III SA/Kr 601/12

WyrokWSA w Krakowie2013-04-10

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, oparta na uchwale rady gminy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego, a jeśli tak, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia takiej umowy?
Ratio decidendi
Odmowa zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, oparta na uchwale rady gminy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego, jeśli poprzedzona jest wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże, jeśli skarżąca przekazała nieodpłatnie nieruchomość umożliwiającą zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rzecz osoby, wobec której posiada obowiązek alimentacyjny, nie może uzyskać prawa do zawarcia umowy najmu na podstawie uchwały rady gminy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o nabycie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu komunalnego. Prezydent Miasta odmówił, powołując się na uchwałę rady gminy, która wykluczała możliwość wynajmu lokalu osobom, które przekazały nieodpłatnie nieruchomość umożliwiającą zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rzecz osoby, wobec której posiadają obowiązek alimentacyjny. Skarżąca była współwłaścicielką nieruchomości, którą darowała swojemu synowi. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się ustalenia nabycia uprawnień do zawarcia umowy najmu i wydania skierowania do jej zawarcia.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. W. na akt Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zawarcia umowy najmu oraz wydania skierowania do zawarcia takiej umowy skargę oddala W dniu 26 maja 2010r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek B. W. o nabycie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. G ze względu na wyprowadzenie się najemcy. Pismem z dnia 9 czerwca 2010r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował B. W., iż zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2009r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia szczególnych zasad regulacji tytułów prawnych do bezumownie zajmowanych lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 30 grudnia 2009r. Nr 850, poz. 6825), wynajem lokalu w oparciu o jej zasady nie może nastąpić na rzecz osób, które przekazały nieodpłatnie tytuł prawny do lokalu, budynku mieszkalnego lub innej nieruchomości umożliwiający samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rzecz osoby, która wobec nich posiada potencjalny obowiązek alimentacyjny. Zdaniem organu przekazanie przez B. W. udziału równego połowie nieruchomości położonej przy ul. P w K przesądza o negatywnym rozpatrzeniu jej wniosku o nabycie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. G w K. Pismo to zostało doręczone B. W. w dniu 18 czerwca 2010r. Pismem z dnia 7 lipca 2011r. B. W. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia stanu niezgodności z prawem i stwierdzenia, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2009r. Nr [...] nabyła uprawnienia do zawarcia z Gminą umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. G w K na czas nieoznaczony. B. W. wniosła również o wydanie jej skierowania do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2011r. Nr [...] Prezydent Miasta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. Prezydent Miasta przywrócił skarżącej czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. W. domagała się: 1. ustalenia, iż akt w postaci odmowy skierowania do zawarcia umowy najmu zgodnie regulacjami uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2009r. Nr [...] jest aktem z zakresu administracji publicznej i jako taki podlega kognicji sądu administracyjnego, 2. uchylenia rozstrzygnięcia z dnia 9 czerwca 2010 r. o odmowie zawarcia umowy najmu oraz wydania skierowania do zawarcia takiej umowy, w całości, 3. ustalenia, iż zgodnie z regulacjami uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...], nabyła uprawnienia wskazane w § 6 tej uchwały w postaci prawa do zawarcia z Gminą umowy najmu lokalu przy ul. G w K na czas nieoznaczony, 4. wydanie jej lub nakazanie Prezydentowi Miasta zgodnie z § 6 przedmiotowej uchwały skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu w K przy ul. G w K na czas nieoznaczony, 5. ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Prezydentowi Miasta. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa będąca jej przedmiotem nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, zwana dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kontrolę Sądu w niniejszej sprawie zainicjowała skarga B. W. na podjęty na podstawie uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia szczegółowych zasad regulacji tytułów prawnych do bezumownie zajmowanych lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 30 grudnia 2009, nr 850, poz. 6825) akt Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2010r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. W niniejszej sprawie dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem administracyjnym. Pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia określonych w uchwale przesłanek do zawarcia umowy najmu, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżąca spełniła warunek poprzedzenia tej skargi wezwaniem organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu tego aktu (art. 52 § 3 p.p.s.a). Skarga została wniesiona w przewidzianym w art. 53 §2 p.p.s.a. terminie. Zatem wobec zachowania trybu poprzedzającego wniesienie skargi, podlegała ona merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Skarżąca w niniejszej sprawie domagał się od organu nabycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. G w K z zasobów Gminy. Po dokonaniu kontroli legalności zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta z dnia 9 czerwca 2010r., Sąd doszedł do przekonania, iż organ trafnie uznał, że przepisy uchwały z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia szczegółowych zasad regulacji tytułów prawnych do bezumownie zajmowanych lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy nie mogły w niniejszej sprawie stanowić podstawy prawnej do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Powołana powyżej uchwała Rady Miasta z dnia [...] 2009 r. wydana została na podstawie upoważnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a więc jednym z powszechnie obowiązujących źródeł prawa, które w świetle rozdziału III Konstytucji RP mogą stanowić podstawę prawną jednostronnych władczych rozstrzygnięć skierowanych do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) rada gminy umocowana została przez ustawodawcę do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego precyzuje bardziej szczegółowo, co powinny określać uchwalane przez gminy zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała Rady Miasta z dnia z dnia [...] 2009 r. została podjęta w celu unormowania stanu prawnego lokali mieszkalnych, zajmowanych przez osoby nie spełniające przesłanek wynikających z przepisów zawartych w: - ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), - ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.), - uchwale Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 5 grudnia 2007 r. Nr 850 poz. 5589 ze zm.) - zwanej dalej uchwałą o wynajmie. Na mocy § 1 pkt 1 powołanej uchwały, uprawnionymi do regulacji stanu prawnego według szczególnych zasad, są osoby, które pozostały w lokalu po śmierci lub opuszczeniu lokalu przez najemcę przed dniem 31 grudnia 2008 r., nadal lokal zajmują i nie spełniają wymogów nabycia tytułu prawnego do lokalu zawartych w § 40 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały o wynajmie. Z całą pewnością skarżąca zalicza się do wskazanej grupy osób. Jednocześnie zgodnie z § 2ust. 2 pkt 3 powołanej uchwały, wynajem lokalu na podstawie niniejszej uchwały nie może nastąpić wobec osób które przekazały nieodpłatnie tytuł prawny do lokalu, budynku mieszkalnego lub innej nieruchomości umożliwiający samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rzecz osoby, która wobec nich posiada potencjalny obowiązek alimentacyjny. Bezsprzecznym w sprawie jest, że skarżąca byłą współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. P zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Nieruchomość tą skarżąca darowała swojemu synowi I. W. umową darowizny z dnia 11 maja 2009 r Rep. [...]. Jest to niesporna w niniejszej sprawie przesłanka faktyczna, która uniemożliwia zastosowanie wobec skarżącego § 2 ust. 2 pkt 3, uchwały. Tym samym Prezydent Miasta trafnie uznał, iż skarżąca nie spełnia kryteriów określonych w aktualnie obowiązującej uchwale Rady Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia szczegółowych zasad regulacji tytułów prawnych do bezumownie zajmowanych lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy. Sąd administracyjny, kontrolując działanie administracji, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Ustalony przez organ na dzień podejmowania zaskarżonego aktu stan faktyczny i prawny nie dawał podstaw do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia w sprawie lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy. Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że w wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta Sąd doszedł do przekonania, że akt ten zapadł po należytym wyjaśnieniu sprawy i jest zgodny z prawem materialnym i procesowym. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło