II OSK 1699/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z siedzibą w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 322/13 w sprawie ze skargi Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska-Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z siedzibą w Tarnowie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. oddalił skargę Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z siedzibą w Tarnowie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. Europejskie Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenie Inicjatyw Ekologicznych wystąpiło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. o "wszczęcie czynności kontrolnych oraz nakazanie wstrzymania robót budowlanych" przy inwestycji realizowanej na posesji przy ul. [...] w G. przez [...] S.A., z uwagi na uchylenie przez Wojewodę Mazowieckiego - decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] - decyzji Starosty G. z dnia [...] października 2011 r. o pozwoleniu na budowę zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. organizacja społeczna ponownie wystąpiła o nakazanie rozbiórki w/w inwestycji, z uwagi na fakt, iż może ona spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zagrożenie dla środowiska. Pismami z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie zwróciło się do organu powiatowego z wnioskiem o udzielenie informacji w przedmiocie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. w zakresie powyższej inwestycji i dopuszczenie do udziału w postępowaniu w w/w sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił dopuszczenia Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych do postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w G. Zdaniem organu I instancji cel Stowarzyszenia zapisany w § 5 lit. f statutu "podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego", jak również żaden z pozostałych celów statutowych nie daje Stowarzyszeniu legitymacji do występowania z żądaniem wszczęcia czy też dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, czyli nie została spełniona pierwsza z przesłanek art. 31 § 1 k.p.a. warunkujących możliwość udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym - uzasadnienie celami statusowymi. W ocenie organu również interes społeczny nie przemawia za udziałem Stowarzyszenia w omawianym postępowaniu. Na skutek wniesionego przez Stowarzyszenie zażalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w świetle w/w § 5 Statutu Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej, zlokalizowanej na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w G. nie przemawiają cele statutowe, gdyż nie mają związku z prowadzonym postępowaniem oraz interes społeczny. Dodatkowo organ wskazał, że postępowanie prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej nie ma związku z podejmowaniem inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosło Europejskie Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenie Inicjatyw Ekologicznych siedzibą w Tarnowie, domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylania postanowień organów obu instancji. Skarżące Stowarzyszenie podniosło m.in. zarzut naruszenia art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), poprzez błędne jego niezastosowanie oraz art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze m.), poprzez błędne jego niezastosowanie i błędne uznanie, że postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w G. nie ma charakteru postępowania związanego z ochroną środowiska a tym samym nie uzasadnia udziału Stowarzyszenia jako organizacji społecznej i ekologicznej w w/w postępowaniu administracyjnym. Stowarzyszenie podkreśliło, że z treści samego postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. wynika jednoznacznie, że do wszczęcie przedmiotowego postępowania administracyjnego doszło po ustaleniu w toku kontroli, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania wiaty magazynowej na pomieszczenie do recyclingu bez żadnego pozwolenia czyli, że bez zezwolenia miały być składowane w tej wiacie rzeczy podlegające recyclingowi. Recycling i sposób jego prowadzenia zawsze dotyczy ochrony środowiska naturalnego i poprawy stanu środowiska naturalnego również w rozumieniu postanowień statutu Stowarzyszenia. Zdaniem Stowarzyszenia w wyniku wydania zaskarżonych postanowień doszło do pominięcia interesu społecznego (w rozumieniu też art. 31 k.p.a. jakim jest m. in. ochrona środowiska i ludności lokalnej zamieszkującej w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną Sąd podkreślił, że podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu stanowił art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W świetle literalnego brzmienia ww. przepisu nie ulega wątpliwości, że organizacja społeczna domagająca się udziału w postępowaniu musi spełnić łącznie obie przesłanki, a zatem wykazać, że jej udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi organizacji oraz, że przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Nie spełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmówi organizacji udziału w postępowaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 122/11). Ponadto przepis ten może mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy postępowanie "dotyczy innej osoby", co należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tej osoby lub która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Postępowanie administracyjne natomiast dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, gdy w jego wyniku zostaje wydana decyzja, która rozstrzyga wprost o prawach lub obowiązkach tego podmiotu lub decyzja zawierająca rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu, którego treść wpływa także na prawa i obowiązki tego podmiotu. Sąd wskazał zatem, że celem działania Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych zgodnie z § 5 Statutu jest: a) wspieranie i analiza procesu integracji i zbliżenia kulturowego Polski, Rosji, Białorusi, Czech, Litwy, Rumunii, Słowacji, Ukrainy, Węgier z Unią Europejską, b) wspieranie i analiza procesów restrukturyzacji gospodarki, c) wspieranie i analiza rozwoju przedsiębiorczości, d) wspieranie i analiza przekształceń gospodarczych na terenach wiejskich, e) przeciwdziałanie bezrobociu, f) podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego, g) podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu świadomości zdrowotnej społeczeństwa polskiego, h) popularyzacja zdrowego trybu życia w społeczeństwie polskim, i) analiza edukacji o środowisku w społeczeństwie, j) wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w krajach Europy Środkowej, k) przeciwdziałanie patologiom społecznym, l) wspieranie działania na rzecz osób niepełnosprawnych, m) wspieranie działań na rzecz rozwoju fizycznego młodzieży. Cel Stowarzyszenia – jak stwierdził Sąd - został sformułowany bardzo szeroko, dlatego koniecznym okazało się ustalenie, czy zakres działalności statutowej uzasadnia udział tego Stowarzyszenia w postępowaniu. Ustalenie to powinno sprowadzać się do porównania zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. Innymi słowy miedzy celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi istnieć prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak interesu statutowego organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Oceniając powyższą przesłankę, Sąd wskazał, że jedynym celem statutowym który można rozważać w kategoriach powiązania z przedmiotem postępowania administracyjnego czyli zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej jest cel zapisany w § 5 f statutu Stowarzyszenia, tj. podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego. We wniosku zasadność dopuszczenia do udziału Stowarzyszenie uzasadniło również tym celem statutowym. Sąd uznał za celowe odwołanie się do definicji zawartych w Słowniku języka polskiego dla ustalenia jakie działania mieszczą się w powyższym celu. Wskazał zatem, że zgodnie z definicją inicjatywa to: 1. propozycja realizacji jakiegoś nowego projektu lub pomysłu; też: działania mające na celu ich realizację, 2. zdolność do samodzielnych pomysłów, 3. pierwszeństwo dające przewagę w czymś. Zatem zapisany cel statutowy jako "podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego" oznacza proponowanie projektów (pomysłów) zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego lub realizowanie projektów (pomysłów) zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego. Taki cel statutowy Stowarzyszenia może być realizowany poprzez proponowanie zmian w prawie, wystąpienie z inicjatywą legislacyjną, przekonywanie do wdrożenia rozwiązań powodujących poprawę stanu środowiska naturalnego. W ramach tak określonego statutowego celu – w ocenie Sądu - nie mieści się udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym konkretnej inwestycji, ponieważ celem postępowania administracyjnego nie jest poprawa stanu środowiska naturalnego lecz wyrażenie zgody na realizację inwestycji albo kontrola realizacji inwestycji albo jej funkcjonowania. Oczywiście w efekcie takich działań organu może nastąpić poprawa stanu środowiska naturalnego, jednakże poprawa stanu środowiska naturalnego jest tylko efektem podejmowanych działań, a nie celem ich podejmowania. Sąd wyjaśnił następnie, że każdy podmiot może zgłosić do organów nadzoru budowlanego podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości w realizacji obiektu budowlanego czy w jego funkcjonowaniu. Takie zgłoszenie może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania na wniosek podmiotu dokonującego zgłoszenia. Mimo to, prawa wystąpienia ze zgłoszeniem nie należy utożsamiać z posiadaniem przymiotu strony, ponieważ sygnał o uchybieniach może pochodzić od osoby posiadającej interes faktyczny, a nie prawny w sprawie i wówczas takie zgłoszenie może stanowić impuls do wszczęcia postępowania z urzędu w związku z powzięciem informacji w sprawie obiektu budowlanego. Właśnie z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie – pierwszym ze swoich pism Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem dotyczącym prawidłowości spornej inwestycji. Sąd co do zasady podzielił pogląd organu, iż cele statutowe nie uzasadniają wystąpienia Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska -Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania budynku hali magazynowej, zlokalizowanej na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w G., aczkolwiek – jak zauważył - argumentacja organów obu instancji w tym zakresie jest uboga. Skoro zatem dla możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby konieczne jest spełnienie przez nią kumulatywnie obu przesłanek warunkujących to dopuszczenie, to w momencie gdy pierwsza z nich nie została spełniona, Sąd uznał za zbędne rozważanie wystąpienia drugiej. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Europejskie Centrum Ochrony Środowiska – Stowarzyszenie Inicjatyw Ekologicznych w Tarnowie, reprezentowane przez radcę prawnego, podniosło następujące zarzuty: - rażące naruszenie art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - rażące naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - rażące naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez niczym nieuzasadnioną wykładnię prowadzącą do wyeliminowania organizacji społecznych z udziału w postępowaniach administracyjnych, w tym też w konkretnym postępowaniu administracyjnym, - rażące naruszenie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości postanowienia Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. wraz z poprzedzającym go postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G.. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A. wniosła o oddalenie tej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany powołanymi w skardze kasacyjnej zarzutami, rozpoznał sprawę w granicach tej skargi. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła być uwzględniona. Argumentacja autora skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska, że skarżące Stowarzyszenie w świetle art. 31 § 1 k.p.a. nie posiada legitymacji do występowania w charakterze uczestnika postępowania administracyjnego. Udział tej organizacji społecznej w tym postępowaniu nie jest bowiem uzasadniony jej celami statutowymi oraz nie przemawia za tym interes społeczny. Jak wywodzi autor skargi kasacyjnej, Sąd z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 8 k.p.a. błędnie zinterpretował postanowienia Statutu, które zostały zredagowane przez członków Stowarzyszenia poprzez posłużenie się potocznym a nie prawnym znaczeniem podanych w nim pojęć i zwrotów. Takie potoczne znaczenie wyrażenia "podejmowanie inicjatyw" powinno być – zdaniem Stowarzyszenia - zinterpretowane nie tylko jako podejmowanie działań (czyli inicjowanie działań), ale też prowadzenie działań. Ponadto, zdaniem skarżącego, sama redakcja statutu nie jest wystarczająca dla badania uprawnień do bycia stroną w postępowaniu. Uznając powyższe wywody za nieusprawiedliwione przede wszystkim wskazać należy, że w świetle art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jak przyjmuje się w doktrynie oraz orzecznictwie, cel statutowy organizacji społecznej jest jednym elementem legitymizującym żądania tej organizacji, a drugim – występującym z nim łącznie – będzie zgodność tego żądania z interesem społecznym (por. J. Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11 Wydanie, s. 213). W pierwszej więc kolejności uwzględnić trzeba, że inicjatywa procesowa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby będzie legitymizowana tymi postanowieniami statutu, które określają cel działania całej organizacji oraz jej organów. Stwierdzić należy, że dokonując oceny spełnienia przez skarżące Stowarzyszenie przesłanek wskazanych w powołanym art. 31 § 1 k.p.a. dla możliwości przystąpienia tej organizacji w charakterze uczestnika do postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku, Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował postanowienia Statutu tego Stowarzyszenia, które mogły świadczyć o wypełnieniu pierwszej z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przede wszystkim wskazać należy, że ocena zapisów Statutu nie może być dowolna. Uwzględnić bowiem trzeba, że przystąpienie organizacji do udziału w sprawie innej osoby ingerować będzie w interes prawny tej osoby, zatem brak jasno sprecyzowanych w statucie działań i form, w jakich przejawiać się może realizacja wytyczonych organizacji społecznej celów nie może prowadzić do ich domniemania z zapisów ogólnych. W okolicznościach niniejszej sprawy zgodzić się trzeba z Sądem I instancji, iż sformułowania użyte w postanowieniach Statutu, mając jedynie charakter hasłowy, nie mogły uzasadnić tezy o spełnieniu pierwszego z warunków przewidzianych w art. 31 § 1 k.p.a. (żądnie dopuszczenia do udziału organizacji społecznej jest uzasadnione celami statutowymi). Nie sposób przyjąć, iż użyte w § 5f Statutu sformułowanie: "podejmowanie inicjatyw zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego" świadczyło o możliwości przystąpienia do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Tym bardziej, że wśród form działania Stowarzyszenia (§ 6) wymieniono w szczególności: doradztwo, poradnictwo, organizowanie szkoleń, sesje naukowe, spotkania tematyczne, inspirowanie, wspieranie i patronowanie wszelkim przedsięwzięciom realizującym cele zbliżone do celów Stowarzyszenia. Żaden z zapisów statutu nie wskazuje, by pożądaną formą realizacji ogólnie określonych zadań statutowych było występowanie przed organami administracyjnymi w postępowaniach w sprawach innych osób, przy założeniu, że postępowania te związane były z celem, jakim jest poprawa stanu środowiska naturalnego. Zaniechanie zatem precyzyjnego określenia w statucie celu działania Stowarzyszenia rodzić musiało negatywny skutek w postaci braku możliwości wykazania związku konkretnego postępowania administracyjnego z zakresem statutowej działalności organizacji. Nie sposób również uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zauważyć przede wszystkim trzeba, że prowadzone przez organ postępowanie, do którego udziału Stowarzyszenie nie zostało dopuszczone, prowadzone jest w związku ze zgłoszoną zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a zatem w trybie regulowanym ustawą Prawo budowlane. Powoływanie się zatem na art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji środowisku (...) musi być uznane o tyle za bezskuteczne, iż uregulowanie to nie znajduje w niniejszej sprawie, na jej obecnym etapie, zastosowania. Wobec powyższego próby przeniesienia powyższych uregulowań, które odrębnie regulują kwestię ustalania kręgu stron postępowania, do postępowania jakie toczy się w niniejszej sprawie, uznać należy za nieuprawnione. W tych warunkach podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty musiały zostać uznane za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.