II GSK 532/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2995/12 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę A. K. (dalej: skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: organ, GDDKiA) z dnia [...] sierpnia 2012 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nałożonej kary. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu nałożonej kary za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Decyzja zawierała pouczenie o sposobie jej zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Skarżący wniósł pismo 20 listopada 2012 r. zatytułowane "skarga" wskazując, że zgodnie z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. zwraca się z prośbą o wniesienie skargi na decyzję GDDKiA z dnia [...] sierpnia 2012 r. w jego imieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę wskazał, że strona wnosząc skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2012 r. zaskarżyła rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji, które opatrzone było prawidłowym pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego strona skorzystała, a konsekwencją czego było wydanie ostatecznej decyzji GDDKiA z dnia [...] października 2012 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia [...] października 2012 r. strona uzyskała prawo zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik A. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty od udzielonego pełnomocnictwa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 6 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji jego dyspozycji pomimo, iż zachodziły ku temu przesłanki, w szczególności skarga złożona przez stronę budziła uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia zaskarżonej decyzji oraz wskazania naruszenia prawa przez skarżącego; - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie właściwego oznaczenia zaskarżonej decyzji oraz wskazanie naruszenia prawa przez skarżącego, w przypadku gdy treść złożonego pisma, przez stronę nie spełniała wymagań formalnych. - art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie doręczenia skarżącemu odpowiedzi na skargę złożoną przez organ, a tym samym uniemożliwienie mu sprostowania oznaczenia zaskarżonej decyzji, - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez Sąd I instancji jego dyspozycji, pomimo, iż zachodziły ku temu przesłanki, dotyczące braku uznania, iż złożoną skargę należy potraktować jako środek zaskarżenia od decyzji ostatecznej, złożonej w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zasługują na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do niezasadnego, w ocenie skarżącego, odrzucenia skargi, ze względu na niewłaściwe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż zaskarżonym aktem była decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. W skardze kasacyjnej skarżący podkreśla, że w istocie zaskarżona w sprawie została decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, pomimo że wystąpiły w niej rozbieżności. Zwrócić należy uwagę na to, iż co prawda skarżący powołał się w skardze na numer i datę decyzji organu I instancji, jednak w jej treści zawarł informację, iż skargę swoją składa "Zgodnie z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 w związku z art. 13 § 2 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r." (a więc powołał się na pouczenie dołączone do decyzji organu z dnia [...] października 2012 r.). Mając na uwadze treść art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepis ten, określając wymogi skargi, wskazuje jednoznacznie, że dla kompletności tego środka wymagane jest m.in. precyzyjne wskazanie zaskarżonego aktu. W sytuacji zaś, gdy w samej treści skargi istniała rozbieżność co do tego, które orzeczenie wydane w toku prowadzonego postępowania zostaje zaskarżone – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – Sąd I instancji powinien był, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę o uzupełnienie dostrzeżonego braku lub wyjaśnienie powstałej rozbieżności. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona skarga wymagała doprecyzowania w zakresie wskazania w niej decyzji, którą A. K. chciał zaskarżyć, poprzez wyraźne określenie czy była to skarga na decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. r., czy też na decyzję z dnia [...] października 2012 r. oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Niewezwanie przez Sąd do dokonania tych czynności stanowiło zatem uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczność takiego wezwania uzasadniała treść art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 65 § 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, iż wskazany przepis dotyczy wyłącznie trybu i sposobu wykonywania doręczeń, a nie zapewnienia skarżącemu możliwości sprostowania błędów popełnionych w skardze. Zaistniałe w sprawie uchybienia, w postaci niewezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie precyzyjnego określenia zarówno skarżonego aktu oraz naruszenia prawa lub interesu prawnego, a także w postaci nieusprawiedliwionego zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skutkuje zatem uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).