II GSK 1948/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-22

Skład orzekający: Janusz Drachal, Zofia Borowicz, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błąd we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej (UPO), polegający na zadeklarowaniu uprawy niekwalifikującej się do tej płatności, może być uznany za błąd oczywisty w rozumieniu przepisów prawa wspólnotowego, umożliwiający jego poprawę w każdym czasie?
Ratio decidendi
Błąd we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej, polegający na zadeklarowaniu uprawy niekwalifikującej się do tej płatności, nie może być uznany za błąd oczywisty. Oczywistość błędu nie wynika z subiektywnego odczucia wnioskodawcy, lecz z obiektywnych cech błędu, a jego stwierdzenie wymaga analizy przepisów prawa, co wyklucza jego oczywistość. Ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę.
Stan faktyczny
A. W.-T. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Kontrola wykazała błędy we wniosku dotyczące deklaracji upraw na działkach C i D, co skutkowało korektą wniosku i stwierdzeniem zawyżenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Po postępowaniu wyjaśniającym i decyzjach organów, strona wniosła skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, kwestionując odmowę przyznania UPO i zarzucając błąd oczywisty we wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. W.-T. Zasądzono od A. W.-T. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. kwotę 450 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W.-T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 118/13 w sprawie ze skargi A. W.-T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W.-T. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 118/13 oddalił skargę A. W.-T. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] maja 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek A. W.- T. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2010. We wniosku tym A. W.-T. ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,01 ha oraz o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o powierzchni 7,41 ha. Kontrola administracyjna wniosku wykazała, że skarżąca podała błędną informację, tj. w sekcji VIII wniosku - oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych - kolumna "7" - roślina upraw w plonie głównym, zadeklarowano uprawiane rośliny, przy czym w kolumnie "2" dotyczącej grupy upraw, wpisano przy działce nr 461 oznaczonej C1 kod rośliny jako uzupełniającą płatność obszarową - o symbolu UPO - co pozostawało w sprzeczności z deklarowaną rośliną w plonie głównym, tj. facelią. Podobnie przy działce nr 620 oznaczonej D1 – wskazano symbol kodu płatności UPO - co pozostawało w sprzeczności z deklarowaną rośliną w plonie głównym, tj. gorczycą białą. W przypadku tych działek rolnych w plonie głównym zadeklarowano roślinę, która nie odpowiada grupie upraw zadeklarowanej na tej działce lub na jednej z działek podrzędnych. Powyższe skutkowało wystosowaniem w dniu [...] października 2010 r. wezwania do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które producent złożył korektę wniosku, w której uprawę facelii i gorczycy na działkach rolnych C i D deklarował jedynie do JPO. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest mniejsza od zadeklarowanej o 0,32 ha w zakresie płatności JPO, co stanowiło 3,6824 %. W zakresie płatności UPO stwierdzone zawyżenie powierzchni wyniosło 2,06 ha, co stanowiło 38,5047 %. Dyrektor K.-P. OR ARiMR w T. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2011 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na nieprawidłowe ustalenia w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności. Kierownik BP ARiMR we W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. przyznał stronie płatności JPO do powierzchni 8,82 ha w wysokości 4 957,63 zł oraz odmówił przyznania płatności UPO ze względu na stwierdzone zawyżenie powierzchni wynoszące 35,4662 %. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor K.-P. OR ARiMR w T. wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i przyznał stronie płatność JPO do powierzchni zadeklarowanej, tj. 9,01 ha w wysokości 5.064,43 zł. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił przyznania płatność UPO. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do WSA w B., który wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1294/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić, czy stwierdzone uchybienia popełnione przez skarżącą są błędem oczywistym, który może być skorygowany w każdym czasie oraz na czym polegał błąd popełniony przez skarżącą i w kontekście tego rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zastosować w sposób prawidłowy obowiązujące przepisy. W związku z zakończeniem postępowania wyjaśniającego, Kierownik BP ARiMR we W. decyzją z dnia [...] września 2012 r. przyznał stronie JPO do powierzchni deklarowanej oraz ponownie odmówił przyznania UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych. Dyrektor K.-P. OR ARiMR po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w przypadku działek rolnych C i D pierwotnie zadeklarowanych także do UPO doszło do pomyłki przy wypełnianiu wniosku przez doradcę rolnośrodowiskowego, który wyjaśnił na rozprawie administracyjnej, że w sposób niezamierzony do płatności UPO wpisał dwie działki z uprawą facelii oraz gorczycy, które jednak w myśl obowiązujących przepisów do tej płatności się nie kwalifikowały. Z wyjaśnień strony wynikało, że była ona nieświadoma błędnego wypełnienia wniosku przez doradcę rolnośrodowiskowego do momentu złożenia korekty do wniosku. Skarżąca nie sprawdzała wniosku przed jego złożeniem, gdyż działała w zaufaniu do osoby świadczącej profesjonalne usługi w zakresie wypełniania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem organu odwoławczego nieprawidłowe zadeklarowanie uprawy facelii/gorczycy w przypadku działek rolnych C1 i D1 nie nosi cech błędu oczywistego, gdyż o oczywistości nie decyduje odczucie odwołującej, lecz obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. Organ II instancji zauważył, że deklarowana w plonie głównym działki rolnej C - facelia i działki rolnej D - gorczyca nie kwalifikują się do UPO, a ustalenie to dokonane może być dopiero po analizie przepisów prawa regulujących powyższą kwestię. Ponadto wskazał, że z treści wniosku obszarowego nie wynikało jednoznacznie, czy producent rolny błędnie określił roślinę uprawną (facelię/gorczycę) dla działek rolnych C/C1 i D/D1, deklarując jednocześnie działki rolne C1, D1 do płatności UPO, czy też błędnie zgłoszone zostały do płatności UPO działki rolne C1/D1, a rozstrzygnięcie tej kwestii wymagało uzyskania dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie daje podstaw do przypisania stwierdzonemu naruszeniu obiektywnej cechy oczywistości. Wskazał również, że ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę. Powyższa decyzja w części dotyczącej odmowy przyznania UPO została zaskarżona do WSA w B. Zdaniem skarżącej błąd we wniosku pomocowym ma charakter oczywisty, bowiem zebrany materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że popełniony błąd sprowadzał się do tego, że doradca rolnośrodowiskowy wskutek oczywistego błędu zadeklarował we wniosku działki C1 i D1 do płatności – UPO, lecz oczywistym było, że rośliny uprawiane na tych działkach w plonie głównym (facelia i gorczyca) nie są ujęte w rozporządzeniu MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął, że skarżąca wypełniając wniosek o przyznanie płatności uzupełniających na 2010 r. w odniesieniu do działek rolnych C i D, nie popełniła oczywistego błędu w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 1 ze zm., zwane jako "rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009"), co uprawniałoby ją do poprawy błędu w każdym momencie, w przypadku gdy organ wykrył błędy. Zdaniem Sądu "błędem oczywistym" nie może być zadeklarowanie uprawy, co do której nie przysługuje określona płatność. Organ nie miał możliwości wykrycia błędu na podstawie treści wniosku, ponieważ przyjmujący wniosek pracownik w żadnym wypadku nie mógł zakładać, że odwołująca pomyłkowo zadeklarowała do UPO uprawy niekwalifikujące się do tej płatności, skoro przyjmując wniosek i dokonując kontroli wizualnej pracownik weryfikuje jedynie sam fakt wypełnienia rubryki. Ustalenie, że deklarowane w plonie głównym uprawy nie kwalifikują się do uzupełniającej płatności obszarowej może nastąpić dopiero po analizie przepisów prawa (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9.03.2009 r.), co wyklucza, by uznać błąd tego typu jako oczywisty. Nie można uznać błędu jako oczywistego, gdyż jego usunięcie wymagało złożenia określonego oświadczenia woli przez wnioskodawcę w celu wyjaśnienia niezgodności. W ocenie Sądu wskazana w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 możliwość odstąpienia od przewidzianych w rozporządzeniu zmniejszeń i wykluczeń nie występuje, ponieważ popełniony przez skarżącą błąd trudno uznać za usprawiedliwiony. Skarżąca składając wniosek potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej składa wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, a w razie potrzeby zasięgnąć porady w instytucjach wspierających rolników. Ponadto nie ma możliwości odstąpienia od zmniejszeń i wykluczeń, gdyż skarżąca nie informowała organu przed przeprowadzoną kontrolą o tym, że wniosek jest nieprawidłowy, czy też się zdezaktualizował od czasu jego złożenia. W sprawie nie może znaleźć również zastosowania art. 21 rozporządzenia, Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż poprawiając wniosek o przyznanie płatności zgodnie z treścią przepisu doszłoby do naruszenia art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Strona skarżąca była bowiem poinformowana o mającej się odbyć kontroli na miejscu i konieczności złożenia wyjaśnień. Ponadto w sprawie nie może być mowy o oczywistej omyłce w rozumieniu dokumentu Komisji Europejskiej nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., ponieważ za oczywistą omyłkę uważa się m.in. błędy o czysto pisarskim charakterze (literówki), błędy powstałe w wyniku odwrócenia liczb, błędy w numerze obrębu, czy gminy, w rejestrze, błędy w numerach sąsiadujących działek. Prawo dopuszcza możliwość wypełnienia wniosku zarówno bezpośrednio przez wnioskodawcę, bądź pełnomocnika jak również przez podmioty, które świadczą tego rodzaju usługi, jednak jak słusznie wskazał organ II instancji, wybór sposobu należy do wnioskodawcy, zaś ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku również obciąża wtedy wnioskodawcę. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przedstawionym wymaganiom, a jako takie nie uchybia postanowieniom art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. W konsekwencji nie sposób było również uznać, że organy dopuściły się wskazanych w skardze naruszeń przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. W.-T., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w B. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że błąd powstały we wniosku nie jest błędem oczywistym, w sytuacji gdy obiektywnie patrząc, bez wątpliwości jest to błąd oczywisty i tak należało go kwalifikować – co uprawniałoby skarżącą do poprawy błędu w każdym momencie, w przypadku gdy organ wykrył oczywiste błędy i tym samym nie stosowaniu sankcji przez organ w postaci pozbawiania lub ograniczania uprawnienia do przyznawania pomocy w związku z błędami wykrytymi przez właściwe władze ARiMR – przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącej, w sytuacji gdy decyzje wydane przez ARiMR zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, a to art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie zaskarżonych decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i dowolną, a nie swobodną oceną, podczas gdy z ustalonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego oceny wynika, że skarżąca zgodnie z treścią art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który określa zasady korygowania oczywistych błędów, błąd taki popełniła – tym samym nie zostały spełnione warunki do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i utraty tego wsparcia przez skarżącą – przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a. b) art. 134 § 1 i art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez przekroczenie uprawnień przez Sąd i mylne oparcie się na twierdzeniu o kompletnie i właściwie zebranym materiale dowodowym, a tym samym właściwie dokonanych ustaleniach faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy i jej oddalenia – przez co wypełniona została dyspozycja art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. c) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. zamiast badać i wytykać – wskazywać braki i niedociągnięcia, nie ocenia działalności legalności organów, ale Sąd sam zastępując organ uzasadnia wydane decyzje przez ten organ – czym narusza dyspozycje art. 15 k.p.a. d) art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich zarzutów skargi, tj. art. 64 § 2 z zw. z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu przez organ i brak wezwania strony do wyjaśnienia i usunięcia braków wniosku i art. 68 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 4 k.p.a. poprzez sporządzenie protokołu nieodzwierciedlającego właściwego przebiegu czynności, co w konsekwencji niewątpliwie doprowadziło do mylnej oceny stanu faktycznego. e) art. 153 p.p.s.a., tj. przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w ten sposób, że pomimo związania treścią tego artykułu, w sytuacji gdy nakazano organom w wyroku z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1294/11 dokładne i precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenie, czy błąd skarżącej był błędem oczywistym, czego organy administracji nie zrobiły, a zatem nie zastosowały się do zaleceń zawartych w tym wyroku, Sąd nie uwzględnił tego naruszenia będąc związany art. 153 p.p.s.a., a wbrew procedurze zastąpił swym działaniem organ, tj. przy braku możliwości ustalenia stanu faktycznego Sąd sam ustalił ten stan faktyczny w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor K.-P. OR ARiMR w T. wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów prawa materialnego, które może polegać na ich błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna A. W.-T. oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. W takich przypadkach Sąd II instancji odnosi się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z naruszeniami prawa procesowego, gdyż stwierdzenie, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia tych przepisów otwiera drogę do oceny sposobu stosowania prawa materialnego przez organ i dokonanej w tym zakresie kontroli przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, z tego powodu nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w B. W ocenie NSA zupełnie nietrafne są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych. Strona podnosi, że wyrok narusza te przepisy w ten sposób, że oddala jej skargę, w sytuacji gdy postępowanie przed organami było prowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ten sposób Sąd I instancji dopuszcza się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 p.p.s.a. Tak postawiony zarzut jest nietrafny. Zauważyć należy, że naruszenie obu przepisów powołanych w podstawie zarzutu jest jednocześnie niemożliwe. Zatem Sąd I instancji oddalając skargę mógłby naruszyć art. 151 p.p.s.a., o ile jego działanie byłoby niezgodne z prawem. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż w uzasadnieniu wyroku jednoznacznie wskazano, że organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów, a tym samym nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Trafnie podkreśla Sąd I instancji, a NSA akceptuje ten pogląd, że w rozpoznawanej sprawie sporna jest tylko ocena faktów, które mają wpływ na rozstrzygnięcie, a więc ocena błędu w wypełnieniu wniosku będącego podstawą do ubiegania się o płatność. Wnosząca skargę kasacyjną twierdzi, że błąd wniosku był skutkiem tego, że doradca rolnośrodowiskowy, który przygotowywał wniosek, wadliwie zadeklarował działki C1 i D1 do płatności UPO, przy czym ta wada nastąpiła wskutek oczywistego błędu, a oczywistość pomyłki wynikała z tego, że rośliny uprawiane na tych działkach w plonie głównym nie są ujęte we właściwym rozporządzeniu i z tego tytułu nie może być przyznana tego rodzaju płatność. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, gdyż skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że ten rodzaj błędu jest "oczywisty" i że zamierzała usunąć tę wadę przed wszczęciem czynności urzędowych (kontrolnych) przez właściwy organ. Sąd II instancji podziela pogląd uzasadnienia wyroku, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku posłużenie się osobami trzecimi. Zresztą z treści zarzutu wynika, że wadliwość ma dotyczyć sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale z jego uzasadnienia nie da się ustalić na czym te wady polegały, skoro argumentacja w tym zakresie odnosi się do wadliwości oceny błędu, który przecież jest niekwestionowany. Inną rzeczą są wady w zakresie ustaleń faktycznych, a inną w zakresie oceny tych ustaleń. Jednak ocena ustaleń faktycznych to nie naruszenie prawa procesowego, ale przepisów materialnych. Skarga kasacyjna kwestionując poprawność postępowania wskazuje na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jednak nie zauważa, że wyrażone w tych przepisach zasady podlegają daleko idącej modyfikacji ze względu na treść art. 3 ust. 1-3 u.p.b. W kontekście tych ograniczeń trafne jest stanowisko Sądu I instancji, w myśl którego poprawne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego to przede wszystkim rozpatrzenie okoliczności i danych podanych we wniosku lub przedstawionych przez stronę. W rozpoznawanej sprawie ten wymóg został wypełniony, a to oznacza, że postępowanie wyjaśniające nie narusza wskazanych w zarzucie przepisów postępowania. Zdaniem NSA nietrafny jest również zarzut naruszenia przez wyrok art. 134 § 1 i art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez co naruszony został art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. W zakresie łącznego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 151 p.p.s.a. należy podnieść uwagi sformułowane w tym zakresie w odniesieniu do wcześniejszego zarzutu oznaczonego jako ppkt a/ skargi. Są one aktualne również na gruncie tego zarzutu. Ponadto w tym zakresie brak jest uzasadnienia dla wskazanych naruszeń art. 134 § 1 i art. 133 p.p.s.a. Zatem nie wykazano na czym polega naruszenie tych przepisów oraz tego, jak powinny być one zastosowane w prawidłowy sposób. Ogólne stwierdzenie w treści zarzutu, że naruszenie tych regulacji polega na przekroczeniu uprawnień przez Sąd I instancji, nie spełnia wymogu prawidłowo określonej podstawy kasacyjnej. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., polegający na braku należytej kontroli zaskarżonej decyzji i działaniach zastępujących organy w uzasadnieniu przyjętego przez nie rozstrzygnięcia. Art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje elementy uzasadnienia wyroku, zatem skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia tego przepisu powinno wskazywać jakich elementów to uzasadnienie nie posiada, a nie może odnosić się do odmiennej oceny tez prezentowanych przez Sąd I instancji. Zupełnie nietrafny i niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez WSA w B. art. 141 § 1 p.p.s.a., skoro Sąd sporządził uzasadnienie, co jest okolicznością niewątpliwą, bo niekwestionowaną przez stronę i potwierdzoną w aktach sądowych. Również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Kontrolowany wyrok zapadł w sprawie, w której WSA w B. wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r. II SA/Bd 1294/11 uwzględnił skargę A. W.-T. na decyzję Dyrektora KPO ARiMR z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu tamtego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu prowadzonym ponownie organy mają ustalić na czym polegał błąd wnioskodawczyni i w kontekście tego rozpatrzeć materiał dowodowy oraz zastosować właściwe przepisy. Ten nakaz został zrealizowany, gdyż decyzja będąca przedmiotem kontroli w obecnym postępowaniu wypełniła to polecenie, a Sąd I instancji akceptując ten stan działał zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Zdaniem NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegający na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i przyjęciu, że błąd w wypełnieniu wniosku nie jest błędem oczywistym, w sytuacji gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że powinien być traktowany jako oczywisty w rozumieniu tam wskazanym. Sąd II instancji podziela w tym zakresie pogląd prezentowany w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że błędem oczywistym nie może być zadeklarowanie we wniosku uprawy, co do której nie przysługuje określona płatność. Z tego więc powodu NSA nie podziela poglądu strony skarżącej kasacyjnie sformułowanego w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu, złożonym na rozprawie i odwołującym się do tezy wypowiedzianej w wyroku NSA z dnia 27 marca 2014 r., II GSK 71/13 (CBOIS.nsa.gov.pl), w myśl której błędem oczywistym wniosku jest wpisanie do płatności rośliny, która w ogóle nie jest uwzględniona w rozporządzeniu w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, gdyż taki błąd rutynowo może być wykryty przez pracownika organu, który prowadzi wstępną weryfikację wniosku, bo organ ma obowiązek znajomości przepisów prawa stosowanych w odniesieniu do konkretnej płatności. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, przyjęcie takiego poglądu, wskazanego przez stronę skarżącą kasacyjnie prowadziłoby w istocie do wstępnej oceny wniosku z merytorycznego punktu widzenia, a to jest sytuacja niedopuszczalna. Trafnie podnoszą organy, a Sąd I instancji akceptuje stanowisko, że wypełnienie wniosku obciąża wnioskodawcę, a co się z tym wiążę, organ nie może kształtować jego treści instruując stronę o jego merytorycznych wadach. Z tego też powodu Sąd II instancji podziela wcześniejszy swój pogląd, że błędem oczywistym wniosku pomocowego mogą być tylko braki wniosku związane z techniką jego wypełnienia (zob. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., II GSK 624/09, CBOIS.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich powodów NSA stanął na stanowisku, że zaskarżony wyrok nie narusza art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło