II SA/Bd 204/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Wnioskiem z dnia 1 r. skarżący J. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw [...] (zwanego dalej w skrócie "Kierownikiem[...]") z dnia [...] r. nr[...], odmawiająca skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Wnioskodawca jako przesłankę wznowienia wskazał wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") w postaci zeznań świadka J. W., który potwierdza, że wraz ze skarżącym przebywał w obozie w Łodzi. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku skarżącego J. G., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. została utrzymana decyzja Kierownika [...] z dnia [...] r. odmawiająca przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Skarga na decyzję z dnia 16 kwietnia 2010 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący składał wnioski o wznowienie postępowania w lutym 2011 r., 27 marca 2012 r. i 18 maja 2012 r. W wyniku postępowania z wniosku z lutego 2011 r. organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Natomiast odnośnie pozostałych wniosków organ odmówił wznowienia postępowania. W dniu 26 października 2012 r. skarżący ponownie złożył wniosek o wznowienie postępowania. Organ podniósł, że stosownie do art. 148 ust. 1 k.p.a. w przypadku powołania się na okoliczność nowych dowodów, podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Tymczasem z przesłuchania świadka J. W. wynika, że utrzymuje on kontakt ze skarżącym od dziesięciu lat, nie licząc czasu, kiedy byli dziećmi. W przypadku zatem blisko dziesięcioletniej znajomości, czyli datującej się jeszcze sprzed wydania pierwszej decyzji w sprawie, nie jest możliwe, że został zachowany termin miesięczny z art. 148 § 1 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego Kierownik [...] postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r., podtrzymując swoje stanowisko, że w przypadku dziesięcioletniej znajomości mało prawdopodobne jest, by skarżący o podanych przez siebie okolicznościach, tj. o wspólnym ze świadkiem pobycie w obozie nie mógł dowiedzieć się w czasie przed upływem jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do sądu administracyjnego J. G. wniósł o uchylenie postanowienia organu z dnia [...]r., zobowiązanie go do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i uznania okresu pobytu w obozie w [...] do uprawnień kombatanckich. Skarżący wniósł także o zobowiązanie organu do uznania zeznań świadków za wiarygodne. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w sprawie wskazał na świadków, którzy potwierdzają jego pobyt w obozie w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż wskazuje skarżący. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd nie może zatem, jak wnosi skarżący, nakazać organowi uznania za wiarygodne zeznań świadków czy nakazać organowi uznanie skarżącego za kombatanta. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie ocenie Sądu podlega tylko i wyłącznie kwestia, czy organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania ze względu na niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący powołał się na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Owym nowym dowodem, na który powołał się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania było dowiedzenie się przez niego, że J. W. może złożyć zeznanie potwierdzające, iż skarżący przebywał w obozie w [...], tj. w obozie który stosownie do § 6 pkt 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości jest innym miejscem odosobnienia określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zeznania te są zatem istotne dla ustalenia możliwości przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z powyższego w kontrolowanej sprawie ową okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia było dowiedzenie się przez skarżącego, że możliwe jest przedstawienie w postępowaniu zeznań świadka J. W. Oceniając tą okoliczność zdaniem Sądu organ błędnie ocenił stan faktyczny. Po pierwsze należy zwrócić uwagę, iż we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 25 października 2012 r. (nadanego na poczcie w dniu 26 października 2012 r. - stempel na kopercie k. 136 akt administracyjnych) skarżący wskazał, że o możliwości złożenia zeznania przez J. W. dowiedział się w dniu 18 października 2012 r., ale nie od niego samego, ale od jego syna – K. W. Po drugie – będąc przesłuchiwany przez organ na okoliczność, kiedy skarżący dowiedział się o możliwości złożenia zeznań przez J. W. w sprawie pobytu w obozie w [...]–J. W. wprawdzie stwierdził, że zna wnioskodawcę od dziesięciu lat, ale jednocześnie stwierdził, że wnioskodawca dowiedział się, że zeznający ma uprawnienia kombatanckie "dopiero w październiku". Organ nie ustalił, o października jakiego roku chodzi (tj. roku 2012 czy wcześniejszego), a przede wszystkim nie ustalił, jaki charakter miała znajomość pomiędzy wnioskodawcą a J. W.. Czy była to znajomość na tyle bliska, że mogli dzielić się swoimi przeżyciami z okresu wojny, czy też była to znajomość powierzchowna, ograniczająca się np. do wiedzy kim dana osoba jest, gdzie mieszka i grzecznościowego powitania w razie spotkania. W tej sytuacji ustalenie organu, iż wnioskodawcy znana była możliwość złożenia przez J. W. istotnego w sprawie zeznania w okresie wcześniejszym niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienia postępowania, należy uznać za dokonane z uchybieniem art. 77 k.p.a., tj. z uchybieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, koniecznego do rozpatrzenia sprawy. Mogło to mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że skarżący dowiedział się o ww. okoliczności w okresie jednego miesiąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.