepisów oznacza adaptację normy do specyfiki postępowania, a nie przeprowadzenie nowego postępowania klasyfikacyjnego czy tworzenie list symulacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie nakazał organowi dokonywania nowych wyliczeń ani tworzenia list symulacyjnych, a jedynie prawidłowej wykładni przepisów dotyczących sposobu liczenia punktów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia A.S. na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Po wcześniejszych decyzjach odmownych i uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku WSA i decyzji organów, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie odmówił przyjęcia, opierając się na symulacji listy klasyfikacyjnej. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. A.S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przyjęcia na aplikację oraz naruszenie Konstytucji RP przez zastosowanie nieznanej ustawie symulacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Sławomir Fularski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz.157 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2012 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia A.S. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje:
A.S. ukończyła aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r. i złożyła wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił przyjęcia zainteresowanej na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż na liście klasyfikacyjnej aplikantów zajęła miejsce poza wymienionymi limitami. O kolejności miejsc na liście zadecydowała suma punktów, na którą złożyły się suma punktów uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk. Ponieważ Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia [...] marca 2010 r. ustalił limit 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej, zainteresowana znalazła się poza tym limitem.
Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania A.S., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 945/11 oddalił skargę A.S.
A.S. złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wyżej wskazane decyzje administracyjne obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192) należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
A.S. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. podtrzymała w całości swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub na aplikacji prokuratorskiej, ponadto oświadczyła, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
W dniu [...] listopada 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie wydał decyzję odmawiającą przyjęcia A.S. na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż aby wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało sporządzić listę symulacyjną i w ten sposób ustalić miejsce, które A.S. mogłaby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3, jak zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny - o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decydowałaby suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej opracowana dnia [...] kwietnia 2012 r. wykazała, że A.S. uzyskałaby łącznie [...] punktów i zajęłaby [...] miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 przedmiotowej ustawy, zostały opracowane w dniu [...] kwietnia 2012 r. dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do [...]., natomiast na aplikację prokuratorską do [...]. Osiągnięta przez A.S. [...] pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej, nie pozwoliła na umieszczenie jej na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej.
A.S. od powyższej decyzji wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz art. 6 K.p.a.
Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając w całości jego motywy.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Minister Sprawiedliwości wskazał, że przepis art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury stanowi, iż w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską, zawartych w art. 29 omawianej ustawy. Decydująca jest tu nadal kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację (art. 29 ust. 2). "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w ramach unormowań zawartych w art. 29, polega zatem na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczną przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje oraz z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.
A.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, zarzucając jej naruszenie przepisów:
- art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich oczywiście błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawomocne uwzględnienie przez NSA skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną nie obliguje Dyrektora Krajowej Szkoły do wydania decyzji o przyjęciu tego aplikanta na aplikację specjalistyczną i ustaleniu dla niego indywidualnego programu szkolenia, tak jak to przewidują powołane przepisy;
- art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieznaną ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury tzw. "symulację" listy klasyfikacyjnej aplikantów.
W konkluzji skargi skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decydujące dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12.
Po pierwsze sąd ten wykazał, dlaczego sposób liczenia punktów, zastosowany przez organ w rezultacie błędnej wykładni art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury był wadliwy. Powyższe wynika z następującej argumentacji:
Decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010 r., wydane zostały na podstawie przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 203, poz. 1192) oraz w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. nr 107, poz. 895). To według tych uregulowań należy oceniać prawidłowość wykładni przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. W szczególności ustalenia wymaga określony w art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy sposób ustalenia liczby punktów, jakie uzyskał aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, decydujących o jego miejscu na liście klasyfikacyjnej.
Analiza treści art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż znaczenie tego przepisu, uzyskane na gruncie wykładni językowej, nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Sformułowanie jest jasne i jednoznaczne: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Użyta w redakcji tego przepisu koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant ("suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk"), nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej. Nie było więc potrzeby dokonywania wykładni systemowej i celowościowej omawianego przepisu.
W dalszej części niniejszego wywodu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż dokonując wykładni niniejszego przepisu nie należy kierować się ani treścią § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. - ponieważ przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać znaczenia przepisów ustawowych, co nie budzi najmniejszych wątpliwości zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani treścią art. 52 pkt 2 ustawy.
Reasumując ten wywód Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż nie ulega bowiem wątpliwości, że przyczyną nowelizacji ustawy dokonanej nowelą z dnia 18 sierpnia 2011 r. była chęć zmiany kryteriów decydujących o kolejności miejsc na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Gdyby zasady liczenia punktów przyjęte przez Sąd I instancji wynikały z pierwotnego brzmienia art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy, to nie byłoby potrzeby nowelizowania tego przepisu.
Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejszy wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2010/11, podkreślił, że "W praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Jednocześnie, co silnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od samego początku jego istnienia, obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych winien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa - w tym wypadku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole - został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym.". Powyższe uwagi w całości odnoszą się do niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zestawiając treść i motywy zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdza niewłaściwe odczytanie przez oba organy orzekające w niniejszej sprawie wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12.
Wbrew stanowisku organów obu instancji, Naczelny Sąd Administracyjny bardzo dokładnie argumentując, z jakich przyczyn prezentowany poprzednio przez organ sposób wyliczania punktów, a w dalszej kolejności określania miejsca danego aplikanta na liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej, był wadliwy, w żaden sposób nie nakazał organowi dokonywania jakichkolwiek nowych wyliczeń, tworzenia list symulacyjnych itp.
Zatem trafny jest tu pogląd prezentowany w skardze, iż stworzona na potrzeby postępowania symulacja listy kwalifikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, w wyniku którego wydano zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję, nie ma dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Nadto brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tworzenia takich list. Stanowczo należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł w uzasadnieniu swojego wyroku żadnych przesłanek do tworzenia takich list symulacyjnych i wyliczania w oparciu o nie rankingu aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, by następnie w zależności od wyniku takiego wyliczenia podjąć decyzję merytoryczną.
W treści art. 23 ust. 4 oraz art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ustawodawca zawarł jasne i czytelne rozwiązanie, które organ powinien bezzwłocznie zastosować w przypadku uwzględnienia skargi - niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na określoną aplikację. Zatem uchylenie decyzji organu (a tak właśnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12) implikuje niezwłoczne wydanie przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzji o przyjęciu skarżącej na określoną aplikację.
Nie jest trafna argumentacja organu, upatrująca w sformułowaniu zawartym w art. 29 ust. 6 ustawy - "stosuje się odpowiednio" - obowiązku organu ponownego wyliczania pozycji danego aplikanta na liście. Takie rozumowanie mijałoby się z celem tego przepisu, nakazującym wprost niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na określoną aplikację. Takie rozumowanie nie wynika także z treści tego przepisu, a dalsze tworzenie list kandydatów, w oparciu o inne kryteria, prowadzi wprost do niepewności prawa.
Podkreślić tu należy, że oba wyżej wskazane przepisy stanowią normy szczególne (lex specialis), co do sposobu umieszczenia aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną na listach osób przyjętych na aplikację sędziowską ewentualnie prokuratorską, zatem wykładnia tych norm nie może być dokonywana poprzez analizę norm zwykłych przedmiotowej ustawy. Taką właśnie niedopuszczalną wykładnię przepisów szczególnych dokonuje organ.
Organ rozpatrując powyższy aspekt sprawy w ogóle nie wziął pod uwagę istotnego wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12, gdy wyraźnie Sąd ten wskazuje, iż "System obowiązujących przepisów prawnych winien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa - w tym wypadku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole - został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym". Powyższe uwagi w całości odnoszą się do niniejszej sprawy.
Niezależnie od powyższego wymaga wyjaśnienia, że stosownie do treści § 156 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie prawnym można się posłużyć odesłaniem (ust. 1), a jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 2). Natomiast, jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których następuje odesłanie, oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 3). Reasumując, odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie odpowiednie wymaga odpowiedniej i niezbędnej – ale tylko i co należy szczególnie zaakcentować – adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie (I KZP 50/00, OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16).
Skoro tak, to fakt ów powoduje w dalszym procedowaniu stosowanie przepisu art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procedowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Z tego mianowicie powodu, że odpowiednie stosowanie przepisu prawa oznacza jego uwzględnienie do danej sytuacji z modyfikacjami wynikającymi z odrębności odnoszonej normy prawa. Innymi słowy mówiąc, sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany i – co też należy dodać – bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zauważyć ponadto należy, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy i jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę. Stwierdzić ponadto trzeba, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny. Stąd też nie do zaakceptowania jest stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę, a sprowadzające się do tezy, że "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny". Niezależnie od powyższego, takie brzmienie przepisu nie pozwala organowi na jakikolwiek luz decyzyjny bądź uznaniowość w podjęciu decyzji o przyjęciu na aplikację, poza ustaleniem o uwzględnieniu skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wobec powyższego uznać należy, że – wbrew stanowisku organu – skarga A.S. od decyzji Ministra Sprawiedliwości złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została uwzględniona w rozumieniu art. 29 ust. 6 ustawy, bowiem sformułowanie to obejmuje także - co oczywiste – sądowy tok instancyjny i gdyby racjonalny ustawodawca przewidział odstępstwo od tej zasady sprowadzające się do uwzględnienia jedynie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, to znalazłoby to stosowny zapis w ustawie. Zatem wykładnia leksykalna jest tu jednoznaczna i nie wymaga odwoływania się do wykładni celowościowej, bądź systemowej. Dodać również należy, że w powyższym przepisie jest mowa o skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie o skardze uwzględnionej akurat przez ten sąd.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie została wyczerpana – zdaniem Sądu – przesłanka "uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5", o czym stanowi cytowany już wyżej przepis art. 29 ust. 6 ustawy.
Z wyżej wskazanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło