I SA/Wr 1513/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-11

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Jadwiga Danuta Mróz, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może odliczyć podatek VAT naliczony przy zakupie nieruchomości, jeśli faktura zakupu została wystawiona na przyszłych wspólników spółki przed jej rejestracją, a nieruchomości te zostały następnie wniesione do spółki i wykorzystywane w jej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Spółka cywilna ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie nieruchomości, nawet jeśli faktura została wystawiona na przyszłych wspólników przed rejestracją spółki, pod warunkiem, że nieruchomości te zostały wniesione do spółki i są wykorzystywane w jej działalności gospodarczej. Zasada neutralności podatku VAT wymaga, aby podmiot, który poniósł ciężar podatku VAT na cele działalności gospodarczej, miał możliwość jego odzyskania, nawet w przypadku niespełnienia niektórych wymogów formalnych dotyczących faktury, jeśli istnieją informacje pozwalające ustalić, że podatnik jest zobowiązany z tytułu podatku.
Stan faktyczny
Spółka cywilna zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie nieruchomości. Nieruchomości zostały zakupione przez przyszłych wspólników spółki (małżonków) przed jej rejestracją, a następnie wniesione do spółki i wykorzystywane w jej działalności gospodarczej. Spółka argumentowała, że mimo wystawienia faktury na wspólników, przysługuje jej prawo do odliczenia VAT ze względu na zasadę neutralności i tożsamość podmiotową. Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując na brak możliwości odliczenia VAT przez spółkę, gdy faktura została wystawiona na osoby fizyczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. i orzekł, że akt uchylony nie podlega wykonaniu. Zasądził również od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi spółki cywilnej "A" A. i Z. J. w S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...]r. nr I[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. orzeka, że akt uchylony w pkt i. nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. – działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej – spółki cywilnej "A" A. i Z. J. w S. kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem ) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 maja 2012 r. strona skarżąca – "A" s.c. A. J. i Z. J. ( dalej: Spółka, Skarżąca) zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego. We wniosku przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe. Dnia [...] 2011 r. małżonkowie A. J. i Z. J. dokonali zakupu od Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy Biura AMW we W. 2 nieruchomości gruntowych: działki nr [...] za łączną kwotę brutto 18.731,46 – która została nabyta jako zwolniona z VAT oraz działki nr [...] za łączną kwotę brutto 250.266,30 zł., w tym podatek VAT 23% 46.797,76 zł (netto wartość działki:203.468,54 zł). Zakup nieruchomości udokumentowano fakturą VAT z dnia [...]2011 r., w której uwzględniono wcześniejsze wpłaty zaliczek wpłacone w dniu 25.11.2011 r. (udokumentowanie wpłaty zaliczek stanowi faktura nr [...] z dnia 30 listopada 2011 r). W dniu [...] 2012 r. małżonkowie zawiązali spółkę cywilną o nazwie "A", która dnia 1 maja 2012 r. rozpoczęła działalność w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Udziały małżonków w spółce cywilnej wynoszą po 50%. Spółka dokonała zgłoszeń rejestracyjnych do Urzędu Skarbowego w K. i uzyskała nr NIP X, nr Regon X oraz potwierdzenie, że jest zarejestrowana jako czynny płatnik podatku VAT oraz potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT UE. W dalszej części wniosku wskazano, że zakup powyższych nieruchomości został dokonany z zamiarem wykorzystania ich w działalności gospodarczej, prowadzonej od maja 2012 r. w formie spółki cywilnej, w której udziały obejmą małżonkowie. Opisane nieruchomości zostały wprowadzone do Spółki jako środki trwałe, a wspólnicy planują wykorzystać je pod budowę budynku usługowego z przeznaczeniem na wynajem. Na tle powyżej przedstawionego zdarzenia przyszłego sformułowano we wniosku następujące pytanie. Czy podatek VAT naliczony w fakturze zakupu nieruchomości z dnia [...] 2011 r., wystawionej na nazwiska wspólników Z. J. i A. J., a przeznaczonej dla celów działalności gospodarczej założonej w późniejszym terminie, może zostać rozliczony w spółce cywilnej powołanej dnia 1 maja 2012 r. ? Zdaniem Wnioskodawcy, w oparciu o art. 88 ust. 4 w zw. z art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) dalej: ustawa o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego na fakturach zakupu przysługuje, jeżeli zakup związany jest ze sprzedażą opodatkowaną. Kupno i sprzedaż nieruchomości jak i wynajem nieruchomości gruntowych opodatkowane jest stawką 23%. W grudniu 2011 roku faktura zakupu nie mogła być wystawiona na spółkę cywilną z uwagi na to, że spółka jeszcze nie istniała, dlatego została wystawiona imiennie na przyszłych wspólników. W kwietniu 2012 roku wspólnicy powołali spółkę cywilną, w ramach której rozpoczęli działalność gospodarczą od maja 2012 roku i w związku z zakupem nieruchomości do celów działalności gospodarczej, uważają, że przysługuje im prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w ww. fakturze. Na poparcie swojego stanowiska powołali się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 1 marca 2012 roku, sygn. C-280/10, w którym TSUE uznał, że przepisy państw UE nie mogą pozbawić wspólników ani samej spółki, prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego w cenie wydatków inwestycyjnych, gdy wydatki te zrobili wspólnicy jeszcze przed zawiązaniem i rejestracją spółki, ale już na potrzeby i cele tej działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów, wydał w dniu [...] r. interpretację indywidualną nr [...], w której uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Organ przytoczył regulacje art. 5 ust. 1, 7 ust. 1 i 15 ust. 1 ustawy o VAT, a następnie, powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (w tym w sprawie C-280/01 Kopalnia Odkrywkowa Polski Trawertyn P. Granatowicz, M. Wąsiewicz sp. jawna, przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu oraz w sprawie C-400/98 Finanzamt Goslar przeciwko Brigitte Breitsohl), stwierdził, że poniesienie wstępnych wydatków inwestycyjnych z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej należy również uznać za działalność gospodarczą. Powołując się następnie na art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 4 i art. 96 ust. 1 ustawy o VAT organ wyjaśnił, że uprawnienie do skorzystania z prawa do odliczenia służy podatnikom zarejestrowanym, niemniej jednak status taki konieczny jest w momencie wykazywania odliczenia, co oznacza, że nie musi on istnieć na dzień, w którym miały miejsce czynności opodatkowane, z których wynika podatek podlegający odliczeniu. Niezbędne jest jednak aby podmiot prowadzący działania przygotowawcze do uruchomienia działalności gospodarczej wykazał związek poczynionych zakupów z czynnościami opodatkowanymi, które zamierza wykonywać. Poniesienie wstępnych wydatków inwestycyjnych (np. nabycie nieruchomości) przez wspólników przed powstaniem spółki jako osoby prawnej, z zamiarem wniesienia nabytych towarów do używania przez spółkę należy więc uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co oznacza, że wspólnicy, wnosząc ww. nieruchomość do utworzonej spółki, działają w charakterze podatników VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, wobec czego stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy o VAT powinni zarejestrować się jako podatnicy VAT. Wniesienie aportu w postaci nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, wspólnikowi będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów i usług, o ile nie będą zachodzić przesłanki wyłączające prawo do odliczenia określone w ustawie, w tym w art. 88 ust. 4 ustawy o VAT. W sytuacji, gdy podmiot dokona rejestracji, co do zasady nabywa uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego w zakresie dokonanych zakupów (również tych sprzed rejestracji). W przypadku zatem gdy wniesienie nieruchomości do spółki będzie opodatkowane VAT, wspólnik uzyska prawo do odliczenia VAT od poczynionych zakupów inwestycyjnych, zaś spółka, w przypadku, gdy wniesiony majątek będzie wykorzystywany na potrzeby działalności opodatkowanej, będzie uprawiona do odliczenia VAT naliczonego przy wniesieniu aportu (spółka będzie musiała być zarejestrowana jako podatnik VAT w momencie realizacji tego uprawnienia). A zatem zostanie zrealizowana zasada neutralności podatku VAT. Odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 2000 r. C-400/98 w sprawie Finanzamt Goslar przeciwko Brigitte Breitsohl, organ wskazał, że osoba, która ma potwierdzony obiektywnymi dowodami zamiar rozpoczęcia prowadzenia w sposób niezależny działalności gospodarczej, a która ponosi uprzednie wydatki inwestycyjne w tym celu, musi być uznawana za podatnika, a zatem ma prawo do niezwłocznego odliczenia podatku VAT. W orzeczeniu tym, jak podkreślał organ, wskazano na tożsamość osoby dokonującej danego wydatku inwestycyjnego, której to osobie przysługuje następnie prawo do odliczenia VAT naliczonego