II FSK 2556/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-08

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Maciej Jaśniewicz, Małgorzata Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, uwzględniające wierzytelność innego banku, narusza prawa wierzyciela hipotecznego, jeśli w księdze wieczystej nie było wzmianki o wszczęciu egzekucji na rzecz tego innego banku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż wierzyciel I. S.A. zasadnie uczestniczył w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji. Sąd podkreślił, że zmiana praktyki orzeczniczej sądów powszechnych, wywołana uchwałą Sądu Najwyższego, dopuszcza możliwość kolejnego zajęcia nieruchomości w interesie innego wierzyciela, nawet jeśli pierwsze zajęcie nie zostało powtórzone w księdze wieczystej. Brak wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji na rzecz I. S.A. nie pozbawiał go prawa do zaspokojenia, zwłaszcza w kontekście zasady zaufania do władzy publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży licytacyjnej lokalu mieszkalnego w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał podziału, uwzględniając wierzytelności Skarbu Państwa, D. S.A. i I. S.A. D. S.A. zakwestionował udział I. S.A. w podziale, argumentując, że w księdze wieczystej nie było wzmianki o wszczęciu egzekucji na jego rzecz, co naruszało jego uprzywilejowaną pozycję jako wierzyciela hipotecznego. Zarówno Dyrektor Izby Skarbowej, jak i WSA w Szczecinie, oddalili te zarzuty, uznając udział I. S.A. za zasadny w świetle obowiązujących przepisów i zmiany linii orzeczniczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną D. S.A. z siedzibą w W. Zasądzono od D. S.A. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA del. Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 785/12 w sprawie ze skargi D. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 19 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1.1. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 785/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 19 lipca 2012r. w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. 1.2. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. dokonał podziału kwoty 149.100 zł uzyskanej ze sprzedaży licytacyjnej lokalu mieszkalnego, w postępowaniu egzekucyjnym. Organ I instancji podał, że prowadził egzekucję z nieruchomości zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez siebie, a także w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, na podstawie bankowych tytułów wykonawczych wystawionych na rzecz D. S.A. oraz I. S.A. Podział kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości został dokonany na podstawie art. 115 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229 poz.1954 ze zm.; zwana dalej: "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, wprowadzoną na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych, hipotece oraz niektórych innych ustaw. Następnie wskazując na kolejność zaspakajania należności, przewidzianą w art. 115 § 1 do § 6 u.p.e.a. podał, że w pierwszej kolejności z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspakaja się koszty egzekucyjne i koszty upomnienia. Na podstawie przedłożonych przez wierzycieli tytułów wykonawczych, a także otrzymanych akt postępowania egzekucyjnego uznał, że w podziale sumy uzyskanej z egzekucji uczestniczą: Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., D. S.A. oraz I. S.A. Od powyższego rozstrzygnięcia, Skarżący wywiódł zażalenie, w którym podniósł m.in., że postanowienie jest nieprawidłowe w części, w której nie przyznało Skarżącemu kwoty 13.492,50 zł. W ocenie Skarżącego wynika to z tego, że organ egzekucyjny naruszył art. 115c u.p.e.a. uwzględniając w planie podziału wierzytelność I. S.A. Skarżący Bank twierdzi, iż skuteczność zajęcia egzekucyjnego w odniesieniu do D. S.A. i I. S.A. należało ocenić przy uwzględnieniu art. 925 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, dalej zwana: "k.p.c."), co oznacza, że zajęcie uważa się za dokonane z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej, który to wpis, odnosi się także do przyłączenia się do egzekucji kolejnego wierzyciela. Skarżący podkreślił, że w księdze wieczystej nie było i nie ma ostrzeżenia o przyłączeniu się do egzekucji I. S.A., stąd organ egzekucyjny nie mógł powoływać się na tę okoliczność wobec wszystkich osób, a w konsekwencji bank ten nie mógł brać udziału w sprawie jako wierzyciel egzekwujący. 1.3. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 115 § 1 do § 6 u.p.e.a. podnosząc, że w podziale sumy uzyskanej z egzekucji z przedmiotowej nieruchomości uczestniczyło trzech wierzycieli, z czego przypadające na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. należności podlegały zaspokojeniu w V kategorii, D. S.A. na podstawie bankowego tytułu wykonawczego nr [...] kwalifikowały się do V kategorii, a należności objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] do kategorii IX, podobnie jak należności I. S.A. Do wszczętej wobec zobowiązanego Z. C. egzekucji przystępowali kolejno: w dniu 18 lipca 2002 r. - Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., w dniu 20 lipca 2007 r. - Komornik Sądowy Rewiru V przy Sądzie Rejonowym w S., w dniu 20 września 2007 r. - Komornik Sądowy Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S., w dniu 29 kwietnia 2010 r. - Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., w dniu 8 czerwca 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym S. Jednocześnie wskazał, że dla ustalenia kolejności zaspokojenia zajęcie z dnia 18 lipca 2002 r. nie jest brane pod uwagę z tego względu, że egzekucja wskazanych w nim należności została zakończona przez wyegzekwowanie przed dniem sporządzenia planu podziału. Organ odwoławczy przyjął, że z uwagi na zmianę linii orzecznictwa sądów powszechnych, skierowane przez komornika sądowego pierwsze zawiadomienie z dnia 23 lipca 2007 r. o wpis do księgi wieczystej ostrzeżenia, było skuteczne, tym bardziej, że kolejne z dnia 5 grudnia 2007 r. i z dnia 22 czerwca 2010 r. zostały wpisane, a zatem I. uczestniczył jako wierzyciel w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji, co skutkuje uznaniem zarzutu Skarżącego banku, za bezzasadny. Organ odwoławczy powołał się w tym zakresie na art. 110c § 4 u.p.e.a. i będący jego odpowiednikiem art. 925 K.p.c. 2.1. W skardze do WSA w Szczecinie, zarzucono naruszenie m.in. art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 930 § 1 i art. 925 § 1 K.p.c., poprzez błędne uznanie, że wierzytelność Skarżącego Banku objęta tytułem wykonawczym nr [...] nie korzysta z określonego w nim pierwszeństwa zaspokajania wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie w stosunku do wierzytelności I. S.A., wynikającej z nakazu zapłaty nr [...]. 2.2. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy nieprawidłowego nie uwzględnienił uprzywilejowania wierzytelności Skarżącego. Zdaniem Banku uprzywilejowanie to wynika z braku w księdze wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji na rzecz I. W ocenie Skarżącego dla ustalenia momentu zajęcia nieruchomości ze skutkiem dla wierzyciela hipotecznego należy stosować regulację z art. 925 § 1 k.p.c. Skarżący zakwestionował stanowisko organu odwoławczego w części w jakiej powołano się na zmianę linii orzeczniczej w zakresie wpisu wzmianki o wszczęciu egzekucji. Bank wskazał, że w księdze wieczystej, wszczęcie egzekucji do jego wierzytelności zostało odnotowane, co jest postrzegane jako zastrzeżenie o wszczęciu egzekucji, a nie o przyłączeniu się kolejnego wierzyciela do egzekucji już wszczętej. Okoliczność ta miała miejsce przed rozpatrzeniem wniosku I. S.A. o wpisanie wzmianki o wszczęciu egzekucji. W ocenie Skarżącego należy domniemywać wadliwości wniosku, gdyż kolejny wierzyciel miał możliwość skierowania wniosku o wpis wzmianki o przyłączeniu się do egzekucji, a tego nie zrobił. Zaniechanie takie nie może powodować uszczuplenia interesu Skarżącego Banku, który do dnia otrzymania planu podziału, pozostawał w przekonaniu o realizacji uprawnienia z przysługującej mu hipoteki. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie. 2.4. W uzasadnieniu WSA w Szczecinie przypomniał, że spór dotyczy uznania przez organy egzekucyjne uprzywilejowanego prawa I. S.A. do zabezpieczenia hipotecznego w stosunku do skarżącego banku, z uwagi na brak w księdze wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji na rzecz I. S.A. Sąd I instancji zauważył, że treść dołączonego do akt administracyjnych odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wskazuje, że nie wpisano ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji na rzecz I. S.A., natomiast wpisano hipotekę na rzecz Skarbu Państwa tytułem należności podatkowych. Jednocześnie, z odpisu tego wynika, że ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji administracyjnej zostało wpisane w księdze wieczystej w dniu 12 maja 2003 r. Z akt tych wynika także, że Komornik Sądowy Rewiru V przy Sądzie Rejonowym w S., w dniu 20 lipca 2007 r., skierował do sądu wieczystoksięgowego, na podstawie art. 924 K.p.c., wniosek o wpisanie wzmianki o toczącej się egzekucji z nieruchomości, do którego dołączył zawiadomienie w dniu 23 lipca 2007 r. o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Zajęcie to spowodowało zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Dalsza analiza akt wskazuje, że wniosek komornika sądowego został oddalony przez Sąd Rejonowy XII Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 2 października 2007 r., w którym jako podstawę odmowy wskazano przepis art. 773 § 1 K.p.c., dotyczący zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową oraz art. 924 i art. 927 K.p.c. stanowiące o tym, że nie jest możliwe powtórzenie czynności już dokonanych na wcześniejszy wniosek innego wierzyciela, tzn. ponowne wpisanie wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Sąd dostrzegł jednocześnie, że dopiero postanowieniem z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w S. Wydział XV Egzekucyjny, orzekł o zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową w wyniku czynności dokonanych w dniu 23 lipca 2007 r. przez Komornika Sądowego Rewiru V przy Sądzie Rejonowym w S. i orzekł o jej łącznym prowadzeniu przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, nie sposób mówić o zaniechaniu przez komornika sądowego skierowania do sądu stosownego zawiadomienia, gdyż obiektywne przesłanki (brak wiedzy o zbiegu egzekucji) zadecydowały o takiej, a nie innej treści wniosku. WSA w Szczecinie przyznał również rację organom podatkowym, które uznały, że odmowa sądu wieczystoksięgowego o wpisaniu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji administracyjnej na wniosek komornika sądowego, nie była zasadna. Na skutek zmiany w orzecznictwie sądów powszechnych i w doktrynie stanowiska w tym zakresie (wcześniejsze, o zróżnicowanych stanowiskach, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2003 r., III CZP 31/03 i z dnia 30 marca 2006 r. III CZP 16/06), wywołanych uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2007 r., III CZP 93/07, przyjęto, że "wpis wierzyciela do księgi wieczystej ujawnia ze skutkiem erga omnes nie tylko wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, lecz także zakres podmiotowy i przedmiotowy egzekucji. Wpis ujawniający wszczęcie postępowania egzekucyjnego zmienia więc w sposób istotny zakres egzekucji z nieruchomości łącznie prowadzonej pod względem podmiotowym i przedmiotowym; dopiero wtedy księga wieczysta odzwierciedla faktyczny obraz zajęcia (sumy zajęć). Teza ta pozostaje w ścisłym związku z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej zwana: "u.k.w.h."), zatem komornik, zważywszy na art. 927 k.p.c. w związku z art. 2 u.k.w.h., powinien we wniosku wyraźnie zaznaczyć, że występuje z żądaniem wpisu na skutek wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez kolejnego wierzyciela. Poza tym, pierwsze zajęcie nieruchomości nie wyklucza dokonania kolejnego w interesie i na rzecz innego wierzyciela. Nie jest to powtórzenie pierwszego zajęcia; ma ono zagwarantować każdemu wierzycielowi udaremnienie usunięcia rzeczy spod egzekucji. Żaden przepis nie rozciąga pierwszego zajęcia na pozostałe, w szczególności nie czyni tego art. 927 k.p.c.". Uchwała z dnia 6 listopada 2007 r. zapadła m.in. z uwagi na praktykę sądów powszechnych odmawiających dokonania wpisów, które uznawały, że skutki wpisu o wszczęciu egzekucji, będące konsekwencją wniosku złożonego przez pierwszego wierzyciela, obejmują także każdego wierzyciela przyłączającego się do egzekucji, nie ma zatem podstawy i potrzeby powielania wpisów. Z kolei, argument, że brak kolejnego wpisu zagraża ochronie interesów przyłączającego się wierzyciela w razie umorzenia egzekucji wszczętej przez pierwszego wierzyciela, negowały wskazując, że skuteczność wcześniej dokonanych czynności obejmuje przyłączających się wierzycieli z mocy prawa, niezależnie od zmian statusu pierwszego wierzyciela. Sąd I instancji podkreślił, że w konsekwencji zmiany praktyki sądów i wydania wskazanej uchwały Sądu Najwyższego, w rozpoznawanej sprawie kolejne ostrzeżenia wierzycieli skierowane do sądu wieczystoksięgowego, ale już przez innego wierzyciela - Skarżący Bank - z dnia 20 lutego 2008 r. i 8 kwietnia 2010 r., zostały wpisane do księgi wieczystej. W ocenie WSA w Szczecinie, zmiana praktyki sądów w tym zakresie, nie powinna zatem odbyć się z pokrzywdzeniem tych wierzycieli, którym bezzasadnie odmówiono wpisu, gdyż stałoby to w sprzeczności z zasadą praworządności i prawa przewidzianymi w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu I instancji, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozostawiały wątpliwości, że I. S.A. jako wierzyciel, zasadnie uczestniczy w podziale kwoty uzyskanej w egzekucji z nieruchomości i jego należności kwalifikowały się do kategorii IX. W związku z tym, przyjęta przez organ egzekucyjny i następnie organ odwoławczy kolejność zaspokojenia wierzycieli hipotecznych, była prawidłowa. 3.1. W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok w całości i wniesiono o uchylenie go w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 365 § 1 k.p.c, poprzez bezzasadne uznanie, że wydane przez sąd wieczystoksięgowy prawomocne postanowienie o oddaleniu wniosku o wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji na rzecz I. S.A. wydane zostało niezasadnie i w związku z tym nie wiąże w niniejszym postępowaniu, - art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, poprzez oparcie orzeczenia na dokonaniu oceny zgodności norm rangi ustawowej z Konstytucją, podczas gdy sąd administracyjny nie posiada do kompetencji. Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że wskazane w niej zasady, w realiach sprawy uzasadniają odstępstwo od zastosowania powszechnie obowiązujących przepisów ustawowych, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisów Konstytucji, - art. 925 § 1 k.p.c. (art. 110f § 4 u.p.e.a.) poprzez jego niezastosowanie do oceny sprawy, pomimo, że uczestniczący w planie podziału wierzyciel I. S.A. nie uzyskał skutecznego względem Skarżącego wpisu ostrzeżenia o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości, - 930 § 1 k.p.c. (art. 110f § 3 u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia egzekucji, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie prowadzące do uznania, że hipoteka wpisana na rzecz Skarżącego jest nieskuteczna względem wierzyciela egzekwującego, - art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie do części planu dotyczącej uzyskanej z egzekucji kwoty 44.661,18 zł, która została rozdzielona proporcjonalnie pomiędzy wierzycieli D. S.A. oraz I. S.A., zamiast jej przydzielenia wierzycielowi D. S.A. w kategorii przewidzianej dla należności zabezpieczonych hipoteką. 3.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że orzeczenie Sądu I instancji zawiera sprzeczne elementy, ponieważ w sytuacji gdy w sprawie nie wpisano ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji na rzecz I. S.A., to Sąd ten powinien uznać uczestnicząca w planie podziału wierzytelność D. S.A. za korzystającą z uprzywilejowania określonego w art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, WSA w Szczecinie bezzasadnie uzasadnił rozstrzygnięcie wbrew art. 115 § 1 u.p.e.a. w przyczynach oddalenia wniosku o wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że art. 925 k.p.c. (art. 110c § 4 u.p.e.a.) ma charakter stanowczy, a jego brzmienie jest jasne i nie daje pola do interpretacji. Skuteczność zajęcia nieruchomości uzależniona jest od faktu stosownego wpisu w księdze wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. 4.2. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. 4.3. Co do zasady należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd wieczystoksięgowy w orzeczeniu z dnia 2 października 2007 r. stwierdził, że nie jest możliwe powtórzenie czynności już dokonanych na wcześniejszy wniosek innego wierzyciela, tzn. ponowne wpisanie wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Z tego względu oddalił wniosek komornika sądowego o wpisanie wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości na rzecz I. S.A. Z powyższego Skarżący wywodzi, że wierzytelność Banku powinna korzystać z uprzywilejowania określonego w art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie uwzględniając tego orzeczenia, w ocenie Skarżącego, Sąd I instancji naruszył art. 365 § 1 k.p.c. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie stanowisko jest niezasadne, gdyż Sąd I instancji nie zawarł w uzasadnieniu stwierdzenia w którym uznałby, że nie jest związany orzeczeniem sądu powszechnego. Takiego wniosku nie można również wysnuć z odmiennej oceny wpływu tego orzeczenia na rozstrzygnięcie w analizowanej sprawie. WSA w Szczecinie kompleksowo ocenił działanie organów państwa w relacji do czynności podejmowanych przez wszystkich wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję z nieruchomości. Jednocześnie zwrócił uwagę na zmianę praktyki w stosowaniu art. 927 k.p.c., która jak słusznie zauważył Sąd I instancji polega po orzeczeniu Sądu Najwyższego na tym, że pierwsze zajęcie nieruchomości nie wykluczało dokonania kolejnego w interesie i na rzecz innego wierzyciela. "Nie jest to powtórzenie pierwszego zajęcia; ma ono zagwarantować każdemu wierzycielowi udaremnienie usunięcia rzeczy spod egzekucji". Co za tym idzie Sąd I instancji nie uznał orzeczenia sądu wieczystoksięgowego za błędne i nie mające zastosowania w sprawie lecz wyciągnął odmienny od Skarżącego wniosek, co do wpływu tego orzeczenia na rozpatrywaną sprawę. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu art. 365 k.p.c. 4.4. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 188 pkt 1 Konstytucji RP stwierdzić należy, że zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, Sąd I instancji ani nie stosował przepisów Konstytucji RP bezpośrednio, ani też nie orzekał w sprawie zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, a więc nie można uznać, że przekroczył swoje kompetencje. Wymaga podkreślenia, że w żadnym miejscu uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie nie stwierdził, aby przepisy art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 925 § 1 i art. 930 § 1 k.p.c. nie mogły zostać zastosowane w sprawie, z uwagi na zasady wynikające z art. 2 i 7 Konstytucji RP. Wskazał jedynie, że w zgodzie z wykładnią prokonstytucyjną zmiana praktyki sądów powszechnych nie powinna odbywać się z pokrzywdzeniem wierzycieli. Należy zaś wskazać, że zasada demokratycznego państwa prawnego wynikająca z art. 2 Konstytucji RP nakłada na wszystkie organy państwa, w tym stosujące prawo obowiązek dokonywania takiej wykładni. Na gruncie rozpatrywanej sprawy oznacza to, że uczestnik obrotu gospodarczego, w tym także wierzyciel egzekwujący, nie może zostać pokrzywdzony tylko na skutek wadliwej interpretacji przepisów dokonanej przez organy państwa (sądy), przy podejmowaniu na jego rzecz czynności przez podmiot posiadający status organu egzekucyjnego, a do takiej sytuacji doszłoby gdyby przyjąć stanowisko Skarżącego za słuszne. Stanowisko Sądu I instancji wymaga jednak uzupełnienia o wskazanie podstaw normatywnych takiego działania na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji. Należy mianowicie zwrócić uwagę na obowiązywanie w tym postępowaniu z mocy odesłania z art. 18 u.p.e.a. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest zasada wynikająca z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwana : "k.p.a."), tj. zasada zaufania uczestników postępowań prowadzonych przez organy państwa do władzy publicznej. To poprzez pryzmat tej zasady należało ocenić działania samego wierzyciela (I. S.A.), a nie jedynie przez zaniechanie komornika Sądu Rejonowego, czy też treść orzeczenia sądu wieczystoksięgowego z dnia 2 października 2007 r. oddalające wniosek o dokonanie wpisu wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Jak wskazano w literaturze w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym m.in. zaufania z art. 8 k.p.a. (por. P. Pietrasz, Komentarz do art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. LEX/el). Stanowisko to podzielane jest także w judykaturze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2007 r., w sprawie III SA/Wa 403/07, LEX nr 441045). Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 93/07 (publ. Biul. SN 2007/11/7) położyła kres rozbieżnościom interpretacyjnym. Z uwagi na wagę zagadnienia została ona podjęta w poszerzonym, siedmio osobowym składzie, a ponadto w jej uzasadnieniu wskazano, że konstytucyjnie zagwarantowane wierzycielowi prawo do sądu, w tym prawo do skutecznej egzekucji orzeczenia sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji), powinno być realizowane z jednoczesnym poszanowaniem konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Tymczasem jak wynika z ustalonego i nie kwestionowanego w sprawie stanu faktycznego egzekucja sądowa z wniosku wierzyciela I. S.A. toczyła się już od 2003 r. i na podstawie tytułu egzekucyjnego z 2001 r. Oddalenie wniosku komornika sądowego o wpisanie wzmianki o toczącej się egzekucji z nieruchomości przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych nastąpiło w dniu 2 października, a zatem przed wydaniem przez Sąd Najwyższy uchwały w sprawie III CZP 93/07. Natomiast wpisy w dziale III księgi wieczystej należącej do zobowiązanego (dłużnika) wzmianek o wszczęciu egzekucji i o przyłączeniu się do egzekucji na rzecz Skarżącego D. S.A. następowały w dniach 20 lutego 2008 r. (.) oraz 8 kwietnia 2010 r. (...). Obydwa dokonane zostały zatem po wydaniu przez Sąd Najwyższy uchwały w sprawie III CZP 93/07. Działania procesowe organów egzekucyjnych nie wykazywały wobec tego różnic w postępowaniach prowadzonych na rzecz jednego jak i drugiego z Banków. Tymczasem Skarżący, pomimo że wdrożył w późniejszym czasie egzekucję do nieruchomości, chce się stać niejako samodzielnie "beneficjentem" zmiany praktyki orzeczniczej sądów. Prawidłowo zatem postąpił organ egzekucyjny wskazując de facto na brak różnic w statusie wierzytelności obydwu egzekwujących Banków. 4.5. Za bezzasadne należy wobec tego uznać także zarzuty naruszenia art. 930 § 1 k.p.c. (art. 110f § 3 u.p.e.a.) oraz art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż zostały one sformułowane w skardze kasacyjnej i uzasadnione jako skutek błędów popełnionych przez Sąd I instancji przy wykładni i stosowaniu przepisów objętych wyżej omówionymi zarzutami. 4.6. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło