III SA/Wa 2940/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. L. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. określił S. L., dalej jako Skarżący zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2008r. Pismem z dnia 15 maja 2012r. pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie od ww. decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdził nieodpuszczlność ww. odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż pełnomocnik Skarżącego złożył pismem z dnia 7 stycznia 2012r. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] grudnia 2011r., określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usługa lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2006r. Do odwołania pełnomocnik Strony dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa z dnia 28 grudnia 2011r. udzielonego przez Skarżącego "w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za lata 2006, 2007, 2008 i 2009 w tym do udziału w toczących się postępowaniach podatkowych i kontrolnych, składania pism i odwołań będących wynikiem tych postępowań - we wszystkich instancjach, tj. przed Urzędem Skarbowym w C., Izbą Skarbową w W. oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie". Organ zaznaczył, iż w aktach sprawy dotyczących rozliczeń Skarżącego w zakresie podatku od towarów i usług za 2006r. znajdowało się także pismo pełnomocnika Skarżącego z dnia 9 stycznia 2011r. wraz oryginałem pełnomocnictwa o treści jak wyżej. Wskazał, iż do akt sprawy dotyczących rozliczeń w podatku od towarów i usług za 2008r.organ pierwszej instancji załączył także kserokopię pełnomocnictwa udzielonego M. Z. poświadczoną za zgodność z oryginałem przez pracownika Urzędu Skarbowego, którego oryginał (jak wyżej wskazano) został wniesiony do innej sprawy. W związku z powyższym uznał, iż w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego w niniejszym postępowaniu podatkowym. Stwierdził, iż organ pierwszej instancji bez umocowania prawnego kierował korespondencję do osoby nieuprawnionej do reprezentowania Skarżącego w tym postępowaniu, w tym także decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. W związku z tym brak było podstaw do doręczenia decyzji organu pierwszej instancji M. Z.. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] kwietnia 2012r. określająca zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za 2008r. nie weszła do obrotu i organ ten nie jest nią związany, ponieważ decyzja została doręczona osobie, która nie była pełnomocnikiem uprawnionym do działania przed organem pierwszej instancji w sprawie. Skoro powołana decyzja nie została skutecznie doręczona, nie zaczął biec termin przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że organ pierwszej instancji traktując M. Z. jako prawidłowo umocowanego pełnomocnika Strony w tym postępowaniu sprawił, że w toku postępowania podatkowego w zakresie rozliczeń Strony z tytułu podatku od towarów i usług za 2008r. Skarżący nie był prawidłowo reprezentowany, co skutkuje tym, że decyzja nie została skutecznie doręczona. W konsekwencji czego nie jest dopuszczalne rozpatrzenie wniesionego odwołania. W zaistniałej sytuacji nie doszło zatem do prawnie skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego, co stanowi przesłankę stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 136 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm. dalej jako O.p.), polegające na uznaniu, iż udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwo ogólne dot. reprezentowania Skarżącego w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za lata 2006,2007,2008 i 2009 jest nieważne w odniesieniu do roku 2009, mimo, że w/w pełnomocnictwo ma charakter ogólny zaś pełnomocnik złożył w Urzędzie Skarbowym w C. poświadczoną kserokopię w/w pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia pełnomocnictwa, które to pełnomocnictwo ma charakter ogólny i uprawnia radcę prawnego M. Z. do reprezentowania Skarżącego także w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za rok 2008. Podniósł, iż Urząd Skarbowy w C. mógł w trybie art.137§ 2 O.p. zażądać potwierdzenia tegoż pełnomocnictwa w formie złożenia oświadczenia do protokołu. Zdaniem Skarżącego skoro tego nie uczynił, to znaczy, że pełnomocnictwo w złożonej formie jest skuteczne. Zaznaczył, iż zakres udzielonego pełnomocnictwa wynika z jego treści. Od konstrukcji udzielonego pełnomocnictwa zależeć będzie, czy w konkretnym postępowaniu podatkowym raz złożone pełnomocnictwo będzie wystarczające do dokonywania w imieniu mocodawcy wszelkich czynności procesowych związanych z prowadzeniem danej sprawy, czy też wystąpi konieczność przedstawienia kolejnych pełnomocnictw do czynności mających miejsce w ramach tego samego postępowania. W ocenie Skarżącego skoro przedmiotowe pełnomocnictwo ma charakter ogólny - to brak jest podstaw do przyjęcia, iż pełnomocnictwa winny być udzielone oddzielnie w stosunku do każdego roku podatkowego. Pogląd ten doprowadziłby do tego, że należałoby udzielać pełnomocnictw do każdego miesiąca oddzielnie - skoro podatek VAT rozliczany jest nie rocznie a miesięcznie. Wskazał, iż jego zamiarem przy udzielaniu pełnomocnictwa było zapewnienie fachowej pomocy we wszystkich toczących się postępowania podatkowych i kontrolnych prowadzonych przez organa skarbowe we wszystkich instancjach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie było kwestionowane, że organ pierwszej instancji wszczął z urzędu i prowadził cztery odrębne postępowania podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za lata 2006,2007,2008 i 2009. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego M. Z. przy odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2006r. złożył jeden egzemplarz pełnomocnictwa z dnia 28 grudnia 2011r. udzielonego mu przez Skarżącego – poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię, upoważniającego do prowadzenia sprawy podatnika w podatku od towarów i usług za lata 2006,2007,2008,2009 we wszystkich instancjach administracyjnych i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny. Jednocześnie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w aktach dotyczących rozliczeń Skarżącego w podatku od towarów i usług za 2006r. znajduje się pismo pełnomocnika Strony z dnia 9 stycznia 2011r.r wraz z oryginałem pełnomocnictwa o treści jak wyżej. Z treści powołanego pisma z dnia 9 stycznia 2011r., z którego to dokumentu Sąd przeprowadził dowód w warunkach przewidzianych w art.113 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że M. Z. wniósł o dopuszczenie do udziału w charakterze pełnomocnika m.in. w postępowaniach dotyczących rozliczeń Skarżącego w podatku od towarów i usług za rok 2008 i 2009, wraz z oryginałem pełnomocnictwa o treści jak wyżej. Poza sporem pozostaje także, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się kserokopia pełnomocnictwa z dnia 28 grudnia 2011r.( złożonego do organu w dniu 10 stycznia 2012r), poświadczona za zgodność z oryginałem przez pracownika urzędu skarbowego, która wedle twierdzeń organu odwoławczego – została załączona do akt niniejszego postępowania przez pracowników organu pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga, że co do zasady pełnomocnictwo procesowe upoważnia pełnomocnika do prowadzenia spraw mocodawcy objętych jego zakresem (w tym przypadku :w podatku od towarów i usług za lata 2006 -2009), pod warunkiem zakomunikowania organowi woli przystąpienia do sprawy. Zakres, czas trwania i skuteczność pełnomocnictwa procesowego względem organu kształtuje wola mocodawcy. Rozwiązanie przyjęte w art. 137 § 3 Op. wymaga, aby pełnomocnik dołączył do akt sprawy udzielone mu pełnomocnictwo, co ma niewątpliwie przeciwdziałać w powstawaniu wątpliwości, jakie mogą pojawić się na tym tle. Nałożony na pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa stwarza dla organu podstawę prawną do żądania, w razie wątpliwości, od osoby zgłaszającej się do sprawy, aby wykazała umocowanie do działania w konkretnej sprawie. W związku z tym co do zasady, osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis, bowiem dopiero od tego momentu aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Z kolei organ nie ma obowiązku z własnej inicjatywy poszukiwać pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw toczących się przed tym organem, innymi organami administracyjnymi, czy też sądami (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 429/10 oraz wyrok NSA z 23 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1271/10). W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność udzielenia pełnomocnictwa, ani fakt znajdowania się tego dokumentu w aktach sprawy, a problem dotyczy jedynie czynności technicznej, polegającej do złożeniu dokumentu pełnomocnictwa przez pełnomocnika do akt konkretnej sprawy. Specyfika niniejszej sprawy polega na tym, że ani wola Strony co do reprezentowania jej przez pełnomocnika adwokata M. Z., ani wola pełnomocnika co do reprezentowania Strony nie pozostawiała wątpliwości (chociażby z uwagi na treść pisma pełnomocnika z dnia 9 stycznia 2011r., czy fakt złożenia przez pełnomocnika odwołania od decyzji organu pierwszej instancji). Umocowanie to nie było kwestionowane ani przez stronę, ani przez organ pierwszej instancji, który traktował adwokata M. Z. jako prawidłowo umocowanego i dokonywał do jego rąk doręczeń. W tej sytuacji za uchybienie procesowe można uznać fakt nie zażądania przez organ pierwszej instancji złożenia do akt przez pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa, kwestionowanie jednak skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi jest zdaniem Sądu niezasadne. Istotą art. 137 § 3 O.p. jest ocena, czy w konkretnej sprawie działa skutecznie ustanowiony pełnomocnik a nie materialna, techniczna czynność przedłożenia dokumentu. Zwrot, którym posłużył się ustawodawca ("dołącza") należy rozumieć jako obowiązek wykazania, że danej osobie zostało udzielone pełnomocnictwo, a także obowiązek jednoznacznego oświadczenia, że w konkretnej sprawie pełnomocnik zamierza skorzystać z tego pełnomocnictwa. Dopiero gdy organ ma wątpliwości co do faktu udzielenia pełnomocnictwa, wskazana jest literalna wykładnia tego wyrazu i zażądanie od osoby powołującej się na swój status pełnomocnika samego dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2009 r. III SA/Wa 98/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011r. II FSK 1372/10).. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 228 §1pkt 1 O.p., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie przyjąć, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012r. została prawidłowo doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, co z kolei będzie obligowało organ do rozpatrzenia zarzutów odwołania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżone postanowienie.