w związku z tymi wydatkami. Z tego twierdzenia nie można wywieść natomiast wniosku, jakoby z prawa do odliczenia mogła skorzystać Spółka, będąca podmiotem prawnym odrębnym od osób fizycznych, które dopiero w przyszłości, po dokonaniu wydatków inwestycyjnych mają założyć spółkę i stać się wspólnikami tego podmiotu. W dalszej części interpretacji organ, powołując się na art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT wskazał, że kwotę podatku naliczonego, o który można obniżyć podatek należny, stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Stosownie zaś do treści § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360), faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać nazwy określające strony transakcji, ich adresy, a także numery identyfikacji podatkowej. Prawidłowo wystawiona faktura uprawnia podmiot, dla którego jest wystawiona (nabywcę) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W opisanym stanie faktycznym faktura dokumentująca nabycie nieruchomości została wystawiona na inny podmiot, tj. osoby fizyczne (małżonków). W konsekwencji Skarżąca Spółka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem przez wspólników Spółki przed jej zawiązaniem przedmiotowych nieruchomości gruntowych. Odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 1 marca 2012 roku, sygn. C-280/10, organ stwierdził, że bezpośrednie odniesienie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który zapadł w konkretnej sprawie podatnika jest możliwe tylko w przypadku, gdy mamy do czynienia z identycznym lub podobnym stanem faktycznym i tym samym stanem prawnym. Po bezskutecznym wystąpieniu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, Spółka złożyła do tutejszego Sądu skargę na powyższą interpretację, wnosząc o jej uchylenie. W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm) – dalej: O.p, przez odmówienie jej prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT w opisanej we wniosku sytuacji. Podtrzymała Spółka swoje stanowisko i argumentację zawarte we wniosku o wydanie interpretacji. Argumenty organu strona skarżąca uznała za nie do pogodzenia z formą działalności, jaką jest spółka cywilna. Podkreśliła, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz TSUE, że status podatnika VAT nie należy do sfery formalnoprawnej, ale jest kategorią obiektywną i podatnikiem jest ten, kto spełnia wymogi wynikające z art. 15 ustawy o VAT. Stąd też wymogi związane z rozpoczęciem działalności gospodarczej nie przesądzają o prawie do odliczenia podatku naliczonego. Podatnik, który nabył prawo do odliczenia może je zrealizować po dokonaniu rejestracji. Wykonanie tego praw jest uzależnione od posiadania faktury sporządzonej zgodnie z art. 220-236 i 238-240 Dyrektywy VAT. W opisanej we wniosku sytuacji niemożliwym było wystawienie faktury na Spółkę przed jej rejestracją, tym niemniej zakup był dokonany na cele działalności tej Spółki. Uniemożliwienie odliczenia podatku naliczonego czynnemu podatnikowi VAT z względu na wybraną formę prowadzenie działalności będzie godzić w podstawowe zasady systemu podatku VAT. Dodatkowo w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 124 O.p. poprzez brak uzasadnienia stanowiska organu, będącego odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz naruszenia art. 127 O.p. przez brak możliwości odwołania się do organu wyższego stopnia od wydanej interpretacji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu między stronami była kwestia dopuszczalności skorzystania przez Spółkę z prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, zapłaconego przy zakupie przez przyszłych wspólników Spółki (małżonków), przed jej rejestracją, nieruchomości na cele działalności Spółki, które to nieruchomości zostały następnie wniesione do Spółki i ujęte w ewidencji środków trwałych. Skarżąca stoi na stanowisku, że fakt, iż nabywcami nieruchomości, wskazanymi w fakturach zakupu, byli przyszli wspólnicy Spółki, nie stoi na przeszkodzie realizacji przez Spółkę prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego przy zakupie tych nieruchomości, po dokonaniu przez nią rejestracji jako czynnego podatnika VAT, gdy nieruchomości od początku miały służyć i będą wykorzystywane w działalności gospodarczej Spółki. Fakt, że fakturę zakupu nieruchomości wystawiono na nazwisko przyszłych wspólników, nie może, w świetle orzecznictwa TSUE, uniemożliwiać Spółce dokonanie odliczenia podatku naliczonego. Organ z kolei uznał, że w sytuacji, gdy nabywcami nieruchomości były osoby fizyczne ( małżonkowie, przyszli wspólnicy spółki cywilnej), prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od transakcji zakupu nieruchomości nie może być realizowane przez Spółkę. Spółka, domagając się przyznanie jej prawa do odliczenia VAT naliczonego, słusznie, zdaniem Sądu, powoływała się na zasadę neutralności podatku VAT, wskazując, że w świetle tej zasady niespełnienie wymogów formalnych dotyczących warunków stawianych fakturze zakupu towaru, nie może prowadzić do uniemożliwienia odzyskania przez podatnika podatku naliczonego, w sytuacji, gdy pomiędzy podatnikami, którzy ponieśli ciężar podatku VAT (a nie występowali jako konsumenci finalni), a wspólnikami spółki osobowej, która wykorzystuje ten towar w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej istnieje tożsamość podmiotowa – tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie w przypadku spółki cywilnej małżonków. Zasada neutralności jest podstawową zasadą konstrukcyjną podatku VAT i ma ona zagwarantować, że podatek ten będzie obciążał wyłącznie konsumpcję, nie zaś działalność gospodarczą. Stąd też konieczne jest, by podmiot, który przy zakupie towarów lub usług na cele działalności gospodarczej, a nie konsumpcji, poniósł ciężar opodatkowania VAT, miał możliwość odzyskania tego podatku. W Dyrektywie Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s.1) – dalej: dyrektywa 2006/112, zasada ta została wyrażona w art. 168, natomiast w polskiej ustawie o VAT jej zachowanie zapewnia art. 86 ust. 1, w myśl którego w zakresie w jaki towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Podatnikami, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy VAT ( w brzmieniu obowiązującym w 2011 i 2012 r.) są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2). W tym miejscu wskazać należy, że TSUE w swoich orzeczeniach odnosił się do kwestii realizacji prawa do odliczenia w sytuacjach podejmowania przez podatnika wydatków inwestycyjnych jeszcze przed rozpoczęciem działalności. W powołanym przez stronę wyroku TSUE z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie C-280/10 Trybunał dostrzegł, że na działalność gospodarczą może składać się wiele następujących po sobie czynności, a czynności przygotowawcze, takie jak nabycie środków trwałych, w tym nabycie wcześniej nieruchomości (przez przyszłych wspólników spółki jawnej, przed zarejestrowaniem spółki) powinny być już zaliczane do działalności gospodarczej. Trybunał stwierdził również, że zasada neutralności VAT w odniesieniu do obciążenia podatkowego przedsiębiorstwa wymaga, aby pierwsze wydatki inwestycyjne dokonane na potrzeby i cele przedsiębiorstwa były uznawane za działalność gospodarczą, oraz że z ową zasadą byłoby sprzeczne, gdyby rzeczona działalność rozpoczynała się dopiero w chwili, gdy nieruchomość jest faktycznie wykorzystywana, to znaczy gdy powstaje dochód podlegający opodatkowaniu. Jakakolwiek inna interpretacja prowadziłaby do obciążenia podmiotu gospodarczego podatkiem w ramach jego działalności gospodarczej, nie stwarzając możliwości odliczenia tego podatku, i wprowadzałaby arbitralne rozróżnienie między wydatkami inwestycyjnymi dokonanymi przed faktycznym wykorzystywaniem nieruchomości i w jego trakcie. W konsekwencji TSUE powołując się na wyrok z 14 lutego 1985 r. w sprawie C-268/83 Rompelman uznał, że ktokolwiek dokonuje takich działań inwestycyjnych ściśle związanych z przyszłym wykorzystywaniem nieruchomości i koniecznych do tego celu, powinien być uważany za podatnika w rozumieniu szóstej dyrektywy (analogicznie w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112) . W rozpoznawanej sprawie takie rozumienie podatnika przyjął także organ podatkowy, uznając że poniesienie przez małżonków jako przyszłych wspólników spółki cywilnej wydatków na zakup nieruchomości, która miałaby być wykorzystywana w przyszłości przez tę spółkę, nastąpiło już w wykonywaniu działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Zważywszy na powyższe, istotne jest stanowisko wyrażone przez TSUE w dalszej części orzeczenia, w której powołując się na wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-137/02 Faxworld TSUE wywodził, że na podstawie zasady neutralności VAT podatnik, którego działalność ogranicza się do przygotowania działalności gospodarczej innego podatnika i który nie dokonał żadnej czynności opodatkowanej podatkiem, może dochodzić prawa do odliczenia w związku z opodatkowanymi czynnościami dokonanymi przez drugiego podatnika. A zatem jeżeli na podstawie prawa krajowego wspólnicy, mimo iż mogą być uważani za podatników dla potrzeb podatku, nie mogą powołać się na czynności opodatkowane dokonane przez skarżącą spółkę w celu uwolnienia się od kosztu podatku związanego z czynnościami inwestycyjnymi zrealizowanymi na potrzeby i cele działalności rzeczonej spółki, to przy odliczeniu podatku ta ostatnia powinna mieć możliwość uwzględnienia wskazanych czynności inwestycyjnych, aby mogła być zagwarantowana neutralność ciężaru podatkowego. Elementem, na który Trybunał zwracał uwagę w cytowanym wyroku tym w sprawie Trawertyn jest tożsamość podmiotowa osób zobowiązanych do zapłaty podatku naliczonego oraz wspólników spółki realizującej działalność gospodarczą. W rozpoznawanej sprawie, w sytuacji gdy zakupów nieruchomości dokonują małżonkowie, którzy zostają następnie jedynymi wspólnikami spółki cywilnej, w której nieruchomości te są później wykorzystywane, tożsamość ta jest zachowana. Natomiast odnosząc się do warunków realizacji prawa do odliczenia wskazać należy, że w powołanym wyroku w sprawie C-280/10 TSUE odniósł się również do skutków, jakie w tym zakresie należy przypisywać regulacjom art. 178 lit a) dyrektywy 2006/112, z którego wynika, że wykonanie tego prawa jest uzależnione od posiadania faktury. Artykuł 226 Dyrektywy 112 precyzuje, że bez uszczerbku dla przepisów szczególnych przewidzianych w omawianej dyrektywie, jedynie dane wymienione w tymże artykule obligatoryjnie muszą być zawarte, do celów VAT, na fakturach wystawionych zgodnie z przepisami art. 220 rzeczonej dyrektywy. Zgodnie z art. 226 pkt 1 i 5 Dyrektywy 112 na fakturze powinny znajdować się data jej wystawienia, a także pełna nazwa (nazwisko) i adres podatnika oraz nabywcy lub usługobiorcy. Z powyższych regulacji TSUE wywiódł, że państwa członkowskie nie mogą według swojego uznania powiązać wykonania prawa do odliczenia VAT z przestrzeganiem wymogów dotyczących treści faktury, które nie zostały wyraźnie przewidziane przez przepisy Dyrektywy 112. Następnie Trybunał stwierdził, że zasada neutralności podatku VAT wymaga, by prawo do odliczenia naliczonego VAT zostało przyznane w razie spełnienia podstawowych wymagań (materialnych, przewidzianych w art. 186 lit a), nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymagań formalnych. W konsekwencji, jeżeli organy podatkowe posiadają informacje niezbędne do ustalenia, że podatnik, jako odbiorca danych transakcji, jest zobowiązany z tytułu podatku, to nie mogą one wprowadzać dodatkowych warunków w zakresie przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia tego podatku, które to warunki mogłyby w efekcie praktycznie uniemożliwić wykonanie tego prawa. Na gruncie prawa krajowego warunki wykonania prawa do odliczenia kształtują przytoczone w zaskarżonej interpretacji przepisy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. Wynikające z nich wymogi co do posiadanej przez podmiot dokonujący odliczenia podatku faktury w zakresie danych dotyczących nabywcy i odbiorcy nie mogą być jednak, w świetle przywołanych orzeczeń, interpretowany jako warunki formalne, które skutecznie skutkowałyby pozbawieniem prawa do odliczenia. Stąd też należy uznać, że skoro możliwe jest co do zasady odliczenie przez spółkę cywilną, jako podmiot utworzony przez małżonków, którzy dokonali na rzecz tej przyszłej spółki wydatków inwestycyjnych, podatku naliczonego przy dokonaniu tych zakupów, to fakt, że Spółka w dniu wystawienia faktury nie działała jeszcze, nie była zarejestrowanym podatnikiem czynnym VAT i nie mogła być w związku z tym być odbiorcą tej faktury, nie może zaważyć na pozbawieniu jej prawa do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków inwestycyjnych , o ile wydatki te miały służyć prowadzonej przez tę Spółkę działalności gospodarczej. Powyższe przesądziło o uznaniu stanowiska organ, zawartego w zaskarżonej interpretacji, za nieprawidłowe. Brak było natomiast, zdaniem Sądu, podstaw do powołania się przez stronę, w kontekście formułowanych zarzutów co do wykładni prawa, na naruszenie art. 120,121 i 122 O.p. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 127 O.p., poprzez brak możliwości odwołania się od interpretacji do organu wyższego stopnia oraz art.124 O.p w związku z brakiem uzasadnienia rozstrzygnięcia organu po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać bowiem należy, że postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnych zostało w Ordynacji podatkowej uregulowane odrębnie i na podstawie art. 14h w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, 121 § 1, 125, 129, 130, 135-137, 140, 143, 165a, 168, 169 § 1-2, 170 i 171 O.p. oraz przepisy 5,6,10 i 23 dział IV. Powołane przez stronę regulacje nie mają zatem zastosowania do tego szczególnego trybu, w jakim wydawane są interpretacje indywidualne. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło