II SA/Bk 19/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-05-07
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercom byłego właściciela gospodarstwa rolnego, które zostało przekazane Państwu na podstawie przepisów z lat 1974-1989, przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia własności całej działki gruntu, na której znajdowały się budynki, w sytuacji gdy istnieją jedynie pozostałości po jednym z budynków (klepisko po stodole), a dokumenty wskazują na istnienie jedynie dwóch budynków (domu i chlewu) w momencie przekazania gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r., prawo do nieodpłatnego nabycia działki gruntu przysługuje właścicielom budynków znajdujących się na działce wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu. W niniejszej sprawie, dokumenty jednoznacznie wskazywały na istnienie jedynie domu i chlewu w momencie przekazania gospodarstwa, co ograniczało prawo do nabycia gruntu jedynie do działki pod tymi budynkami. Brak było podstaw do przyznania gruntu pod pozostałości po stodole, gdyż nie została ona wymieniona w dokumentach jako budynek zatrzymany przez właścicielkę.Stan faktyczny
Spadkobiercy M. F. wystąpili o przyznanie na ich rzecz działki gruntu pod budynkami, które pozostały po gospodarstwie rolnym przekazanym Państwu w 1975 r. Decyzją z 1975 r. M. F. zatrzymała dożywotniego użytkowania dom i chlew. Organy administracji przyznały spadkobiercom jedynie część działki pod budynkami, uznając, że stodoła, której pozostałości (klepisko) znajdowały się na działce, nie została wymieniona w dokumentach jako budynek zatrzymany przez właścicielkę. Spadkobiercy odwołali się, twierdząc, że należała im się cała działka, a organy nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Spadkobiercy wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. F., N. P., B. K. i D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznanie prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...] października 1975 r. nr [...] Naczelnik Gminy Z., na podstawie art. 9 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. nr 21, poz. 118), przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne bez budynków, położone we wsi S. (działki nr 21, 36/2, 109/2, 36/1, 109/1 o pow. 5,416 ha), stanowiące własność M. F. W decyzji zawarto zapis, że wyłączone z gospodarstwa budynki będą stanowić odrębny od gruntów przedmiot własności oraz że przekazujący nie zrzeka się prawa do lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych, w związku z tym otrzyma po wykonaniu przedmiotowej decyzji lokal mieszkalny składający się z domu i pomieszczenie gospodarcze – chlew do bezpłatnego dożywotniego użytkowania (pkt 2 lit. g decyzji).
Spadkobiercy M. F.: A. F., N. P., B. K. i D. W. (vide: postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] stycznia 2004 r., II [...], z [...] lutego 2008 r., [...], z [...] lutego 2012 r., [...]) wystąpili do Starosty Powiatu B. z wnioskiem o przyznanie na ich rzecz działki pod budynkami, o numerze geodezyjnym 132, o pow. 0,23 ha.
W związku z tym wnioskiem Starosta B. zlecił wykonanie podziału geodezyjnego przedmiotowej działki, poprzez wydzielenie z niej działki o powierzchni niezbędnej do korzystania z zabudowań na niej zlokalizowanych, a stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. Do sporządzonego wstępnego projektu podziału w którym stwierdzono, że powierzchnia niezbędna do korzystania z zabudowań na niej zlokalizowanych wynosi 0,1768 ha, zastrzeżenia zgłosił Burmistrz Z. Dotyczyły one zasięgu wydzielonej działki obejmującego również grunt na którym, według wnioskodawców, znajdowała się stodoła. Burmistrz podniósł, że zgodnie z dokumentacją dotycząca przejęcia na rzecz Państwa gospodarstwa stanowiącego własność M. F., w skład gospodarstwa wchodziły budynki: dom drewniany kryty dachówką – stan średni, chlew drewniany kryty słomą – stan średni i zajmowały powierzchnię 0,046 ha. Aktualnie na przedmiotowej działce zlokalizowane są: dom drewniany w stanie zawalenia i zawalony chlew. W wyniku przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2013 r. wizji lokalnej na działce nr 132 stwierdzono, że znajduje się na niej drewniany budynek mieszkalny w stanie technicznym złym, przyległy do niego fundament po budynku gospodarskim oraz w odległości około 100 m od ulicy wiejskiej fragment fundamentu długości około 3 m znajdującego się w ziemi oraz pojedynczych kamieni. Biorący udział w wizji A. F. oświadczył, że znajduje się w tym miejscu również klepisko starej stodoły, wykonane na projekcie podziału.
Organ, po dokonaniu analizy zebranych w sprawie dokumentów i dowodów przyznał wnioskodawcom, w ¼ udziału każdemu z nich, nieodpłatnie jedynie część działki - o numerze geodezyjnym 132/2, o pow.0,0394 ha, uznając że nie może być ona przyznana w całości. Na pozostałej jej części brak jest bowiem zabudowań (bądź pozostałości po nich), które stanowiły w chwili przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, przez M. F., odrębny od gruntu przedmiot własności (decyzja z dnia [...] października 2012 r. nr [...]).
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł A. F. stwierdzając, że wydana w sprawie decyzja jest wadliwa z uwagi "na błędną interpretacje przepisów prawa, błędne ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę zgromadzonych dowodów, nieuwzględnienie wszystkich dowodów przy wydawaniu decyzji". Jego zdaniem, organ I instancji winien był przyznać na rzecz wnioskodawców całą działkę o numerze geodezyjnym 132, bowiem na pozostałej jej części istnieją pozostałości po istniejącej niegdyś stodole, a mianowicie klepisko starej stodoły. Przepis art. 6 ustawy należy interpretować rozszerzające. Organ rozpoznający wniosek musi przyznać osobie uprawnionej także tę część działki, na której istnieje chociażby substrat odrębnej własności budynku. Nie może mieć znaczenia, jego stan techniczny, a zwłaszcza ocena, czy zabudowania nadają się do użytku. Podniósł, że skoro w pewnej odległości od pozostałych znajdujących się na działce 132 zabudowań znajduje się klepisko starej stodoły, to i ta część działki - niezbędna do korzystania z tego substratu budynku - winna być, w trybie art. 6 ustawy, przyznana następcom prawnym byłej właścicielki. Podkreślił, że uzasadnienie decyzji jakoby była właścicielka przekazała Państwu w zamian za świadczenia emerytalne jedynie budynek mieszkalny i chlew, jest nieporozumieniem wynikającym z nierzetelności sporządzenia protokołu z przekazania gospodarstwa i niezgodności jego ustaleń ze stanem faktycznym. W jego ocenie to zastrzeżenia złożone w sprawie przez Burmistrza Z. spowodowały, że organ przyznał wnioskodawcom jedynie część działki pod budynkami, o znacznie mniejszej powierzchni niż należało. Na początku postępowania organ I instancji miał zamiar przyznać działkę powiększoną o tę część, na której są usytuowane pozostałości po stodole. Dopiero sugestie Burmistrza Z. wpłynęły na wydanie takiej, a nie innej decyzji. Odwołujący wskazał również na rozbieżności pomiędzy treścią protokołu z wizji lokalnej a uzasadnieniem decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 kpa oraz art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz.U. nr 10, poz. 53), utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu podano, że z treści decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] października 1975 r. wynika bezsprzecznie, iż na skutek przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, M. F. zatrzymała sobie jedynie dom i chlew. Taki wniosek można wyprowadzić z punktu 2 lit. g tej decyzji oraz jej uzasadnienia. Potwierdza to również protokół z przesłuchania M. F. w charakterze strony. Podczas dokonywania tej czynności stwierdziła ona, że w skład przekazanego Państwu gospodarstwa rolnego wchodzą: dom drewniany kryty dachówką (w stanie średnim) oraz chlew drewniany kryty słomą (w stanie średnim). Wyjaśniła też, że gospodarstwo przekazuje bez budynków. Dowodem na przekazanie Państwu w zamian za świadczenia emerytalne gospodarstwa bez budynków (domu drewnianego i chlewu drewnianego) jest więc nie tylko protokół, o którym pisze skarżący, ale także decyzja, na mocy której gospodarstwo to zostało przekazane. Organ podniósł, że niewykluczone jest, że w dacie przekazania, przez byłą właścicielkę gospodarstwa rolnego Skarbowi Państwa budynek stodoły, o którym wspomina skarżący, fizycznie nie istniał. Mógł on zostać rozebrany, czy też sprzedany (co według wiedzy powszechnej posiadanej przez Kolegium zdarzało się dość często), zwłaszcza, że na taką możliwość zwraca organ uwagę w uzasadnieniu decyzji o przekazaniu gospodarstwa. Gdyby jednak w momencie przekazania budynek stodoły istniał na omawianym gruncie, to w którymś ze wspomnianych wyżej dokumentów zostałby on wykazany. Skoro więc w momencie przekazania gospodarstwa rolnego Państwu w zamian za świadczenia emerytalne stodoła nie została wymieniona w decyzji potwierdzającej to przekazanie, jako budynek stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, który rolnik zatrzymuje na własność, to brak jest obecnie podstaw prawnych do przyznania na rzecz wnioskodawców gruntu, na którym miałaby być ona usytuowana.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli A. F., N. P., B. K. i D. W. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, 80 w zw. z art. 136 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego,
- art. 8 kpa, poprzez postępowanie organu w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 6 kpa w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady praworządności,
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, poprzez błędną jego wykładnię.
Wskazując na powyższe naruszenia wnieśli o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, że nie sposób się zgodzi, jakoby organy dążyły w jakikolwiek sposób do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości. W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że na działce 132 położone są dwa budynki (budynek mieszkalny i chlew) oraz fundament po trzecim budynku, który w ocenie skarżących mógł być stodołą. Z protokołu przesłuchania M. F. w charakterze strony rzeczywiście wynika, że na dzień 30 maja 1975 r. w skład gospodarstwa wchodzą budynki: dom drewniany - kryty dachówką, chlew drewniany - kryty słomą. Jednak z powyższego protokołu nie wynika fakt gdzie te budynki na działce o powierzchni 5,416 ha się na ten czas znajdowały. Nie można wykluczyć faktu, że w miejscu gdzie w chwili obecnej występują fragmentaryczne pozostałości fundamentu istniał w 1975 r. chlew, który został ujęty w protokole z 1975 r. oraz w decyzji Naczelnika Gminy w Z., a przynależny do budynku mieszkalnego fundament, wskazany przez organ jako chlew był jedynie częścią domu, stanowił np. "letnią kuchnię" lub spełniał funkcję inną niż chlew. Z uwagi na fakt, że na czas dokonywania oględzin, tj. 6 sierpnia 2012 r. na działce 132 zlokalizowane zostały: budynek mieszkalny (w stanie technicznym złym) oraz pozostałości po budynku gospodarczym, nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż pozostałości po budynku gospodarczym dotyczą wskazywanego przez organ chlewu. Z protokołu tego wynika, że w odległości około 100 metrów od ulicy wiejskiej stwierdzono występowanie fragmentu fundamentu, o długości około 3 m, znajdującego się w ziemi oraz pojedynczych kamieni. Organ nie ustalił czyją własnością był ten budynek, ani w jakich latach ten budynek fizycznie istniał. Samo stwierdzenie przez organ: "niewykluczone, że w dacie przekazania przez byłą właścicielkę gospodarstwa rolnego Skarbowi Państwa budynek stodoły, o którym wspomina skarżący, fizycznie nie istniał. Mógł on zdaniem organu zostać rozebrany, czy też sprzedany (co według wiedzy powszechnej posiadanej przez Kolegium zdarzało się dość często) oraz, że fakt istnienia budynku na omawianym gruncie na pewno zostałby wskazany w którymkolwiek z ww. dokumentów" ewidentnie, w ocenie skarżących wskazuje, iż organ pomimo obowiązku wynikającego z art. 7 kpa nie podjął się ustalenia w stopniu wyczerpującym stanu faktycznego sprawy, a jedynie ograniczył się do domniemań w powyższym zakresie. Nie do przyjęcia jest, zdaniem skarżących, takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę. W ocenie skarżących z art. 7 wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie dowodowe oparte jest bowiem na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Stanowisko to skarżący poparli wyrokami NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84 i z 25 czerwca 1999 r., I SA 1551/98. Nadto zarzucono, że organ odwoławczy pomimo niewystarczającego do wydania decyzji materiału dowodowego nie uzupełnił go i wydał wątpliwą decyzję. Podczas rozpatrywania sprawy, jak i w uzasadnieniu wydanej decyzji organ nie wyjaśnił w sposób logiczny i spójny motywów jakimi się kierował. Tym samym doszło do naruszenia art. 8 kpa oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy. Zdaniem skarżących biorąc pod uwagę fakt, że sporny fundament znajduje się na działce, która przed jej przekazaniem Państwu za świadczenia rentowe, stanowiła własność M. F. organ I instancji miał obowiązek ustalić czyją własnością jest pozostałość po ww. budynku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym ( Dz. U Nr 10, poz. 53). Zgodnie z tą regulacją właścicielom budynków znajdujących się na działce, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r. przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego.
Bezsporne w sprawie niniejszej jest to, że decyzją z dnia [...] października 1975 r. Naczelnik Gminy Z. przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne bez budynków, położone we wsi S. stanowiące własność M. F. oraz to, że spadkobiercami M. F. są A. F., N. P., B. K. i D. W. Osoby te posiadają roszczenie o uzyskanie wskazanej w art. 6 własności działki W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, który podziela także sąd rozpoznający sprawę, według którego wspomniany art. 6 ustawy przyznaje roszczenie każdemu właścicielowi budynków bez względu na to kiedy i jak je nabył, o ile tylko budynki te znajdują się na działce wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu. O uzyskanie wskazanej w tym przepisie własności działki mogą zatem ubiegać się osoby, które nie tylko nie są osobami przekazującymi gospodarstwo rolne, ale nawet ich spadkobiercami. W świetle powołanego przepisu przesądzającym w istocie jest bowiem, aby podmiot ten był właścicielem budynków usytuowanych na działce wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu (wyrok NSA z 30 września 2010 r., II OSK 1374/09, wyrok NSA z 30 sierpnia 2006 r., II OSK 1136/05 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Kwestią sporną było natomiast to czy spadkobiercom powinna być przyznana własność całej działki nr 132 czy tylko jej części. W ocenie organów z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (treści pkt 2 lit. g decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] października 1975 r., protokół z przesłuchania M. F.) jednoznacznie wynika że na skutek przekazania gospodarstwa rolnego, M. F. zatrzymała jedynie dom drewniany kryty dachówką (w stanie średnim) oraz chlew drewniany kryty słomą (w stanie średnim). Dlatego, zdaniem organów, jedynie grunt pod tymi budynkami powinien być przyznany na własność spadkobiercom. Skoro w momencie przekazania gospodarstwa rolnego Państwu w zamian za świadczenia emerytalne stodoła nie została wymieniona w decyzji potwierdzającej to przekazanie, jako budynek stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, który rolnik zatrzymuje na własność, to brak było podstaw prawnych do przyznania na rzecz wnioskodawców gruntu, na którym miałaby być ona usytuowana. Natomiast zdaniem skarżących powinna być im przyznana własność całej działki nr 132 skoro w pewnej odległości od znajdujących się na tej działce zabudowań znajduje się klepisko starej stodoły, to i ta część działki jest niezbędna do korzystania z tego substratu budynku. Skarżący podnieśli, że z uwagi na to iż sporny fundament stodoły znajduje się na działce, która przed jej przekazaniem Państwu za świadczenia rentowe, stanowiła własność M. F. organy miały obowiązek ustalić czyją własnością jest pozostałość po ww. budynku. Nie czyniąc tego naruszyły przepisy dotyczące przeprowadzania postępowania dowodowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, 80 kpa a uzasadniając decyzje w oparciu o niekompletny materiał dowodowy naruszyły art. 8 i art. 107 § 3 kpa.
W ocenie Sądu stanowisko skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Organom nie można skutecznie postawić zarzutu nieprzeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego. Stwierdzić bowiem należy, że rację mają organy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dostateczny wynika jakie budynki zatrzymała M. F. Bezspornie były to dwa budynki: dom drewniany kryty dachówką (w stanie średnim) oraz chlew drewniany kryty słomą (w stanie średnim). Nie można przyjąć aby w okolicznościach sprawy niniejszej stanowisko skarżących podważało ten fakt i uzasadniało przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego przez organ. Przede wszystkim dlatego, że stanowisko skarżących jest sprzeczne samo w sobie. A mianowicie ich pierwotne stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sprowadza się do wykazania nierzetelności sporządzenia protokołu z przekazania gospodarstwa w którym oprócz budynku mieszkalnego i chlewu, powinna być wymieniona jako trzeci budynek stodoła. Następnie w skardze złożonej do sądu skarżący wywodzą, że z uwagi na brak wskazania lokalizacji budynku mieszkalnego i chlewa przyjąć można, że chlew zlokalizowany był w miejscu klepiska, co do którego skarżący pierwotnie podnosili, że była tam stodoła, a przy budynku mieszkalnym zlokalizowany była, np. "letnia kuchnia". Z obu stanowisk skarżących wynika, że na działce, w dacie przekazania gospodarstwa, zlokalizowane były trzy budynki: w pierwszej wersji budynek mieszkalny, chlew, stodoła, w drugiej wersji budynek mieszkalny, chlew, letnia kuchnia przy budynku mieszkalnym. Skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na potwierdzenie faktu zlokalizowania na działce trzech budynków, a jak wskazano powyżej z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że na działce w dacie przekazania gospodarstwa były dwa budynki. Na uwzględnienie nie zasługuje przy tym zarzut przyjęcia przez organ biernej postawy i przerzucenia udowodnienia faktów na stronę postępowania. Istotnie postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i to na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skarżący formułując ten zarzut nie uwzględnili jednak tego, że od 11 kwietnia 2011 r. treść przepisu art. 7 kpa dotyczącego zasady prawdy obiektywnej uległa zmianie. Zgodnie z unormowaną w art. 7 (w brzmieniu do dnia 11 kwietnia 2011 r.) zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Z tak sformułowanej zasady wywodzono, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Z dniem 11 kwietnia 2011 r. dokonano zmiany tego przepisu (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18 ze zm.) w ten sposób, że organy administracji publicznej "z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 2987 z dnia 16 kwietnia 2010 r.) wynika, że celem tej nowelizacji było "zaktywizowanie stron", w tym sensie, aby "nie przerzucały one całego ciężaru postępowania na organ prowadzący postępowanie, z drugiej zaś strony przyznaje im również prawo do aktywnego wpływania na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy". Aktualnie mamy zatem do czynienia z tak ukształtowaną zasadą prawdy obiektywnej, że to również strona postępowania jest uprawniona do przedstawiania dowodów. Często to w interesie strony leżeć będzie współdziałanie z organem orzekającym przy przytoczeniu znanych jej faktów czy dowodów, nieprzedstawienie ich spowodować bowiem może wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, czego konsekwencją może być wydanie decyzji negatywnej dla strony. W sprawie niniejszej strony nie przedstawiły żadnego dowodu potwierdzającego zlokalizowanie na przedmiotowej działce, w dacie przekazania gospodarstwa rolnego, trzech budynków, w sytuacji gdy ze zgromadzonych przez organ dokumentów jednoznacznie wynika, że na działce były tylko dwa budynki. Tym samym zarzut dotyczący bierności należałoby postawić skarżącym a nie organowi. Bezzasadny pozostaje w ocenie Sądu również zarzut naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 kpa, albowiem organy w sposób logiczny i spójny przedstawiły motywy swojego rozstrzygnięcia. Wobec bezzasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło