I SA/Wa 2233/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] oddalającym skargę na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], składającej się z działek oznaczonych nr ewid. [...],[...] i [...] obręb [...], Minister Infrastruktury utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Orzeczenie powyższe wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] ustalającą lokalizację drogi krajowej dla inwestycji pn: "Rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej", planowanej do realizacji w północno-zachodniej części miasta K., na styku dzielnic: [...],[...],[...]. Decyzja niniejsza opatrzona została rygorem natychmiastowej wykonalności. Następnie decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn: "Rozbudowa skrzyżowania ulic: [...] w K. wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej", planowanej do realizacji w północno zachodniej części miasta K., na styku dzielnic: [...],[...],[...]. Decyzja ta została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. W związku z niewykonaniem obowiązku, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] wystawionego przez Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., działającego w imieniu Prezydenta Miasta K. oraz tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] wystawionego przez Wojewodę [...], wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] wezwał T. B. do wykonania obowiązku wynikającego z w/w tytułu wykonawczego nr [...], polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...] w terminie do dnia [...] czerwca 2010 r. do godz. 9:00, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] wezwał T. B. do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...], w terminie do dnia [...] sierpnia 2010 r. do godz. 9:00 pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. T. B. wniosła skargę na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., składającej się z działek oznaczonych nr ewidencyjnym [...],[...] i [...] oraz opróżnienia lokalu, dokonane w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez egzekutora działającego z upoważnienia Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu powołał się na przepis art. 54 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Podkreślił przy tym, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 83/08 wskazał, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają jedynie zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Organ nie ocenia natomiast zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowości jego prowadzenia. Uwzględnienie skargi wywiera, natomiast skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. Minister podniósł przy tym, że zawarte w skardze zarzuty dotyczą prawidłowości rozstrzygnięć administracyjnych, na podstawie których wystawione zostały tytuły wykonawcze oraz podstaw prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu skarżąca w treści skargi nie skarży samej czynności egzekucyjnej polegającej na przymusowym odebraniu nieruchomości ale usiłuje podważyć podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej prowadzonej w stosunku do omawianej nieruchomości. Ponadto Minister Infrastruktury wskazał, że badając niniejszą sprawę pod kątem prawidłowości przeprowadzenia czynności egzekucyjnej uznał, że spełnia ona wymogi określone w rozdziale 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Czynność odebrania nieruchomości (niezabudowanej budynkiem mieszkalnym) poprzedzona została bowiem doręczeniem skarżącej tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2010 r. i z dnia [...] lipca 2010 r. oraz wezwaniem do dobrowolnego wykonania obowiązku, z zakreśleniem terminu do dnia [...] sierpnia 2010 r. Ponadto w związku z zarzutami skarżącej o niemożliwości wykonania obowiązku z uwagi na brak wyznaczenia granic nieruchomości, Minister wskazał, że czynność egzekucyjna przeprowadzona została z udziałem dwóch uprawnionych geodetów. Z czynności sporządzony został protokół wraz z załącznikiem stanowiącym uwagi T. B. Sama czynność odebrania nieruchomości dotyczyła natomiast działek nr [...] i nr [...], w granicach wyznaczonych przez uprawnionych geodetów. Tym samym zarzut odebrania części działki nr [...], organ uznał za nie mający oparcia w materiale dowodowym. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. T. B. złożyła do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, wnosząc o uchylenie w całości postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. oraz zaskarżonych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku podtrzymała wszystkie argumenty podnoszone dotychczas w postępowaniu egzekucyjnym. Podniosła również, że brak faktycznego wydzielenia działek, będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, uniemożliwiał jej ich wydanie. Ponadto wskazała, że pomiary geodezyjne zostały wykonane niedokładnie i zbyt późno bo w dniu [...] sierpnia 2010 r. Poza tym podniosła, że czynności egzekucyjnych dokonano na mocy postanowienia opatrzonego sygnaturą innego, poprzednio umorzonego postępowania, co w jej ocenie stanowi rażące naruszenie prawa. Jednocześnie zarzuciła, że czynności egzekucyjnych w stosunku do działki nr [...] dokonano bez żadnego tytułu wykonawczego. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister wskazał, że w sprawie niniejszej przedmiotem skargi mogły być jedynie czynności egzekucyjne dokonane w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez egzekutora działającego z upoważnienia Wojewody [...], w stosunku do działek o nr [...]i [...] obręb [...] w K. Wynika to, zdaniem organu, z faktu iż skarga złożona na podstawie przepisu art. 54 ma charakter subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie, takich jak np. zarzuty czy zażalenia na postanowienia i może dotyczyć jedynie konkretnych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej, Minister Infrastruktury zauważył, że zarzut braku faktycznego wydzielenia działek, będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, jest zarzutem który odnosi się de facto do postanowień Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. i z [...] lipca 2010 r. nr [...], nie zaś do czynności egzekucyjnych przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2010 r. A co za tym idzie nie mogą być one, zdaniem Ministra, przedmiotem w/w skargi. Odnosząc się do zarzutu dokonania czynności na podstawie postanowienia opatrzonego sygnaturą wcześniej umorzonego postanowienia, organ wyjaśnił, że czynności egzekucyjnych dokonano na podstawie w/w postanowień, a fakt że zostały one opatrzone tą samą sygnaturą co uchylone postanowienie nr [...], nie ma w opinii organu wpływu na przebieg postępowania egzekucyjnego, ponieważ każde postanowienie opatrzone było odrębnym numerem umożliwiającym stronom zidentyfikowanie pisma, na podstawie którego egzekutor dokonał czynności egzekucyjnej. Również zarzut dokonania czynności egzekucyjnych w stosunku do działki nr [...]bez stosownego tytułu wykonawczego uznać należało, zdaniem Ministra za nieuzasadniony. Jak wynika bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego, żadne czynności egzekucyjne w stosunku do działki nr [...]nie były prowadzone. Niezgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu, T. B., pismem z dnia [...] października 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, a w szczególności art. 17 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak jego zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, a także art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła ponadto brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz nie dopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W obszernym uzasadnieniu skargi podniosła także zarzuty dotyczące wadliwości całego postępowania egzekucyjnego, wskazując m.in., że organ egzekucyjny nie spełnił wymaganych przesłanek zawartych w art. 27 § 1-3 ustawy, poprzez wydanie kserokopii tytułów wykonawczych bez wymaganych prawem pieczątek, czy podpisów. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "ppsa". Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia oraz zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. wydane na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), oddalające skargę T. B. na czynność egzekucyjną odebrania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Zgodnie treścią § 1 w/w art. 54, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest natomiast, w myśl przepisu art. 1 a pkt 12 lit b ustawy, m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu tym organ nie ma obowiązku badania zasadności egzekwowanego obowiązku, skupia się jedynie na fizycznej czynności egzekucyjnej. Zawarte zatem w skardze zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a także brak należytego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, uznać należy za bezpodstawne. Analizując zaskarżone orzeczenie oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym protokół z czynności egzekucyjnych z dnia [...] sierpnia 2010 r. wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień organu przeprowadzającego czynność odebrania nieruchomości, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Jak wynika bowiem z w/w protokołu z [...] sierpnia 2010 r. czynność ta wynikała z prawomocnych decyzji organów administracji, egzekutor okazał stronie zaświadczenie organu egzekucyjnego upoważniające do czynności egzekucyjnych. Ponadto przed wykonaniem samej czynności egzekutor wysłuchał dłużnika oraz doręczył tytuły wykonawcze oraz postanowienia wzywające do obowiązku wydania nieruchomości. Ponadto nie można również uznać za zasadne, zarzutów skargi odnoszących się do niezachowania przez organy administracji, 120 dniowego terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 193 poz. 1194), bowiem jak słusznie zauważył Minister Infrastruktury, stanowią one w istocie zarzuty w rozumieniu przepisu art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podnieść również należy, że także pozostałe zarzuty skargi, odnoszą się w istocie nie do samej czynności odebrania nieruchomości, a do całego postępowania tak egzekucyjnego jak i wywłaszczeniowego, w tym również do braku wydzielenia działek. Nie mogą one zatem być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Jak wskazano bowiem powyżej, przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być jedynie "faktyczne fizyczne" czynności egzekucyjne przeprowadzone przez organ administracji. Na marginesie zauważyć należy, że sama skarżąca w treści swojej skargi pisze, że wszystkie zawarte w skardze zarzuty podnosiła już wcześniej w innych środkach zaskarżenia, w stosunku do których postępowania jeszcze się nie zakończyły. Dlatego też Sąd podzielił w pełni stanowisko Ministra Infrastruktury zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym zarzuty skargi uznał za nieuzasadnianione. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) orzekł jak w sentencji.