I OW 227/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2012 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Celnego w Olsztynie a Starostą Nidzickim w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego marki Citroen Xantia numer VIN: [...] postanawia: wskazać Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie jako organ właściwy w sprawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie pismem z dnia 21 listopada 2012 r. wystąpił, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: K.p.a., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Powiatową Służbą Drogową w Nidzicy w przedmiocie uregulowania sytuacji prawnej samochodu marki Citroen Xantia nr VIN: [...], oraz skierowanie sprawy do rozpatrzenia przez właściwy organ. W uzasadnieniu wniosku podał, iż w dniu 30 października 2012 r. Starostwo Powiatowe w Nidzicy, na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), zwróciło się do Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie o przejęcie w/w pojazdu celem uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Pismem z dnia 31 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie, po analizie otrzymanych materiałów wskazał, iż przedmiotowy pojazd był uprzednio zarejestrowany w innym kraju członkowskim UE, co potwierdza jego wspólnotowy status. W związku z powyższym nie zachodzi konieczność ponownego regulowania jego sytuacji, gdyż zgodnie z art. 320 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 253 z 11.10.1993 ze zm.), status towarów wspólnotowych posiadają silnikowe pojazdy drogowe zarejestrowane w Państwie Członkowskim pod warunkiem, że posiadają tablice i dowód rejestracyjny, a dane umieszczone w dowodzie rejestracyjnym i na tablicach rejestracyjnych potwierdzają w niezaprzeczalny sposób ich wspólnotowy status. W niniejszej sprawie prawidłowość danych zawartych w ww. dokumentach nie jest kwestionowana, stąd Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że pojazd utracił status towaru wspólnotowego, a sam fakt upływu terminu rejestracji nie powoduje takiej zmiany. Biorąc powyższe pod uwagę organ celny stanął na stanowisku, że sporny pojazd posiada status towaru wspólnotowego i nie ma potrzeby (ani możliwości) ponownego regulowania jego sytuacji celnej. W piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. Starostwo Powiatowe w Nidzicy wskazało, iż z przesłanych dokumentów, a w szczególności niemieckiego dowodu rejestracyjnego wynika, że przedmiotowy pojazd został wyrejestrowany w dniu [...] września 2012 r. na terytorium Niemiec i nie został do tej pory zarejestrowany w żadnym państwie UE, dodatkowo pojazd nie posiada tablic rejestracyjnych. W opinii Starosty fakty te świadczą, że samochód ten nie posiada cech wymaganych do uznania jego statusu jako towaru wspólnotowego. Ponadto podniesiono, iż z okoliczności sprawy wynika, że prawdopodobnie nie został dopełniony obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu. W związku z czym w opinii Starosty zachodzi potrzeba uregulowania jego sytuacji celnej na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie nie zgodził się z powyższym stanowiskiem. Zdaniem tego organu wykładnia językowa art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie budzi wątpliwości i dotyczy sytuacji, w której bliżej nieokreślony pojazd niezarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej przekazywany jest właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowy pojazd posiada status towaru wspólnotowego, zaś fakt jego wyrejestrowania nie zmienia statusu jako towaru wspólnotowego. Brak jest bowiem dowodów potwierdzających, czy choćby uprawdopodobniających, utratę wspólnotowego statusu towaru. Naczelnik Urzędu Celnego w Olsztynie zaznaczył również, iż stanowisko Starostwa Powiatowego w sprawie powstania ewentualnego obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu na gruncie ustawy o podatku akcyzowym jest kwestią odrębną, którą reguluje ustawa o podatku akcyzowym i jako taka nie wpływa na sytuację celną towaru. W związku z powyższym wyraził pogląd, że dalsze postępowanie w sprawie spornego pojazdu nie należy do jego właściwości. Odpowiadając na powyższy wniosek Starosta Nidzicki wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie jako organu właściwego w tej sprawie. Podał, iż wbrew twierdzeniom wymienionego organu wykładnia językowa art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pojazd usunięty z drogi i niezarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej powinien być przekazany właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego. W przedmiotowym przypadku samochód osobowy marki Citroen Xantia o nr VIN [...] został usunięty z drogi w dniu [...] kwietnia 2011 r. Natomiast wcześniej, bo w dniu [...] września 2010 r., został wyrejestrowany na terytorium Niemiec. Zatem przez prawie pół roku pojazd ten nie był dopuszczony do ruchu i nie można ustalić co się z nim w tym czasie działo, tym bardziej, że nie został ustalony jego właściciel. Stąd też nie sposób zgodzić się z opinią Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie, że posiadał on cały czas status towaru wspólnotowego. W ocenie Starosty mogła bowiem zaistnieć sytuacja, że pojazd ten zanim trafił na terytorium Polski został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty. Bezspornym jest zaś fakt, że nie został dopuszczony do wolnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty, co powoduje, że nie ma do niego zastosowania art. 4 pkt 7 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. U. WE L 253 z 11.10 1993 r. ze zm.), który określa co uznaje się za towary wspólnotowe. Zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego towary wspólnotowe tracą status celny z chwilą opuszczenia obszaru celnego Wspólnoty. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SO/Ol 38/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził swoją niewłaściwość i na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej P.p.s.a., przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z regulacją zawartą w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór kompetencyjny, i to spór negatywny, bowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do rozpatrzenia zgłoszonego w sprawie administracyjnej żądania. Jego podmiotami są: organ samorządowy z jednej strony oraz organ administracji rządowej z drugiej. Sprawa nie została zakończona, przeto należało ów spór rozstrzygnąć. Po myśli art. 130a ust. 10b Prawa o ruchu drogowym, jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa tego przepisu, jak i wykładnia celowościowa, prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej. Podany przez organy występujące w niniejszej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę cytowanego przepisu. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż przedmiotowy pojazd nie jest zarejestrowany. Okoliczność, że był zarejestrowany w jednym z państw członkowskich aktualnie nie ma znaczenia dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i właściwości organu. Obecnie pojazd ten bowiem nie posiada statusu towaru wspólnotowego, gdyż po myśli art. 320 lit. a rozporządzenia Komisji EWG z 2 lipca 1993 r., jeżeli konieczne jest potwierdzenie statusu silnikowych pojazdów drogowych zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, pojazdy takie uważane są za wspólnotowe pod warunkiem, że posiadają tablice i dowód rejestracyjny, a dane umieszczone w dowodzie rejestracyjnym i na tablicach rejestracyjnych potwierdzają w niezaprzeczalny sposób ich wspólnotowy status. Jak wynika z treści wniosku o rozstrzygniecie sporu, samochód marki Citroen Xantia nie jest zarejestrowany w żądnym państwie unijnym, nie posiada tablic rejestracyjnych. Przeto przesłanki cytowanego przepisu nie zostały spełnione. Nadto niepodobna obecnie potwierdzić jego wspólnotowego statusu. Takie też stanowisko zajął w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny (p. postanowienie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OW 221/12 (publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych przyczyn zasadnym jest, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., wskazanie jako organu właściwego w sprawie Naczelnika Urzędu Celnego w Olsztynie.