I SA/Wa 2272/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Agencji Mienia Wojskowego w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] września 2010 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2010 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. nr [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Prezydent Miasta K. decyzją z [...].09.2002 r., nr [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 20.12.1999 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]. Pismem z 30.09.2009 r. Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], reprezentowane przez Nadleśniczego E.S., wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. jako wydanej bez podstawy prawnej. Wojewoda [...] decyzją z [...].01.2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 20.12.1999 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]. Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], złożyły odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...].01.2010 r. podnosząc, iż sporny teren stanowił las w dniu wejścia w życie ustawy o lasach, co ma potwierdzać wypis z rejestru gruntów. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. została wydana na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 1996 r. Nr 90, poz. 405), zgodnie z którym na wniosek Ministra Obrony Narodowej albo innego organu wojskowego działającego z jego upoważnienia, właściwy miejscowo ze względu na położenie nieruchomości starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, stwierdza w drodze decyzji wygaśnięcie trwałego zarządu jednostki organizacyjnej podporządkowanej lub nadzorowanej przez Ministra Obrony Narodowej w stosunku do przekazanej nieruchomości, z dniem podpisania protokołu. Zgodnie z w/w art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego wygaśnięcie trwałego zarządu jednostki organizacyjnej podporządkowanej lub nadzorowanej przez Ministra Obrony Narodowej mogło nastąpić jedynie wtedy, gdy taki zarząd istniał w dacie wydania przedmiotowej decyzji. W niniejszej sprawie Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] podnoszą, iż na podstawie art. 74 ustawy o lasach, zarząd spornej nieruchomości przeszedł z mocy prawa w gestię Lasów Państwowych. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], a następnie działka nr [...] zmieniła oznaczenie na nr [...]. W niniejszej sprawie zatem kluczowe znaczenie ma ustalenie kwestii zarządu działki nr [..], oznaczonej obecnie jako działka nr [...]. Przepis art. 74 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) stanowi, iż lasy stanowiące własność Skarbu Państwa, niebędące w zarządzie Lasów Państwowych, wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. z 1949 r. Nr 63, poz. 494), i przekazane pod zarząd innych ministrów przechodzą w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy w zarząd Lasów Państwowych. Dla oceny czy w niniejszej sprawie doszło, z mocy w/w art. 74 ust. 1 do uzyskania zarządu gruntami przez Lasy Państwowe niezbędne jest zatem ustalenie, czy grunty te stanowiły lasy w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Jeżeli nieruchomość nie stanowiła natomiast lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, to nie mogła być objęta dyspozycją art. 74 tejże ustawy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym, jeśli nieruchomość nie stanowiła lasu w rozumieniu przepisów tej ustawy i w żaden sposób nie była związana z gospodarką leśną oraz ustawowymi zadaniami Lasów Państwowych – nie podlegała ona reżimowi prawnemu w ustawie o lasach (por. wyrok NSA z 9.05.2007 r., sygn. akt I OSK 854/06, LEX nr 347865). W przedmiotowej sprawie, działka oznaczona nr [...], zgodnie z wypisem z rejestru gruntów na dzień 1 stycznia 1991 r., stanowiła użytek gruntowy - las, co potwierdza pismo Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z dnia 15.06.2010 r. Jak wynika z akt sprawy, w tym opinii biegłego sądowego K.C., na spornej nieruchomości w latach 1991-1992 r. rósł zwarty drzewostan leśny (zajmujący powierzchnię powyżej [...] ha ), składający się z sosen, dębów, brzóz, oraz olchy. Wiek drzew rosnących na przedmiotowej działce wynosi od 23 do 53 lat. Skoro zatem nieruchomość stanowiła zwarty kompleks powyżej [...] ha pokryty roślinnością leśną to w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o lasach należy przyjąć, iż sporna działka w latach 1991-1992 r. stanowiła las. Ponieważ w ocenie organu odwoławczego przedmiotowa nieruchomość stanowiła las w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy o lasach, to uznał on, iż zachodzi okoliczność wymieniona w art. 74 tejże ustawy, a w konsekwencji istnieją przesłanki do stwierdzenia, iż działka nr [...] przeszła z mocy prawa w zarząd Lasów Państwowych. Wobec powyższego organ stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 3 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego, gdyż w dacie wydania w/w decyzji Ministrowi Obrony Narodowej w stosunku do działki nr [...] nie przysługiwało prawo trwałego zarządu, bowiem sporna nieruchomość z mocy prawa znajdowała się w zarządzie Lasów Państwowych. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury wniosła Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą w W. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną subsumcję przepisu art. 74 ust. 1 ustawy z 28.09.1991 r. o lasach w ustalonym stanie faktycznym; - błędną wykładnię przepisu art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28.09.1991 r. o lasach poprzez pominięcie kryterium przedmiotowego jakim jest przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej lub wiązanej z gospodarką leśną zdefiniowaną ustawą dla uznania gruntu za las w rozumieniu ustawy, podczas gdy wskazane kryterium stanowi integralną część definicji ustawowej, a dopiero jego spełnienie łącznie z pozostałym kryterium pozwala na uznanie gruntu za las w rozumieniu ustawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Kontrolowaną w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym decyzją z [...] września 2002 r. Prezydent Miasta K. stwierdził wygaśnięcie z dniem 20.12.1999 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Ministra Obrony Narodowej w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. Nr 90, poz. 405), zgodnie z którym na wniosek Ministra Obrony Narodowej albo innego organu wojskowego działającego z jego upoważnienia właściwy starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, stwierdza w drodze decyzji, wygaśnięcie trwałego zarządu jednostki organizacyjnej podporządkowanej lub nadzorowanej przez Ministra Obrony Narodowej w stosunku do przekazanej nieruchomości. Lasy Państwowe kwestionując zgodność z prawem powyższej decyzji podnoszą, iż w dacie wydawania przedmiotowej decyzji nie zaistniał trwały zarząd ustanowiony na rzecz Ministra Obrony Narodowej, gdyż na podstawie art. 74 ustawy o lasach, zarząd tej nieruchomości przeszedł z mocy prawa w gestię Lasów Państwowych. Wobec takiego sporu rację ma organ odwoławczy, że zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta K. ma ustalenie jakiemu podmiotowi, na datę wydawania tej decyzji, przysługiwało prawo zarządu do działki oznaczonej obecnie nr [...]. Powoływany przez Lasy Państwowe przepis art. 74 ust. 1 ustawy z 28.09.1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz.435 ze zm. – t.j.) stanowi, że lasy państwowe stanowiące własność Skarbu Państwa, nie będące w zarządzie Lasów Państwowych, wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego w trybie art. 144 ust. 1 ustawy z 20.12.1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym i przekazane pod zarząd innych ministrów, w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy, przechodzą w zarząd Lasów Państwowych. Stosownie do art. 82 tej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 1992 r. Istotne jest więc ustalenie czy w okresie roku od tej daty doszło do uzyskania zarządu do przedmiotowej działki przez Lasy Państwowe w trybie powołanego art. 74 ust. 1 ustawy o lasach. Bezspornie przedmiotowa działka stanowiła, w tym czasie, własność Skarbu Państwa i znajdowała się pod zarządem Ministra Obrony Narodowej. Sporne jest natomiast czy działka ta stanowiła las w rozumieniu przepisów tej ustawy. Legalną definicję lasu zawiera art. 3. Zgodnie z tym przepisem, lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo: c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. W sprawie jest niekwestionowane, że przedmiotowa działka gruntu ma zwartą powierzchnię powyżej [...] ha i w okresie czasu istotnym dla niniejszej sprawy była pokryta roślinnością leśną. W ocenie organu odwoławczego te przesłanki są wystarczające do uznania, że działka ta stanowiła las a w konsekwencji istnieją przesłanki do stwierdzenia, że przeszła ona z mocy prawa w zarząd Lasów Państwowych na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o lasach. Wobec takiego stwierdzenia organ odwoławczy uznał, że w dacie wydawania kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. Ministrowi Obrony Narodowej nie przysługiwało prawo trwałego zarządu do tej działki, zatem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 3 ustawy z 30.05.1996 r. o gospodarowaniu (...) co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić, gdyż definicja ustawowa lasu nie ogranicza się tylko do kryterium powierzchni i rodzaju roślinności znajdującej się na tej powierzchni. Poza tymi przesłankami art. 3 pkt 1 ustawy o lasach wprowadza wymóg by za las uznawać grunt, który poza przesłankami wyżej wymienionymi, nadto jest przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowi rezerwat przyrody lub wchodzi w skład parku narodowego albo jest wpisany do rejestru zabytków. Żadnego z tych kryteriów organ odwoławczy nie ustalał w odniesieniu do przedmiotowego gruntu. Należy wobec tego uznać, że wyjaśnienie sprawy nie nastąpiło w sposób wyczerpujący i pozwalający na jej merytoryczne rozstrzygnięcie tak jak orzeczono w zaskarżonej decyzji. Takie rozstrzygnięcie narusza przepisy art. 7, 77, § 1 i 80 kpa a także art. 3 i 74 ust. 1 ustawy o lasach oraz art. 19 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego, a w konsekwencji art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art.138 § 1 pkt 2 kpa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę z odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] od decyzji Wojewody [...] z [...].01.2010 r. organ odwoławczy przede wszystkim ustali, czy działka gruntu objęta kontrolowaną decyzją w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1992 r. była lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach mając na uwadze całość przesłanek wyszczególnionych w tym przepisie. Prawidłowe ustalenia w tym zakresie dopiero pozwolą na właściwą ocenę czy Lasy Państwowe nabyły z mocy prawa do przedmiotowej działki prawo zarządu w trybie art. 74 ust. 1 ustawy o lasach, a to z kolei pozwoli na zbadanie czy decyzja Prezydenta Miasta K. z [...].09.2002 r. zawiera wady, określone w art. 156 § 1 kpa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.