I OZ 644/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 78/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu w przedmiocie doręczenia kopii odpowiedzi Sądu w sprawie ustanowienia kuratora spadku postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 78/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał, że z treści wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jego majątek składa się dom o pow. 60m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 3,56ha stanowiąca ugory w tym 0,7ha lasu. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.473,71 zł brutto. Ponadto skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ma 72 lata i ciężko choruje. Skarżący podał także, że na wizyty w klinice, u bioterapeuty i lekarstwa wydaje ok. 1.000 zł miesięcznie. Wyjaśnił także, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się kilka postępowań z jego skarg, a w związku z tym uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, gdyż zagraża jego życiu i zdrowiu. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd I instancji wskazał, że złożony przez skarżącego wniosek nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. Skarżący nie wykazał bowiem, że rzeczywiście ponosi miesięcznie koszty leczenia w deklarowanej wysokości. Strona przedłożyła jedynie dwie faktury z lipca 2012 r. na kwotę 104,84 zł oraz z października 2012 r. na kwotę 494,82 zł, a więc opiewające na kwoty niższe niż deklarowane 1.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył także, że twierdzenia skarżącego pozostają w sprzeczności z jego twierdzeniami podnoszonymi w innych jego sprawach toczącymi się przed tym Sądem. W tej sytuacji uznano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jest w stanie natomiast ponieść koszty zainicjowanego przez siebie postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. P., wnosząc o jego uchylenie oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że postanowienie Sądu I instancji narusza art. 255 i art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a. a ponadto w innej sprawie, na podstawie przedstawionych faktur z listopada i grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu I instancji odmawiające przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że miesięczne wydatki skarżącego na leki wynoszą 1.000 zł, nie znajdują poparcia w przedstawionych dokumentach. Przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz dołączone do zażalenia faktury opiewają na niższe niż deklarowane przez skarżącego kwoty. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przy osiąganym stałym dochodzie z tytułu emerytury oraz mając na względzie wysokość ponoszonych kosztów utrzymania, wydatek 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (jedynego na obecnym etapie postępowania), nie przekracza możliwości finansowych skarżącego. Podnoszone w zażaleniu argumenty dotyczące przyznania prawa pomocy w innej sprawie na podstawie tych samych faktur również nie dają podstaw do jego uwzględnienia. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w kolejnej sprawie tej samej strony. Podkreśla się przy tym, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt sprawy a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FZ 59/08, LEX nr 575346; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 231/08, LEX nr 478981; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. I FZ 516/08, LEX nr 551930). Powyższe oznacza, że dokonując oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione w konkretnej sprawie, a także o fakty znane temu sądowi z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.