II SA/Wa 933/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. M. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], którą odmówiono wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Komendant Główny Policji wskazał, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o wydanie pozwolenia na cztery egzemplarze broni palnej myśliwskiej organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, z którego wynikało, że wobec skarżącego Policja prowadziła szereg interwencji, które pięciokrotnie kończyły się jego osadzeniem w [...], a rodzina skarżącego objęta jest [...]. Organ II instancji wyjaśnił, że w oparciu o tak ustalone okoliczności organ I instancji powziął wątpliwości, czy przyznanie skarżącemu prawa do broni nie będzie zagrażało bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Z tego powodu, [...] Komendant Wojewódzki skorzystał z przysługującego mu prawa i zaskarżył przedstawione przez skarżącego orzeczenie psychologiczne i lekarskie. Komendant Główny Policji wskazał, że w wyniku ponownych badań i po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym skarżący uzyskał pozytywne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] września 2011 r. nr [...] i negatywne – stwierdzające brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji – orzeczenie lekarskie. Następnie, jak podał organ odwoławczy, w dniu [...] grudnia 2011 r. do organu I instancji wpłynęło pozytywne dla skarżącego orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz zaświadczenie z [...]. W zaświadczeniu tym stwierdzono, że [...]. [...] Komendant Wojewódzki, opierając się na orzeczeniu lekarskim organu II instancji – [...] – z dnia [...] listopada 2011 r. odmówił wydania pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ stwierdził, że powyższe orzeczenie potwierdza istnienie przesłanki negatywnej do wydania pozwolenia na broń palną, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Przechodząc do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji, Komendant Główny Policji w pierwszej kolejności podkreślił, że wydane w trybie odwoławczym niekorzystne dla skarżącego orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów Policji, a w rezultacie determinuje kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że to z woli ustawodawcy jedną z gwarancji bezpiecznego posługiwania się bronią jest wymóg posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownymi orzeczeniami. Zdaniem organu II instancji, skoro zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej zdolności psychofizycznej, to taka właśnie konstrukcja przepisu oznacza, że dla ochrony interesu społecznego wydanie innej decyzji, jak decyzji odmownej, jest prawnie niedopuszczalne. Tym samym decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Jednocześnie organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołania, iż organ I instancji spośród dwóch wydanych orzeczeń lekarskich wybrał orzeczenie niekorzystne dla strony. W tym zakresie Komendant Główny Policji wyjaśnił, że [...] Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na ostatecznym orzeczeniu lekarskim, które wyeliminowało z obrotu prawnego orzeczenie wcześniejsze, z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nadto stwierdził, że niezasadne są zarzuty dotyczące wywierania wpływu na lekarzy orzekających o zdolności skarżącego do posiadania broni w trybie odwoławczym. W tej części uzasadnienia decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że informacje o [...] zostały podane przez organ I instancji w odwołaniu od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w ramach przysługującego temu organowi uprawnienia (§ 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, Dz. U. nr 79, poz. 898). W skardze na powyższą decyzję I. M., reprezentowany przez adwokata, zarzucił orzekającym w sprawie organom naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a., w sposób który miał wpływ na treść decyzji. Skarżący podniósł, że organ I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów na niekorzyść oskarżonego i pominął korzystne dla skarżącego dowody w postaci opinii lekarskich, w tym opinii psychiatry i psychologa oraz stosownych zaświadczeń, w tym opisanego zaświadczenia stwierdzającego [...]. Zarzucił też tendencyjność oraz bezprawne działanie [...] Komendanta Policji polegające na wywieraniu wpływu na lekarzy orzeczników, m.in. poprzez udzielanie im nieprawdziwych informacji o wielokrotnych zatrzymaniach skarżącego w policyjnej izbie zatrzymań w czasie trwania postępowania w niniejszej sprawie, a także posługiwanie się przez organ I instancji dokumentami dotyczącymi zdrowia skarżącego z wcześniej prowadzonego postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie pozwolenia na broń zgodnie z wnioskiem wszczynającym postępowanie. Alternatywnie wystąpił o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Na poparcie tak sformułowanego wniosku procesowego, organ powtórzył stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do jego treści, pozwolenia na broń palną nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. nr 231, poz. 1375 ze zm.), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepis ten ustawodawca zamieścił obok innych przepisów normujących przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń. Tytułem przykładu należy tu wymienić kolejną przesłankę w postaci istnienia istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, czy uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Celem zatem powyższych regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan psychiczny nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa. Z tego też powodu ustawodawca - po pierwsze - użył kategorycznego sformułowania "pozwolenia na broń nie wydaje się" w zakresie wszystkich przesłanek negatywnych obejmujących stan psychiczny osób ubiegających się o pozwolenia na broń, a - po drugie - umożliwił organom Policji sprawowanie szerokiej kontroli w zakresie istnienia powyższych negatywnych przesłanek od momentu wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń przez cały okres obowiązywania pozwolenia na broń (por. art. 15 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o broni i amunicji), z tą uwagą, że samej oceny stanu psychicznego wnioskodawcy dokonują wykwalifikowane osoby – "lekarze upoważnieni". Otóż, w myśl art. 15 ust. 3 ustawy, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Szczegółowe unormowanie w tym przedmiocie zamieszczono z kolei w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji, rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. nr 78, poz.898 ze zm.). Co więcej, na mocy § 8 przywołanego powyżej rozporządzenia, organom Policji przyznano prawo wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego. Zatem także i na gruncie przepisów wykonawczych, w ramach opisanych szerokich uprawnień kontrolnych, organom Policji przyznano prawo do weryfikacji przedstawionego przez stronę orzeczenia lekarskiego. Oczywistym jest również, że to organy Policji prowadzą postępowania administracyjne mające za przedmiot nie tylko wydanie pozwolenia na broń, ale również i jego cofnięcie. Równie oczywiste jest, że prowadząc postępowania administracyjne organy te w jego toku zbierają materiał dowodowy i mają prawny obowiązek ustalić w jego oparciu, czy w sprawie nie występują przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń. Ustalenia tego organy Policji winny dokonać biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego (art. 7, 77 i art. 80 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji). Podstawowym zaś dowodem w tego rodzaju sprawach będzie zawsze orzeczenie lekarskie i to niezależnie od tego, czy będzie to orzeczenie przedstawione przez stronę, czy też będzie to orzeczenie ostateczne wydane w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym przez stronę lub organ Policji, a ta ostatnia sytuacja miała miejsce w rozpoznanej sprawie. Należy przy tym wyjaśnić, że orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza upoważnionego w rozumieniu ustawy i cyt. rozporządzenia wykonawczego, ma charakter opinii wydanej przez biegłego ustanowionego i działającego na podstawie przepisów szczególnych, tzn. przepisów cytowanego powyżej rozporządzenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy orzekające w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym dopełniły powyższego obowiązku i prawidłowo ustaliły, że po stronie skarżącego zachodzi przesłanka negatywna do wydania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 2 ustawy. Bezsporne bowiem jest, że orzeczeniem lekarskim wydanym w dniu [...] listopada 2011 r. wskutek odwołania wniesionego przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] lekarz upoważniony [...] stwierdził, że I. M. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. W konsekwencji w sprawie zaistniała negatywna przesłanka do wydania pozwolenia na broń, a jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem organu była odmowa wydania pozwolenia na broń. Jak już wyżej wskazano orzeczenie lekarskie ma charakter prawny opinii biegłego. Dotyczy ono bowiem wiadomości specjalnych – oceny sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń. Natomiast w przypadku, gdy od tego rodzaju orzeczenia strona lub organ Policji wniesie odwołanie miarodajna do oceny sprawności psychofizycznej strony będzie opinia (orzeczenie) wydana w trybie odwoławczym. Skoro bowiem przepisy ww. rozporządzenia (§ 8 ust. 1) przewidziały, że od orzeczenia lekarskiego przysługuje odwołanie do jednostki badawczo – rozwojowej, wymienionej w § 5 ust. 4, najbliższej ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się lub siedzibę Policji, oraz że orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne (§ 8 ust. 9), to w takiej sytuacji powoływanie kolejnego lekarza do wydawania kolejnej opinii było zbędne i opinia (orzeczenie) z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] przedstawione przez skarżącego w toku postępowania po wydaniu orzeczenia ostatecznego nie mogła być uznana za istotny dowód w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 749/06, Lex nr 342541). Działanie organów Policji było zatem zgodne z prawem. Z tego też powodu za niezasadne należało uznać zarzuty skarżącego sformułowane wobec przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Tym bardziej nie można podzielić stanowiska skarżącego, wedle którego organy wywierały wpływ na lekarza orzecznika. Skarżący zdaje się bowiem nie dostrzegać, że, jak wyraźnie stanowi § 8 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, od orzeczenia lekarskiego przysługuje odwołanie na piśmie, a odwołanie wnosi się wraz z uzasadnieniem. Toteż podniesienie określonych okoliczności w odwołaniu jest zarówno prawem osoby ubiegającej się, jak też organu Policji. Zarzuty zaś odwołania i ich uzasadnienie muszą być oparte na określonym materiale dowodowym, tzn. muszą nawiązywać do określonych okoliczności. Czym innym są bowiem uprawnienia kontrolne organu Policji względem osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub pozwolenie takie posiadających (kwestionowanie przedstawionych przez strony orzeczeń lekarskich w trybie odwoławczym, zobowiązanie do poddania się badaniom), a czym innym są uprawnienia orzecznicze (sporządzanie opinii co do sprawności psychofizycznej wnioskodawcy) przypisane biegłym – lekarzom upoważnionym. Nie można również zgodzić się z zarzutem skarżącego, że organ w sposób nieuprawniony posłużył się materiałem dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu. W niniejszej sprawie organ Policji badając istnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy miał prawo, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania: zasadą prawdy materialnej i zasadą legalizmu (art. 6 i art. 7 k.p.a.), jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie orzekające w sprawie organy Policji nie przekroczyły tak zakreślonej prawem granicy postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcia oparły przede wszystkim na dowodzie w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.