I OSK 2132/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Wiesław Morys, Joanna Runge- Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1956 r. o przejęciu nieruchomości, uwzględniając wadliwość postępowania organów administracji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił sprawę co do meritum, nie dostrzegając wadliwości postępowania organów administracji. W szczególności, WSA nie uwzględnił, że Wojewoda Małopolski nie był właściwy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co czyniło jego decyzję nieważną. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi również naruszył prawo, uchylając decyzję Wojewody z przyczyn merytorycznych i orzekając co do istoty sprawy w trybie niewłaściwym. Ponadto, NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazujące na rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym w analizowanym orzeczeniu z 1956 r.
Stan faktyczny
M. D. domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1956 r. o przejęciu nieruchomości jego rodziców na własność Skarbu Państwa. Po wieloletnim postępowaniu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra. M. D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa- Płudowska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2234/12 w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M.D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2234/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2012 r. nr [...]. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. nr [...] stwierdzono przejście na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej we wsi L., w tym, stanowiących w dacie przejęcia własność A. i J. D.. M. D. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia w części dotyczącej przejęcia nieruchomości rodziców – A. i J. D.. Wojewoda Małopolski decyzją z [...] lipca 2004 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia w tej części, jednak Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwa L., decyzją z [...] lipca 2007 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie przed tym organem, stwierdzając, że właściwe w sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze. Następnie Minister, postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. przekazał wniosek M. D. do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Nowym Sączu do załatwienia wg właściwości. Kolegium to, decyzją z [...] października 2007 r. nr [...], stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. w części dot. przejęcia nieruchomości A. i J. D., wyjaśniając, iż w orzeczeniu brak jest prawidłowego określenia przedmiotu pojęcia nieruchomości, zatem osnowy decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, co stanowi rażące naruszenie tego przepisu, a także art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego i przepisów rozporządzenia wykonawczego do tego dekretu. Wnioskiem z 21 kwietnia 2008 r. Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. wystąpiło o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Samorządowego Kolegium, wskazując, iż nie brało bez własnej winy udziału w postępowaniu i wyjaśniając , że o decyzji powzięło wiadomość 18 kwietnia 2008 r. w związku z pismem pełnomocnika następców prawnych A. i J. D. z 6 kwietnia 2008 r., domagającego się wydania nieruchomości. Samorządowe Kolegium, po wznowieniu postępowania, postanowieniem z [...] maja 2008 r. nr [...], decyzją z 14 kwietnia 2009 r. odmówiło uchylenia swojej decyzji z [...] października 2007 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia z [...] października 1956 r. w części dot. nieruchomości małż. D.. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa L., Kolegium decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z 14 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi Nadleśnictwa L., wyrokiem z 16 września 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1547/09, stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium, wydanych w obu instancjach we wznowionym postępowaniu, wywodząc brak właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych do orzekania w sprawach o przejęcie na własność Państwa nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. wyżej cytowanego, który stanowił m.in. podstawę orzeczenia z [...] października 1956 r. i uznał, że w sprawie weryfikacji tego orzeczenia właściwy jest Wojewoda Małopolski. W związku z tym wyrokiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r., przekazało wniosek Skarbu Państwa – Nadleśnictwa L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego Kolegium z [...] października 2007 r. Wojewodzie Małopolskiemu jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. Wojewoda Małopolski, postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...], wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z [...] października 2007 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. w części dotyczącej przejęcia nieruchomości A. i J. D. i we wznowionym postępowaniu, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji Kolegium. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwa L. od decyzji Wojewody z 29 czerwca 2011 r., decyzją z [...] września 2012 r. nr [...], wskazaną na wstępie: uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z 29 czerwca 2011 r., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2007 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. w części dot. przejęcia nieruchomości małż. D.. Minister nie podzielił poglądu tak Samorządowego Kolegium jak i Wojewody co do statusu Lasów Państwowych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1956 r. Organy te wskazały, że orzeczenie nie określa nieruchomości przejmowanych szczegółowo, a jedynie ogólną powierzchnię gruntów – 933 ha, a wobec tego ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości i zawiadomienia ich właścicieli o postępowaniu pośrednio prowadziłoby do określania przedmiotu postępowania pierwotnego, czego nie można czynić w postępowaniu nadzorczym. Minister uznał, że Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. są stroną postępowania nadzorczego, gdyż wskazany został tytuł do nieruchomości należących uprzednio do J. D., obecnie stanowiącego własność Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.. Przechodząc do oceny orzeczenia z [...] października 1956 r. Minister, odwołując się do przepisów rozporządzenia z 1928 r. o postępowaniu administracyjnym dotyczących elementów decyzji, stwierdził, iż orzeczenie nadawało się do wykonania, gdyż można było z niego oraz z rejestrów, do których odwoływało się określić do kogo należały nieruchomości, w jakiej leżały miejscowości, ponadto jakie były na nich budynki, nadto kwestia braku faktycznego władania przez J. D. nieruchomością jest bezsporna, zatem przesłanki dekretu z 27 lipca 1949 r. zostały spełnione, nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia. Oddalając skargę M. D. na decyzję Ministra z [...] września 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, iż instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, jeżeli postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną dotknięte jest jedną z wad wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., a także stwierdził, że Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. ma przymiot strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym orzeczenia z [...] października 1956 r. o przejęciu nieruchomości J. i A. D., które stanowią obecnie własność Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa, a nie brało ono udziału w postępowaniu nadzorczym. Oceniając zaś rozstrzygnięcie Ministra co do orzeczenia z 1956 r. Sąd ocenił je za trafne i podniósł: Orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] października 1956 r, wydano na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. Nr 59, poz. 318) i dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. Nr 46, poz. 339) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz.U. Nr 45, poz. 416). Artykuł 1 pierwszego z wymienionych dekretów w ust. 1 przewidywał przejście z mocy prawa na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do ZSRR, pozostałego na obszarze Państwa Polskiego z chwilą przesiedlenia tych osób bez odszkodowania. Natomiast dekret z 1949 r. przewidywał możliwość przejęcia nieruchomości ziemskich położonych na wymienionych w nim terenach wówczas, gdy nie pozostawały we faktycznym władaniu właścicieli. W sprawie miał zastosowanie dekret z 1949 r. Z akt sprawy wynika (ten fakt przyznaje sam skarżący), że A. i J. D. w 1947 r. zostali przesiedleni ,na ziemie Zachodnie do miejscowości L. pow. Gorzów Wielkopolski, od 1954 r. do 1956 r. zamieszkiwali w miejscowości D., zaś w 1956 r. przenieśli się do wsi S.. Została więc spełniona przesłanka z art. 1 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. Jeżeli idzie o naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, który stanowił, że każda decyzja powinna zawierać: powołanie się na podstawę prawną, datę, osnowę decyzji, oznaczenie jej rodzaju, podpis władzy oraz wskazać, czy przysługuje od niej odwołanie czy skarga to orzeczenie z dnia [...] października 1956 r. spełnia te warunki i zawiera niezbędne elementy określone w art. 75. Opis przejmowanego mienia jest bardzo ogólny, ale to samo w sobie nie przesądza o rażącym naruszeniu art. 75 ust. 1, co potwierdza fakt, że nadawało się ono do wykonania i było podstawą założenia księgi wieczystej i wpisania jako właściciela Skarbu Państwa. Reprezentowany przez adwokata, M. D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając temu wyrokowi: 1) na zasadzie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – obrazę prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. RP Nr 46, poz. 339) w związku z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, że opis przejmowanego mienia A. J. D. w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dn. [...] października 1956 r. nie naruszał w sposób rażący art. 75 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnym w związku z art. 1, 2 i 3 powołanego dekretu; 2) na zasadzie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: – obrazę przepisów o postępowaniu, która miała wpływ na wynik sprawy, w postaci niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. R.P Nr 46, poz.339) w związku z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) w związku z art. 151 p.p.s.a., polegającą na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r., pomimo iż narusza ona art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, – obrazę przepisów o postępowaniu w postaci art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie w ocenie postępowania organu administracji pominięcia przez ten organ wadliwości orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dn. [...] października 1956 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych we wsi L., grom. L., pow. Gorlice, polegającej na przejęciu własności J. i A. D. przy powołaniu się na fałszywą okoliczność przebywania przez właścicieli w nieznanym miejscu pobytu, podczas gdy z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że A. i J. D. w określonych datach w latach od 1954 r. do 1956 r. zamieszkiwali w miejscowości D., zaś w dn. 3 lipca 1956 r. r. przenieśli się do wsi S., o czym wiadomo było organom państwowym, co wyklucza uznanie, że przejmowane mienie należało do osób nieznanych z miejsca pobytu. W związku z tymi zarzutami domagał się uchylenia wyroku i decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2012 r., ewentualnie po uchyleniu wyroku, przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem za zasadne należało uznać przede wszystkim zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a., a także art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Jakkolwiek naruszenie art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny miało miejsce z innych głównie przyczyn, aniżeli wymienionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to jednak podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, a nie ich uzasadnieniem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Upoważnienie wojewódzkiego sądu, a raczej zobowiązanie wynikające z tego przepisu polega na tym, że powinien on zbadać wszelkie okoliczności sprawy z urzędu, bez względu na to, jakie zarzuty i wnioski strona w skardze przytoczyła. To właśnie różni postępowanie ze skargi przed wojewódzkim sądem administracyjnym, a postępowanie ze skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd jest bowiem granicami skargi kasacyjnej związany, o czym mowa wyżej, zaś wojewódzki sąd tylko granicami sprawy. W sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku zajął się w istocie jej aspektem merytorycznym, gdyż poza stwierdzeniem, że Nadleśnictwo L. ma przymiot strony w postępowaniu, oceniał czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. było dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, nie odniósł się natomiast, nie dostrzegł wadliwości postępowania przeprowadzonego przez organy i wydanych w nim decyzji, które zostały do niego zaskarżone przez M. D.. Podkreślić należy, że decyzje podlegające ocenie Wojewódzkiego Sądu zostały wydane we wznowieniowym postępowaniu. Wojewoda Małopolski bowiem, postanowieniem z 29 października 2010 r., wznowił postępowanie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z [...] października 2007 r. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. § 2 tego artykułu stanowi z kolei, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy do przeprowadzenia postępowania. Z przepisów tych wynika, że organem właściwym do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną samorządowego kolegium odwoławczego jest tylko to kolegium. Nie jest takim organem natomiast w żadnym razie wojewoda, już to z przyczyny generalnej, gdyż jest to organ innego pionu organów administracji publicznej, bowiem jest organem administracji rządowej, a także z tego powodu, że żaden ze wskazanych wyżej przepisów k.p.a. nie daje mu kompetencji do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją samorządowego kolegium odwoławczego. Nie jest bowiem organem, o którym mowa w § 1 art. 150 k.p.a. – wydającym decyzję ostateczną instancji, ani wskazanym w § 2 tego artykułu – nie jest organem wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym. Wznowienie zatem przez Wojewodę Małopolskiego postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu i wydanie decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. w stosunku do decyzji tego Kolegium, czyni tę decyzję nieważną z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jako wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości. Rozpoznając odwołanie od decyzji Wojewody Małopolskiego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – jako organ właściwy, bowiem wskazany art. 17 pkt 2 k.p.a. – powinien był uchylić decyzję Wojewody z powodu jej nieważności, umorzyć postępowanie wznowieniowe przed tym organem i na tym swoje rozstrzygnięcie zakończyć. Minister jakkolwiek decyzję Wojewody uchylił to uczynił to z przyczyn merytorycznych, zatem naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem orzekł co do istoty sprawy, o czym dalej. Następnie Minister uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, co narusza przepisy o właściwości organów. Minister – tu rolnictwa – nie może bowiem wskazać żadnego przepisu, z którego wynikałaby jego właściwość do wzruszenia decyzji ostatecznych samorządowego kolegium odwoławczego – tu w Nowym Sączu, w jakimkolwiek trybie. Po rozstrzygnięciach uchylających decyzje Wojewody i Samorządowego Kolegium Odwoławczego Minister wypowiedział się co do orzeczenia z [...] października 1956 r., w trybie art. 151 k.p.a. Skoro wznowienie postępowania dokonało się z naruszeniem przepisów o właściwości, dotknięte było zatem wadą nieważności, to w tym trybie Minister nie mógł orzekać co do istoty sprawy, tj. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 151 k.p.a. Powyższe rażące wady decyzji obu organów nie pozwalały na oddalenie skargi M. D.. Przecież wojewódzkie sądy administracyjne po ustaleniu, że skarga na decyzję jest dopuszczalna, poddają ocenie tę decyzję z przyczyn, które można określić jako "formalne", bowiem pod kątem, czy zostały wydane przez właściwy organ, czy odpowiadają przepisom dotyczącym ich zarzutów itd., a następnie dopiero przystępują do badania sprawy co do meritum. Takie postępowanie nakazuje właśnie art. 134 § 1 p.p.s.a., stanowiąc o niezwiązaniu sądu zarzutami, wnioskami ani podstawą prawną skargi. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się jedynie do oceny co do meritum i to orzeczenia z [...] października 1956 r., do czego mogłoby dojść tylko, gdyby nie było przeszkód, które omówiono wyżej. Postępowanie organów mogło zostać ukierunkowane przez wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z [...] lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1547/09, a raczej niewłaściwe jego zrozumienie. W wyroku tym, który dotyczył skargi Nadleśnictwa L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, wydaną na skutek wznowienia przez to Kolegium postępowania, zakończonego jego decyzją z [...] października 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organem właściwym do orzekania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady w Gorlicach z [...] października 1956 r. jest Wojewoda Małopolski. W wyniku tego rozstrzygnięcia prawomocnego, zatem z wiążącą oceną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu powinno było we właściwym trybie – stwierdzenia nieważności z uwagi na brak właściwości – wzruszyć swoją decyzją z [...] października 2007 r., a sprawę z wniosku M. D. o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 4 października 1956 r. przekazać Wojewodzie Małopolskiemu, dokonać ustaleń co do wniosku Nadleśnictwa L. o wznowienie postępowania, wobec wyeliminowania decyzji z [...] października 2007 r. i sprawę z tego wniosku zakończyć. Błędem Samorządowego Kolegium było natomiast przekazanie wniosku o wznowienie postępowania co do swojej decyzji Wojewodzie Małopolskiemu. Za kolejne błędy, omówione wyżej, Samorządowe Kolegium już nie odpowiada. Wskazane wyżej okoliczności już powodowały, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mógł się ostać. Jednak należy także zwrócić uwagę na ocenę Sądu dotyczącą orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z [...] października 1956 r. Wojewódzki Sąd uznał, że orzeczenie to nie narusza art. 75 ust. 1 rozporządzenia. Jeżeli idzie o orzeczenie z [...] października 1956 r. to wypowiadał się co do niego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 marca 2010 r. I OSK 775/09. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Nadleśnictwa L., wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 lutego 2009 r. II SA/Kr 963/08, który oddalał skargę tego Nadleśnictwa na decyzję stwierdzającą nieważność tego orzeczenia. Nieważność ta została orzeczona w części dot. przejęcia nieruchomości Wasyla Jewusiaka, jednak rozstrzygnięcia dotyczyły tego właśnie orzeczenia, przy czym także nieruchomości przejętej na tej samej podstawie i z tego samego powodu jak w sprawie niniejszej, tj. przejęcia nieruchomości J. D.. Nieważność orzeczenia została orzeczona właśnie z powodu rażącego naruszenia art. 75 ust. 1 rozporządzenia. W sprawach dotyczących tego samego orzeczenia administracyjnego, a tylko odnoszącego się do nieruchomości różnych stron nim objętych ocena co do jego zgodności z prawem nie może być różna. Z powodów zatem wyżej wskazanych należało uznać za zasadne naruszenie art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyeliminuje z obrotu zaskarżoną przez M. D. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody Małopolskiego, bowiem organem właściwym do rozpoznania wniosku Nadleśnictwa L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z [...] października 2007 r. jest to Kolegium. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło