I OZ 499/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Rejonowego w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 213/13 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za korzystanie ze świadczeń Gminnych Przedszkoli Samorządowych na terenie Gminy B. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 213/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za korzystanie ze świadczeń Gminnych Przedszkoli Samorządowych na terenie Gminy B. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawach ze skarg na uchwały organów gmin ustalające opłaty za świadczenia w przedszkolach samorządowych powstała wyraźna rozbieżność orzecznictwa. Sąd I instancji podkreślił też, iż przed tym samym Sądem zawisła sprawa o sygn. akt III SA/Łd 883/12, ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w A. wydaną w przedmiocie ustalenia opłat za świadczenia w przedszkolach. W sprawie tej wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi rozstrzygnięcie zapadłe w tej sprawie będzie miało wpływ na wynik sprawy niniejszej, a co za tym idzie zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Rejonowy w W., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 7 P.p.s.a., przez przyjęcie że wobec zaistniałych rozbieżności w orzecznictwie wynik rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zależy od stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 883/12. W uzasadnieniu zażalenia jego autor powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08, w której przyjęto, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Przepis ten nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania z urzędu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uprawnia sąd administracyjny do zawieszenia postępowania ze względu na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przyjąć trzeba zatem, że zastosowanie tego przepisu będzie usprawiedliwione wówczas, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia uchwały. Podjęcie uchwały sprawia, że skład orzekający sądu administracyjnego nie może dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, którą przyjął poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to w konsekwencji, że wynik postępowania w sprawie podjęcia uchwały przez skład rozszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez zwykły skład sądu administracyjnego. Jednakże odmiennie kształtuje się sytuacja zawieszania postępowania z powodu oczekiwania na rozpoznanie skargi kasacyjnej, wniesionej w innej sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w innej sprawie, choćby o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, będzie wiązał na podstawie art. 190 P.p.s.a. jedynie w sprawie, w której został wydany. Nie występuje zatem związek pomiędzy wynikiem toczącego się postępowania kasacyjnego, a postępowaniem zawisłym przed wojewódzkim sądem administracyjnym w innej sprawie, nawet jeśli jest ona rodzajowo jednorodna. Przyjąć zatem trzeba, tak jak chce tego autor zażalenia, że w rezultacie nie zachodzi ustawowa przesłanka, uzasadniająca zawieszenie postępowania na postawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Pogląd ten znajduje uzasadnienie w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08, w której Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wpływu, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie ma orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w innej sprawie tego samego rodzaju, jak ta zawisła przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przyczyną tego stanu rzeczy są obowiązujące w postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowania dotyczące mocy wiążącej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisami proceduralnymi, które normują tę kwestię, są art. 170 i art. 171 P.p.s.a., stosowane przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania z art. 193 P.p.s.a. Przewidują one, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.). Ponadto, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w danej sprawie wiąże sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania (art. 190 P.p.s.a.). Z przedstawionych wyżej regulacji wynika, że moc wiążąca wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego rozciąga się jedynie na sprawę, w której wyrok ten został wydany. Dowodzi tego przede wszystkim treść art. 171 P.p.s.a., który zakreśla przedmiotowe granice powagi rzeczy osądzonej. Są one wyznaczane poprzez zakres rozstrzygnięcia zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji dotyczy zaś jedynie sprawy zawisłej przed nim, a nie innej, choć podobnej, będącej przedmiotem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Pogląd ten w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w sprawie niniejszej. Tym samym nie można uznać, aby prawidłowe było zawieszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie III SA/Łd 883/12. Wynik tego ostatniego postępowania pozostanie bowiem w istocie bez wpływu na orzeczenie zapadłe w sprawie niniejszej, co wynika z powołanego wyżej wywodu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.