II OSK 2849/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-18

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Andrzej Jurkiewicz, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pojazdy wycofane z eksploatacji, sprzedawane jako "salvage vehicle" lub "spare parts", stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach i ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a ich sprowadzenie do Polski bez wymaganych zezwoleń jest nielegalnym przemieszczaniem odpadów?
Ratio decidendi
Pojazdy wycofane z eksploatacji, sprzedawane jako "salvage vehicle" lub "spare parts", które nie nadają się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i są przeznaczone do demontażu lub odzysku części, stanowią odpady w rozumieniu przepisów. Międzynarodowe przemieszczanie takich odpadów bez wymaganej zgody jest nielegalne, a odbiorca odpadów jest zobowiązany do ich odzysku lub unieszkodliwienia zgodnie z procedurami określonymi w przepisach prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła międzynarodowego przemieszczania z Wielkiej Brytanii do Polski około 1.100 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji przez firmę W.A. T. Organ ochrony środowiska uznał te pojazdy za odpady i zobowiązał odbiorcę do ich oddania przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Strona skarżąca kwestionowała status odpadów, twierdząc, że są to części zamienne lub uszkodzone pojazdy, a nie odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 749/13 w sprawie ze skargi W. A. T. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 749/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.T. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W okresie od 16 do 27 sierpnia 2010 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę w firmie: [...] – W.T, pod kątem przestrzegania przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska. W wyniku powyższej kontroli stwierdzono demontaż pojazdów bez wymaganych zezwoleń oraz międzynarodowe przemieszczanie, z Wielkiej Brytanii do Polski, ok. 1.100 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji. Na podstawie dokumentacji przekazanej wraz z powiadomieniem, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04*, w postaci 1.100 sztuk uszkodzonych, niekompletnych pojazdów, w tym 60 sztuk uszkodzonych pojazdów wymienionych z marki oraz numeru identyfikacyjnego nadwozia, przez W.T., będącego odbiorcą odpadów odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z Wielkiej Brytanii na terytorium Polski. W toku postępowania, postanowieniem znak: [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., organ wezwał stronę do oddania odpadów o kodzie 16 01 04* w ilości 1.100 sztuk uszkodzonych, niekompletnych pojazdów, w tym 60 sztuk pojazdów o markach tam wskazanych, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie to zostało wydane w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.). Na to postanowienie zażalenie wniósł W.T., podnosząc, iż przedmioty objęte postępowaniem nie stanowią odpadów. Wprawdzie nie stanowią pojazdów jako całość, lecz części samochodowe. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska: uchylił własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. w części dotyczącej terminu jego wykonania (pkt 1), utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie (pkt 2) oraz określił termin wykonania niniejszego postanowienia nie dłuższy niż 30 dni pod daty jego otrzymania (pkt 3). Powyższe postanowienie W.T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia punktu 2 i 3 postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono wydanie z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 K.p.a., art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.). W świetle tych przepisów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów, jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. W sytuacji gdy odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie: a) przez odbiorcę; lub, jeżeli jest to niewykonalne, b) przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, analiza całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazuje, iż pojazdy, których dotyczy postępowanie stanowią odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Jak wynika z akt sprawy, w wyniku kontroli przeprowadzonej w miejscu prowadzonej przez skarżącego działalności stwierdzono demontaż pojazdów bez wymaganych zezwoleń oraz międzynarodowe przemieszczanie z Wielkiej Brytanii do Polski ok. 1.100 sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zdaniem Sądu w toku postępowania organ rzetelnie wyjaśnił, iż "w przypadku 43 szt. pojazdów wymienionych w sentencji postanowienia potwierdzeniem powyższego są m. in. adnotacje na fakturach sprzedaży przedmiotowych pojazdów "Salvage vehicle invoice". Zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem przysięgłym, adnotacje te oznaczają: "sprzedaż uszkodzonych pojazdów: Niniejszy pojazd jest sprzedawany w obecnym widzialnym stanie, bez żadnej gwarancji dotyczącej jego zdatności do użycia. Nabywca miał możliwość dokładnego sprawdzenia samochodu i jest odpowiedzialny za upewnienie się, że samochód spełnia wszelkie obecnie obowiązujące przepisy ustawy o ruchu drogowym, zanim użyje samochodu na drogach publicznych". W przypadku pozostałych 17 sztuk pojazdów na fakturach sprzedaży "Spare parts invoice" (zgodnie z ww. tłumaczeniem) widnieją adnotacje: "sprzedaż części zamiennych: niniejszy pojazd jest sprzedawany w celu rozebrania go i uzyskania części zamiennych. Gdy wszystkie części zdatne do użytku zostaną usunięte, pozostała część pojazdu ma zostać złomowana/zmiażdżona. Nabywca jest odpowiedzialny za zarejestrowanie Certyfikatu Kasacji (COD) w Agencji Rejestracji Pojazdów i Kierowców (DVLA)". W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że w ramach transakcji, których dowodem jest 17 faktur "Spare parts invoice" w rzeczywistości nabyto częściowo uszkodzone całe pojazdy, których wartość rynkowa została jedynie określona w odniesieniu do części samochodowych, które można pozyskać z tych pojazdów po przeprowadzeniu demontażu. Powyższe, zdaniem Sądu, dowodzi jednoznacznie, że z woli zbywającego ww. 17 sztuk pojazdów zostało uznanych za źródło części zamiennych, a więc sposób ich dalszego wykorzystania uległ całkowitej zmianie w odniesieniu do przeznaczenia, do jakiego pojazdy zostały wytworzone. Ponadto Sąd podkreślił, iż z poczynionych przez organ ustaleń wynika również, że wszystkie pojazdy nabyte przez skarżącego nie posiadają dowodów rejestracyjnych, co wskazuje, że jeszcze na terenie Wielkiej Brytanii stanowiły pojazdy wycofane z eksploatacji. Tym samym brak jest możliwości zarejestrowania spornych pojazdów na terytorium Polski, a więc i użytkowania pojazdów w sposób zgodny z ich dotychczasowym przeznaczeniem. W świetle powyższych ustaleń zasadnie, w ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ uznał, iż wszystkie sprowadzone przez skarżącego pojazdy stanowią odpad w rozumieniu ww. przepisu. W świetle powyższego nie było konieczne uzyskanie opinii biegłego w celu ustalenia czy sprowadzone przez skarżącego pojazdy są odpadem. W ocenie Sądu na zaprezentowane wyżej stanowisko nie może mieć wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż na skutek dokonanej "obróbki" pojazdy utraciły charakter odpadów. Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji i odzysk części z nich pochodzących może odbywać się tylko i wyłączenie w stacji demontażu pojazdów (art. 5 pkt 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji). Dopiero w wyniku odpowiednio przeprowadzonego procesu odzysku takich pojazdów uzyskuje się części mogące trafić do ponownego użytku. Zdaniem Sądu, wobec treści art. 24 ust. 3 ww. rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, nie jest również możliwe pozostawienie przedmiotowych odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] w L. w związku z zaplanowanym przez stronę harmonogramem prac, zmierzających do utworzenia (za ok. 1,5 roku) na ww. terenie stacji demontażu, bowiem obowiązek odzysku lub unieszkodliwienia winien być zrealizowany w terminie 30 dni. Za bezzasadne Sąd uznał również zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a strona miała możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, w tym przedkładania dowodów. Ponadto organ dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 K.p.a. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący kwestionując go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie: 1/ przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. zostało wydane z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 84 § 1 K.p.a., uzasadniającym jego uchylenie ze względu na niezgromadzenie całego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie postanowienia na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, 2/ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: a/ art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wszystkie posiadane przez skarżącego pojazdy stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy, b/ art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że do posiadanych przez skarżącego pojazdów należy zastosować procedurę przewidzianą w ww. przepisach. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do żadnej z przesłanek koniecznych do uznania danego przedmiotu za odpad, co błędnie zostało przyjęte przez Sąd. W przypadku 17 sztuk pojazdów przedmiotem obrotu były części zamienne, co wynika z faktur będących w aktach sprawy, a w przypadku pozostałych 43 sztuk pojazdów przedmiotem obrotu były pojazdy uszkodzone. Zaś nieprzeprowadzenie opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym nie pozwala na przyjęcie, że pojazdy te nie nadają się do wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Ponadto brak tej opinii stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1 i 84 § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli przyjąć, że przedmioty te były odpadami, to w sytuacji utracenia przez nich tego charakteru na skutek ich obróbki, niemożliwe jest zastosowanie przedmiotowej procedury. Ponadto skarżący wskazał, że obowiązek o którym mowa w art. 24 ust. 3 rozporządzenia może spełnić we własnym zakresie, gdyż nieruchomość przy ul. [...] w L., mimo braku stosownych pozwoleń, spełnia wymogi dla stacji demontażu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej prawa materialnego, tj.: art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wszystkie posiadane przez skarżącego pojazdy stanowią odpady w rozumieniu ww. ustawy, art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że do posiadanych przez skarżącego pojazdów należy zastosować procedurę przewidzianą ww. przepisach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Podobną definicję odpadów zawiera również obowiązująca od 23 stycznia 2013 r. ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) w jej art. 3 pkt 6 oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. U. UE. L. 2008.312.3) w art. 3 ust. 1 pkt 1 (odpady oznaczają "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia się jest zobowiązany). Tym samym o kwalifikacji danej substancji lub przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska. Potrzeba zminimalizowania tych ostatnich uzasadnia zarazem rozszerzającą wykładnię pojęcia odpadu tak, aby prawnym reżimem regulującym zasady gospodarowania odpadami objąć jak największą grupę przedmiotów i substancji mogących stanowić zagrożenie w rozpatrywanym zakresie. Pozbyciem się przedmiotu w tym rozumieniu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej - porównaj wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2793/12 i poglądy nauki tam zawarte. Niekompletny, uszkodzony pojazd stanowi zatem odpad, który dopiero po poddaniu go procesowi pełnego odzysku może być uznany za produkt niedający się zaliczyć do takiej kategorii (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 157/11, publikowany LEX nr 1251830). Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego tę sprawę, wskazać należy, iż nabycie statusu odpadu przez pojazd zależy od tego, czy może on poruszać się po drogach, tj. być użyteczny zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że objęte kontrolowanym postanowieniem 1.100 sztuk uszkodzonych, niekompletnych pojazdów stanowi odpad. Powyższe wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w tym z faktur zatytułowanych "salvage vehicle invoice" (dot. 43 sztuk pojazdów), z treści których wskazano, że "niniejszy pojazd jest sprzedawany (...) bez żadnej gwarancji dotyczącej jego zdatności do użycia. (...)". Zaś faktury zatytułowane "spare parts invoice" (dot. 17 sztuk pojazdów) dotyczą zakupu pojazdów w celu rozebrania i uzyskania części zamiennych. Ponadto, jak ustalił organ, a czego strona nawet nie próbowała podważyć, do żadnego z pojazdów nie został wydany przez zbywcę dowód rejestracyjny, co wyklucza możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z pierwotnym przeznaczeniem. Powyższe ustalenia organu pozostają w zgodzie z ustną informacją udzieloną do protokołu przez pełnomocnika skarżącego, z której wynika, że wszystkie auta "są z przeznaczeniem na części". W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że skarżący dokonał międzynarodowego przemieszczania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji – zbywca wyzbył się ich na rzecz skarżącego, który z kolei nabył je z zamiarem wykorzystania w sposób odmienny od pierwotnego przeznaczenia, tj. z zamiarem pozyskania z nich części. Dotychczasowe wywody przedstawione w tym uzasadnieniu wskazują jednoznacznie, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniem odpadów bez wymaganej zgody, za które odpowiedzialność ponosi skarżący, jako odbiorca odpadów. Natomiast z treści art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wynika, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Tak też prawidłowo uczyniono w tej sprawie, skoro wynik postępowania pozwolił uznać, że przedmioty nabyte przez skarżącego na terenie Wielkiej Brytanii i sprowadzone do Polski są odpadami w rozumieniu art. 3 ustawy o odpadach, a przemieszczenie ich na teren Polski nastąpiło nielegalnie. W tej sytuacji organ zobowiązany było do zastosowania procedury z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Nie można również przyjąć, jak twierdzi to autor skargi kasacyjnej, że nawet jeśli przedmioty te były odpadami, to utraciły one ten charakter oraz iż żaden przepis nie zabrania pozostawienia tych odpadów na nieruchomości skarżącego. Kwestie te prawidłowo wyjaśnił już Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a autor skargi kasacyjnej nie podniósł żadnych argumentów które przekonałyby Naczelny Sąd Administracyjny o wadliwości poglądu Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Przypomnieć jedynie w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, ze zm.) demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji i odzysk części z nich pochodzących może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu, a skarżący w ramach prowadzonej działalności, jak wskazał, demontował poszczególne części samochodów, zaś pozostałe elementy składował na terenie własnej nieruchomości. Gdy tymczasem proces odzysku takich pojazdów musi odbywać się w warunkach, jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, zapewniających bezpieczne dla środowiska prowadzenie tego procesu. Za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 84 § 1 K.p.a., które to naruszenie autor skargi kasacyjnej powiązał z niezgromadzeniem całego materiału dowodowego, co jego zdaniem nie pozwalało na zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przy czym nieprzeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów skarżący upatruje w nieprzeprowadzeniu opinii biegłego w celu ustalenia stanu technicznego przedmiotowych pojazdów. Z treści przepisu art. 84 § 1 K.p.a. wynika, że organ może zwrócić się do biegłego celem wydania opinii, jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Przy czym użycie słowa "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego, a granice korzystania z tej swobody wyznaczone są przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy (patrz: B. Adamiak [w] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. CH Beck Warszawa 2011, str. 356-357). Natomiast w niniejszej sprawie nie było potrzeby korzystania przez organ z możliwości wskazanej w art. 84 § 1 K.p.a. Przede wszystkim zauważyć należy, że to Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi postępowanie administracyjne i to rolą tego organu jest ustalenie, czy ujawnione na terenie nieruchomości skarżącego pojazdy lub ich części stanowią odpad i do jakiej kategorii należy je zaliczyć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że organ administracji wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dowodów, iż objęte kontrolowanym postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pojazdy, w tym pojazdy wskazanych tam marek, są odpadami. Podzielić zatem należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w sposób należyty, z poszanowaniem prawdy obiektywnej o której mowa w art. 7 K.p.a., a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, stosownie do treści art. 77 § 1 K.p.a. Zatem z tego powodu Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylenia kontrolowanego postanowienia. W związku z tym, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło