I OSK 2041/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-10

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Monika Nowicka, Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego ustalającym prawo własności nieruchomości na potrzeby postępowania o rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami RP, czy też może samodzielnie ustalać status właściciela na podstawie innych dowodów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego ustalającym prawo własności nieruchomości na mocy art. 365 § 1 K.p.c. Nie może prowadzić własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto był właścicielem w momencie opuszczenia terytorium RP, jeśli wyrok sądu powszechnego już to rozstrzygnął. Błędna ocena materiału dowodowego przez organ, polegająca na nieuwzględnieniu mocy wiążącej wyroku sądu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
A. D. ubiegał się o rekompensatę za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP, powołując się na wyrok sądu cywilnego ustalający prawo współwłasności jego poprzednika prawnego, D. D. Wojewoda Mazowiecki i Minister Skarbu Państwa odmówili przyznania rekompensaty, uznając, że D. D. nie był właścicielem w momencie opuszczenia terytorium RP, a pierwotnym właścicielem była O. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że są one związane wyrokiem sądu cywilnego. Minister Skarbu Państwa wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Ministra Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 376/11 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz A. D. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 376/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. W dniu 17 maja 2010 r. A. D. złożył wniosek o rozpatrzenie jego wniosku złożonego w dniu 23 marca 2007 r. o wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w wyniku lI wojny Światowej w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], orzekł o odmowie potwierdzenia na rzecz A. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez D. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w Wilnie przy ul. [...]. Powołał się na art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 pkt 4 oraz art. 7 ust. 2 w związku z art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ, na podstawie dowodów z dokumentów, stwierdził, że właścicielką pozostawionej nieruchomości była O. D., która nie opuściła byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jej spadkobiercy opuszczając Kresy Wschodnie nie byli jeszcze właścicielami spornych nieruchomości. Wyrok ustalający Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, nie podważa wyłącznego tytułu własności przysługującego O. D. Według Wojewody, D. D. można nazwać właścicielem dopiero od chwili otwarcia spadku po O. D., która zmarła w 1949 r. W odwołaniu A. D. zarzucił naruszenie: - art. 6 K.p.a. w związku z art. 365 § 1 K.p.c. poprzez nieuznanie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, stwierdzającego, że D. D. i O. Z. pozostawili na terenach niestanowiących obecnie obszaru Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945 prawo współwłasności w udziałach wynoszących odpowiednio dla każdego ½ w majątku nieruchomym, położonym w Wilnie przy ul. [...], pomimo że prawomocne orzeczenia sądów wiążą inne sądy i organy administracji, co winno skutkować bezwzględnym obowiązkiem uwzględnienia przez Wojewodę, zarówno samego faktu wydania orzeczenia, jak i jego treści; - art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki z ustawy bowiem D. D. nie pozostawił nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo przedstawienia przez A. D. wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, stwierdzającego, że D. D. i O. Z. pozostawili na terenach niestanowiących obecnie obszaru Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945 prawo współwłasności w udziałach wynoszących odpowiednio dla każdego ½ w majątku nieruchomym, położonym w Wilnie przy ul. [...]. Minister Skarbu Państwa, decyzją dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1; 2) posiada obywatelstwo polskie. Minister ustalił, że z wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, wynika, że D. D. i O. Z. pozostawili na terenach niestanowiących obecnie obszaru Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w latach 1939 - 1945 prawo współwłasności w udziałach wynoszących odpowiednio dla każdego 1/2 w majątku nieruchomym, położonym w Wilnie przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, iż pierwotnym właścicielem spornych nieruchomości była O. D., która zmarła w 1949 r. i nie opuściła byłych terytoriów RP. Spadkobiercami tej osoby byli: O. Z. (z domu. D.) oraz D. D. (poprzednik prawny strony niniejszego postępowania), a więc osoby wskazane w powołanym wyroku jako te, które pozostawiły przedmiotowe nieruchomości. Minister wskazał, że niewątpliwym i bezspornym jest również fakt, iż spadkobiercy O. D. opuścili byłe terytorium RP przed jej śmiercią, natomiast status następców prawnych uzyskali dopiero w 1949 r. W momencie opuszczenia byłego terytorium RP D. D. nie przysługiwał status właściciela spornych nieruchomości. Prawo do rekompensaty nie może więc być potwierdzone na rzecz jego następcy prawnego. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu zasady związania organów administracji publicznej prawomocnymi orzeczeniami sądów, Minister wskazał, że żądania osób ubiegających się o prawo do rekompensaty, wnoszone do sądów cywilnych w oparciu o art. 189 K.p.c., nie zawierały w sobie żądania ustalenia, kto na konkretny moment był właścicielem nieruchomości położonych na byłym terytorium RP. Wskazuje na to chociażby treść powołanego wyżej rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., który mówi ogólnie o pozostawieniu nieruchomości bez wskazania, czy osoby w tym rozstrzygnięciu wymienione były właścicielami lub współwłaścicielami w momencie kiedy opuszczały Kresy Wschodnie (co zresztą w przedmiotowej sprawie nastąpiło w innych terminach, poprzedzających śmierć pierwotnej właścicielki nieruchomości). Zdaniem Ministra, organ związany jest więc opisem mienia wskazanym w wyroku sądowym. Ustalenia dotyczące posiadania statusu właściciela na czas pozostawienia nieruchomości dokonuje natomiast samodzielnie na podstawie dowodów zebranych w sprawie. A. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił naruszenie: 1) art. 6, 7, 8 i 80 K.p.a. w zw. z art. 365 § 1 K.p.c. poprzez nieuwzględnienie przez Ministra Skarbu Państwa zasady związania organów prawomocnym orzeczeniem sądów powszechnych i przyjęcie, że - pomimo przedstawienia przez stronę wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt II C 453/99 ustalającego, że D. D. i O. Z. pozostawili na terenach nie stanowiących obecnie obszaru Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945 prawo współwłasności w udziałach wynoszących odpowiednio dla każdego ½ części w majątku nieruchomym położonym w Wilnie przy ul. [...] - organ związany jest opisem mienia wskazanym w wyroku sądowym oraz że ustalenia dotyczące posiadania statusu właściciela na czas pozostawienia nieruchomości dokonuje organ samodzielnie na podstawie dowodów zebranych w sprawie; 2) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronie, na jakich dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie, jakim dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również nieodniesienie się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu; 3) art. 7 ust. 2 w związku z art. 2 pkt. 1, art. 3 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w zw. z art. 365 § 1 K.p.c. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki z ustawy pozwalające na potwierdzenie A. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez D. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na nieposiadanie przez D. D. statusu właściciela spornych nieruchomości, a tym samym pominięcie wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że skarżący dysponuje dokumentem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, świadczącym o pozostawieniu przez jego poprzednika prawnego D. D., w związku z działaniami wojennymi w latach 1939 – 1945 r. udziału wynoszącego ½ część we współwłasności nieruchomości położonej w Wilnie przy ul. [...] zabudowanej czterema budynkami. Dokumentem tym jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, którym, na mocy art. 365 § 1 K.p.c., związane są organy administracji oraz Sąd orzekający w niniejszej sprawie. W tej sytuacji niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie, że to inna osoba – O. D. była właścicielem pozostawionego mienia. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania powyższego wyroku przez sąd powszechny, obowiązujący wówczas przepis art. 212 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiał skorzystanie z tzw. prawa do zaliczenia przez osobę, która wykazała, że jest właścicielem pozostawionego mienia lub jego spadkobiercą. Nie budzi również wątpliwości, że spadkobiercą praw po D. D. stał się w całości A. D. (postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 12 kwietnia 1994 r., sygn. akt I Ns 166/94 i postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi z dnia 1 lutego 1999 r., sygn. akt I Ns 1797/98). Zdaniem Sądu, błędne jest twierdzenie Ministra Skarbu Państwa i Wojewody Mazowieckiego, że w niniejszej sprawie organy związane były jedynie opisem mienia wskazanym w sentencji wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99. Zarówno organy jak i Sąd związane są całością rozstrzygnięcia zawartego w tym orzeczeniu, a organy nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co w rzeczywistości stanowiło żądanie pozwu w sprawie cywilnej. Z przepisu art. 2 ustawy w sposób wyraźny wynika zaś, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, a zatem przepis ten wymaga, aby wnioskodawca wykazał się dowodem świadczącym, że on lub jego spadkodawca był właścicielem tego rodzaju mienia. Według Sądu, organy błędnie oceniły zgromadzone w sprawie dowody i ustaliły, że A. D. nie przedłożył dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy, przez co organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 7 ust. 2 ustawy, a organ odwoławczy przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną wniósł Minister Skarbu Państwa. Zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, w sytuacji, gdy organ wydający zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, 80 oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, iż organ odwoławczy błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy nie uznając wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, podczas gdy powyższe orzeczenie nie potwierdza, iż wskazane w tym rozstrzygnięciu osoby, tj. D. D. i O. Z. – poprzednicy prawni skarżącego – byli współwłaścicielami opisanych tam nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium RP. 2. w trybie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP poprzez błędną jego wykładnię i pominięcie w niniejszej sprawie przez Sąd, iż przesłankę dotyczącą wykazania prawa własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP przez poprzedników prawnych skarżącego – D. D. i O. Z. należało wykazać w momencie opuszczenia przez nich byłego terytorium RP, - art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP poprzez błędne przyjęcie, iż wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99 jest wystarczający do przyznania prawa do rekompensaty spadkobiercom, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż D. D. na dzień opuszczenia byłego terytorium RP nie był właścicielem nieruchomości znajdujących się na byłym terytorium RP, a w konsekwencji nie można uznać, iż skarżącemu – spadkobiercy D. D. przysługuje prawo do rekompensaty zgodnie z powoływaną ustawą. Wskazując na powyższe wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 P.p.s.a.), a ewentualnie, w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. D. (art. 188 P.p.s.a.) Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł A. D. Wniósł o: 1. Oddalenie skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa w całości; 2. Zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty materialne i proceduralne, w pierwszej kolejności należy odnieść się do procesowej podstawy kasacji (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120). Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, 80 oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie jest zasadny. Stanowisko dotyczące mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu powszechnego, tj. wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt II C 453/99, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jest trafne. W trakcie postępowania dowodowego prowadzonego w ramach postępowania administracyjnego, z mocy art. 80 K.p.a., obowiązuje zasada swobodnej oceny materiału dowodowego. Zasadzie tej nie przeczy związanie organu prawomocnym wyrokiem sądu. Zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przedmiotem wyroku opartego o art. 189 K.p.c. jest ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Dopuszczalność drogi sądowej w sprawach o ustalenie, że powód lub jego poprzednik prawny pozostawił, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., poza obecnymi granicami państwa nieruchomość, na gruncie art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), stanowiącego podstawę materialnoprawną powołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego, wynikała m.in. z tego, że wyrok ustalał prawo własności powoda lub jego poprzednika do pozostawionej nieruchomości. Takie rozumienie wyroku ustalającego nie było kwestionowane, od czasu orzeczenia TK z dnia 10 czerwca 1987 r., sygn. akt P 1/87, w odniesieniu do art. 88 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r, o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), a następnie w odniesieniu do art. 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39) – patrz: uchwała SN z dnia 17 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 68/86, OSNC 1988/6/74; uchwała SN z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt III CZP 39/04, OSNC 2005/7-8/127. W związku z tym stanowisko organów, według którego ustalający wyrok sądu powszechnego nie wiąże w zakresie tytułu własności, a jedynie w zakresie opisu pozostawionego mienia, jest obarczone uchybieniem wobec art. 80 K.p.a. w związku z art. 365 § 1 K.p.c. Z uwagi bowiem na moc wiążącą orzeczenia, określoną w art. 365 § 1 K.p.c., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63; wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 74492). Uchybienie organów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie, z art. 1 ust. 2 w związku z ust. 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) wynika, że przesłankami prawa do rekompensaty, dla osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, są: pozostawienie nieruchomości oraz opuszczenie byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. Nie można wykluczyć sytuacji, w której przesłanki te zostaną spełnione, mimo że w momencie faktycznego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osoba, która w związku z wojna terytorium to opuszczała, nie była właścicielem nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 662/11, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zaskarżonemu wyrokowi nie można zatem zarzucić błędnej wykładni art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. To, czy w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce będzie przedmiotem ustaleń organów ponownie rozpatrujących sprawę. Nie można obecnie rozstrzygać o trafnym bądź błędnym zastosowaniu wobec skarżącego przepisów ustawy, gdy konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 204 pkt 2 P.p.s.a. ----------------------- 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło