II SA/Wa 452/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] cofającą A. Z. zezwolenie na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prokurator Apelacyjny w W. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. zezwolił A. Z. na odbywanie w okresie od 1 października 2001 r. do 31 marca 2004 r. pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w okręgu Prokuratury Okręgowej w W. Następnie na wniosek Prokuratora Okręgowego w W. Prokurator Apelacyjny w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. cofnął A. Z. zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Z wniosku Prokuratora Okręgowego w W. wynikało, że w dniu 14 lipca 2003 r. wszczęte zostało przez Prokuraturę Rejonową [...] śledztwo o czyn z art. 228 § 1 K.k. w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych od różnych osób przez A. Z., pełniącego funkcję asystenta doradcy prawnego Spółdzielni [...]. A. Z. pismem z dnia 6 sierpnia 2003 r. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o wyrażenie zgody na warunkowe odbywanie aplikacji pozaetatowej. Prokurator Apelacyjny w W. pismem z dnia 14 sierpnia 2003 r. poinformował A. Z., że od decyzji cofnięcia zgody na odbywanie aplikacji nie przysługuje odwołanie do jednostki nadrzędnej, jak również skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wyrażenia zgody na warunkowe odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Pismem z dnia 3 października 2003 r., złożonym w dniu 13 października 2003 r. A. Z. odwołał się od decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. do Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego. Ponadto, w dniu 17 października 2003 r. A. Z., powołując się na art. 47 ustawy o prokuraturze, złożył zażalenie w trybie drogi służbowej na decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W.. W odpowiedzi na ww. pisma, dyrektor Departamentu - Centrum Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. poinformował, że przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuratorze nie stanowią, iż Prokurator Generalny jest organem drugiej instancji w stosunku do prokuratora apelacyjnego, który rozstrzyga o cofnięciu zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Cofnięcie zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej należy uznać za czynność publicznoprawną. W tej sytuacji skarżącemu służy prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed której wniesieniem winien zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 marca 2005 r. odrzucił skargę A. Z.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że cofnięcie zezwolenia przez Prokuratora Apelacyjnego w W. na odbywanie aplikacji nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Od powyższego postanowienia A. Z. wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r. zawiesił postępowanie wszczęte na podstawie skargi kasacyjnej A. Z., w związku z przedstawieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, dotyczącego wyjaśnienia, czy przepisy art. 94 a i 91 ust. 4 ustawy o prokuraturze w zakresie, w jakim nie przewidują min. sądowej kontroli decyzji prokuratora apelacyjnego o odmowie wyrażenia zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej, są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny umorzył w powyższej sprawie postępowanie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. W uzasadnieniu stwierdził, że zainteresowany składając skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego nie wyczerpał toku postępowania odwoławczego, poprzedzającego możliwość skorzystania z sądowej kontroli aktu administracyjnego, bowiem zainteresowanemu służyło odwołanie do Prokuratora Generalnego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 25 września 2008 r. podjął zawieszone postępowanie, a w dniu 7 listopada 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. odrzucił jako niedopuszczalną skargę A. Z. na cofnięcie przez Prokuratora Apelacyjnego w W. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. W dniu 9 marca 2009 r. A. Z. złożył do Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z którego wynikało również, że nie akceptuje decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Jednocześnie w piśmie z dnia 9 marca 2009 r. A. Z. wniósł alternatywnie o uchylenie wydanej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy lub uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prokuratora Apelacyjnego w W., ze wskazaniem wzięcia pod uwagę istnienia podstawy faktycznej do zawieszenia odwołującego w prawach i obowiązkach aplikanta w trybie art. 101 ust. 4 i art. 10 k ust. 1 pkt 2 ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny przywrócił A. Z. termin do wniesienia odwołania od decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2003 r., w sprawie cofnięcia z dniem 1 sierpnia 2003 r. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. W dniu [...] października 2009 r. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny decyzją nr [...] w trybie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 94 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 2002 r., nr 21 poz. 206 ze zm.) w związku z art. 70 ust 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.) uchylił w całości decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. wydaną w dniu [...] lipca 2003 r. o cofnięciu A. Z. zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości — Prokurator Generalny podniósł, że w toku postępowania w sprawie cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji, rozstrzygana jest indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej, dlatego należy uznać, że jest to szczególny rodzaj postępowania administracyjnego, do którego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji od decyzji prokuratora apelacyjnego o cofnięciu aplikantowi pozaetatowemu zezwolenia na odbywanie aplikacji przysługuje odwołanie do organu instancyjnie nadrzędnego, tj. Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. W decyzji stwierdzono, że w sprawie cofnięcia A. Z. zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej doszło do oczywistego naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości — Prokurator Generalny odniósł się również do wniosku skarżącego o rozważenie zawieszenia go w prawach i obowiązkach aplikanta. Stwierdził, że wniosek ten jest bezpodstawny. Następnie Prokurator Apelacyjny w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku nr [...] cofnął A. Z. zezwolenie na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej na podstawie art. 94 b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze ze skutkiem na dzień 1 sierpnia 2003 roku wobec rażącego naruszenia obowiązków aplikanta, z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji A. Z. złożył w dniu 31 grudnia 2009 r. odwołanie. Decyzji zarzucił: błędnie dokonaną wykładnię prawa materialnego, błędnie ustalony stan faktyczny oraz błędnie zastosowane przepisy prawa procesowego. Wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji. Minister Sprawiedliwości — Prokurator Generalny decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., uznając, że odwołanie A. Z. nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Ministra Sprawiedliwości — Prokuratora Generalnego decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy zarówno ze względów formalnych, jak i merytorycznych. Zaskarżona decyzja spełniała kryteria określone w art. 107 K.p.a., w szczególności zawierała uzasadnienie i pouczenie o środkach zaskarżenia, zaś uzasadnienie w sposób wyczerpujący odnosiło się do kwestii motywów przemawiających za cofnięciem A. Z. zezwolenia na odbywanie aplikacji. W ocenie organu II instancji, cofnięcie zezwolenia na odbywanie aplikacji aplikantowi, który stanął pod zarzutem popełnienia przestępstw umyślnych było w pełni zasadne, bowiem zachowanie takie w sposób rażący naruszało obowiązki aplikanta, do których zalicza się m.in. posiadanie nieskazitelnego charakteru oraz postępowanie zgodnie z zasadami godności i uczciwości. Obowiązek kierowania się zasadami godności i uczciwości, a wiec także przestrzegania prawa wynika z roty ślubowania, które skarżący złożył na początku aplikacji, w dniu 1 października 2001 r. Z kolei wymóg posiadania nieskazitelnego charakteru jest określony ustawowo w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze. Posiadanie nieskazitelnego charakteru to w szczególności poszanowanie porządku prawnego i niepopełnianie przestępstw. Przyczyna cofnięcia A. Z. zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej, która zaistniała już w 2003 r. jest nadal aktualna niezależnie od etapu, na jakim znajduje się lub znajdować będzie prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Powyższa decyzja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2010 r. stała się przedmiotem skargi A. Z. do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. błędnie dokonaną wykładnię prawa materialnego art. 94b ust.1 pkt 2 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r., nr 21, poz. 206 ze zm.) polegającą na uznaniu, że skarżący nadal rażąco narusza obowiązki aplikanta prokuratorskiego ze względu na fakt toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego; II. błędnie ustalony stan faktyczny przez uznanie, że podstawą cofnięcia zgody w dniu [...] lipca 2003 r. było prowadzenie przeciwko skarżącemu postępowania karnego, chociaż w tym terminie postępowanie toczyło się w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych przez pracownika Spółdzielni Mieszkaniowej; błędne zastosowanie przepisów prawa procesowego art. 10 kpa przez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności wypowiedzenia się w sprawie wniosków Prokuratora Okręgowego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. i dnia [...] listopada 2009 r. oraz nieodnotowanie przyczyn tego odstąpienia w aktach sprawy, nieprzesłuchanie zainteresowanego oraz świadków i niezałączenie materiałów ze sprawy karnej oraz niepodjęcie przez organ I instancji kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy i przeprowadzenia analizy zgromadzonych dowodów. A. Z. w skardze wniósł o: 1. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w I i II instancji; 2. uchylenie w całości decyzji wydanych przez organ administracyjny I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 3. wstrzymanie w całości wykonania decyzji wydanej w I i II instancji ze względu na możliwość utraty prawa do ukończenia aplikacji; 4. zasądzenie dla skarżącego kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 674/10 oddalił skargę uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. Z., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1692/10 uchylił to orzeczenie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zauważył, że A. Z. został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 lipca 2010 r., na której był obecny i przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz nie wnosił o jej odroczenie w związku z niezawiadomieniem przez sąd i nieobecnością jego pełnomocnika procesowego. Z protokołu rozprawy przed Sądem pierwszej instancji nie wynika jednak, aby przewodniczący składu orzekającego dostrzegł, że skarżący na dzień przed terminem rozprawy ustanowił pełnomocnika. W związku z tym nie poinformował skarżącego, że jego pełnomocnik nie został zawiadomiony o terminie rozprawy oraz że wyraża zgodę na prowadzenie rozprawy pod nieobecność swego pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego, pominięcie w postępowaniu sądowym pełnomocnika skarżącego pozbawia go możności obrony swoich praw i skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 183 § 1 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo NSA stwierdził, że w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zaszła również nieważność postępowania z innej przyczyny, mianowicie wskutek uchybień procesowych Prokurator Generalny został pozbawiony możliwości działania. Przedmiotem rozpoznania przed Sądem pierwszej instancji, była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Uszło jednak uwadze Sądu, iż efektem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 178, poz. 1375), było rozdzielenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, a zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy do czasu powołania Prokuratora Generalnego i jego zastępców ich zadania wykonuje dotychczasowy Prokurator Generalny i jego zastępcy. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 marca 2010 r. (Monitor Polski nr 13, poz. 131) na stanowisko Prokuratora Generalnego powołano Andrzeja Seremeta, zatem od tej daty Prokuratorowi Generalnemu przysługiwały prawa związane z tą sprawą. Tymczasem Sąd nie doręczył Prokuratorowi Generalnemu odpisu skargi, pism procesowych skarżącego, nie zawiadomił go o terminie rozprawy, na której rozpoznawał skargę i wydał wyrok. Sytuacja, w której Prokurator Generalny w postępowaniu sądowym został bez swojej winy pozbawiony prawa do wzięcia udziału w sprawie i przedstawienia swoich racji, a tym samym obrony swoich praw oznacza, że jest ono dotknięte wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W toku ponownego rozpoznania sprawy Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządziła w dniu 4 listopada 2011 r. zwolnienie, jako uczestnika postępowania Ministra Sprawiedliwości i nakazała doręczenie Prokuratorowi Generalnemu odpisu skargi i pism procesowych skarżącego z załącznikami wzywając ten organ do udzielenia odpowiedzi na skargę. W udzielonej odpowiedzi na skargę Prokurator Generalny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane dotychczas przez Ministra Sprawiedliwości. Podniósł również, że organem, który wydał zaskarżoną decyzję jest Minister Sprawiedliwości, organ ten nie został zlikwidowany lecz nadal działa i sprawuje nadzór nad aplikacjami prawniczymi, w tym nad aplikacją prokuratorską. Prokurator Generalny nie posiada w tym zakresie kompetencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2346/11 oddalił skargę A. Z. ponownie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W dniu 30 stycznia 2012 r. do akt spawy skarżący złożył pismo opatrzone datą 19 stycznia 2012 r., w którym wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów: wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] uniewinniającego go od stawianych zarzutów, oraz wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., [...] utrzymującego powyższy wyrok Sądu Rejonowego [...]. Do pisma skarżący dołączył kopie sentencji wymienionych wyroków. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r. A. Z. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1208/12 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z przebiegu czynności przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wynika, że zarządzeniem przewodniczącego z dnia 14 grudnia 2011 r. wyznaczona została na dzień 10 stycznia 2012 r. rozprawa w rozpoznawanej sprawie, o terminie której zawiadomiono pełnomocników procesowych skarżącego oraz organu (zawiadomienia zostały skutecznie doręczone w dniu 16 grudnia 2011 r.). Jednakże do Sądu w dniu 3 stycznia 2012 r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym skarżący wnosząc o odroczenie rozprawy powołał się na nieprzezwyciężalną przeszkodę uzasadniającą odroczenie w postaci choroby. Jednocześnie w piśmie tym złożył oświadczenie o nierozpoznawanie sprawy pod nieobecność jego oraz pełnomocnika. Tych okoliczności dostatecznie nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji, który dążąc do załatwienia sprawy na pierwszej rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. pod nieobecność skarżącego i jego pełnomocnika (adwokata) postanowił odmówić odroczenia rozprawy, a po rozpoznaniu sprawy wydał zaskarżony wyrok. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskutek naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 107 i art. 109 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca pozbawiona została możności obrony swych praw, co wyczerpuje przesłankę nieważności postępowania przed tym Sądem w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 ustawy, bez względu na to, czy miało to wpływ na końcowy wynik sprawy. Jako nieusprawiedliwiony Naczelny Sad Administracyjny uznał natomiast zarzut nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z tej przyczyny, że w postępowaniu tym nie brał udziału – obok Prokuratora Generalnego – Minister Sprawiedliwości. Zaskarżoną do Sądu decyzję wydał w dniu [...] lutego 2010 r. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Nastąpiło to zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 178, poz. 1375), na mocy której doszło do rozdzielenia funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Słusznie również zauważa wnoszący skargę kasacyjną, że zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1230 ze zm.) Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad Krajową Szkołą w zakresie zgodności jej działania z przepisami ustawowymi i statutem, a do zadań Krajowej Szkoły należy m. in. prowadzenie aplikacji, w tym prokuratorskiej (art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Jednakże wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1692/10 ocena prawna upoważniała Sąd pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do przyjęcia, że organem, którego działanie zaskarżono po powołaniu Prokuratora Generalnego jest wyłącznie ten organ, co zwalniało od udziału w postępowaniu sądowym, jako uczestnika Ministra Sprawiedliwości. W toku ponownie prowadzonego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, skarżący złożył do akt sprawy pismo procesowe z dnia 25 stycznia 2013 r. W piśmie tym skarżący powtórzył wniosek zawarty w piśmie procesowym złożonym do akt sprawy w dniu w dniu 30 stycznia 2012 r., o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów: wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] uniewinniającego go od stawianych zarzutów, oraz wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., [...] utrzymującego powyższy wyrok Sądu Rejonowego [...]. Na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił dowód z dokumentów zawnioskowanych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2013 r. Skarżący wyraził zgodę na prowadzenie rozprawy pod nieobecność jego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprawę ponownie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy cofnięcia skarżącemu zgody na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Skarżący rozpoczął odbywanie tej aplikacji w 2001 r. Na dzień wydania pierwotnej decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. o cofnięciu skarżącemu zgody na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej zagadnienia dotyczące aplikantów prokuratorskich, w tym aplikantów pozaetatowych regulowały przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 21, poz. 206 ze zm.). Ponadto tryb przeprowadzania konkursu na stanowisko aplikanta sądowego i prokuratorskiego, obowiązki związane z zajmowaniem stanowiska aplikanta, organizację aplikacji sądowej i prokuratorskiej, zakres egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego, skład komisji egzaminacyjnej, sposób powoływania i wysokość wynagrodzenia jej członków oraz tryb postępowania komisji egzaminacyjnej regulowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz.U. nr 154, poz. 1283 ze zm.). Przepisy art. 94a oraz 94b ustawy o prokuraturze będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji miały zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. nr 26, poz. 157 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że aplikacja prokuratorska w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury rozpoczęta przed dniem 1 stycznia 2008 r. oraz kończący ją egzamin prokuratorski odbywają się na podstawie przepisów obowiązujących przed tym dniem. Możliwość odbywania aplikacji pozaetatowej przewidywał art. 94 a ustawy o prokuraturze w brzmieniu wskazanym powyżej. Zgodnie z tym przepisem prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego, mógł zezwolić na odbywanie aplikacji pozaetatowej osobie, która: 1. spełniała wymagania określone w art. 14 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, 2. została zakwalifikowana przez komisję egzaminacyjną po przeprowadzeniu konkursu, o którym mowa w art. 91 ust. 4 ustawy. Określone w pkt 1 tego przepisu wymagania to: posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych i obywatelskich, nieskazitelny charakter oraz ukończenie wyższych studiów prawniczych w Polsce i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych uznanych w Polsce. Przepis art. 94b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o prokuraturze, przewidywał natomiast, że prokurator apelacyjny, na wniosek prokuratora okręgowego, cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli aplikant rażąco narusza obowiązki aplikanta. Powodem cofnięcia skarżącemu zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej było wszczęcie przez Prokuraturę Rejonową [...] śledztwa o czyn z art. 228 § 1 K.k. w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych od różnych osób przez skarżącego, pełniącego funkcję asystenta doradcy prawnego Spółdzielni [...]. W zaskarżonej decyzji okoliczność tą uznano jako naruszenie obowiązków aplikanta, do których zdaniem organu zalicza się m. in. posiadanie nieskazitelnego charakteru oraz postępowanie zgodnie z zasadami uczciwości. Stanowisko to jest w ocenie Sądu prawidłowe. Przepis art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze, odwołujący się do obowiązków aplikanta, należy bowiem czytać łącznie z art. 14 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza wymóg legitymowania się przez aplikanta nieskazitelnym charakterem. W świetle wyżej powołanych regulacji prawnych, za aplikanta rażąco naruszającego swoje obowiązki, należy uznać osobę, która utraciła przymiot nieskazitelności charakteru. Dokonując natomiast wykładni pojęcia "nieskazitelności", odnieść się należy do rangi i charakteru zawodu wykonywanego przez prokuratora. Jest to mianowicie zawód szczególnego zaufania publicznego. Osoba która go wykonuje musi pozostawać poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa. Jeśli natomiast przeciwko takiej osobie zostanie wszczęte postępowanie karne, a zwłaszcza w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony w tym postępowaniu umożliwi skierowanie go na drogę postępowania sądowego, to powoduje to powstanie wątpliwości, co do zgodności z prawem postępowania konkretnej osoby. Powyższe zaś sprawia, iż osoba taka traci przymiot nieskazitelności charakteru. Organ prawidłowo zatem przyjął, że fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, pozbawił go przymiotu nieskazitelności charakteru. Taki stan można zaś określić, jako pewnego rodzaju stan o charakterze ciągłym. Bez wpływu na powyższe pozostaje data popełnienia przez aplikanta zarzucanego mu czynu. Jak już bowiem wyżej wskazano, utratę nieskazitelności charakteru powoduje również trwanie postępowania karnego. Stan opisany w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze istniał po stronie skarżącego, aż do czasu uwolnienia go prawomocnym wyrokiem od stawianych mu zarzutów. Do tego zaś momentu, organ miał prawo przyjąć, iż po stronie skarżącego istnieje stan rażącego naruszania przez niego obowiązków aplikanta. Należy również zwrócić uwagę na treść § 6 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej. Zgodnie z tym przepisem aplikant jest obowiązany sumiennie wykonywać powierzone obowiązki i polecenia przełożonego oraz dbać w czasie pracy i poza pracą o powagę sądu i prokuratury. W ocenie Sądu, nałożony w tym przepisie na aplikanta obowiązek dbania w czasie pracy i poza pracą o powagę prokuratury zostaje naruszony w przypadku wszczęcia w stosunku do aplikanta postępowania karnego. Stąd więc zarzuty wskazane w skardze, a opisane w jej treści w punktach 1, 2, 3, 8 i 20 uznać należy za niezasadne. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje, też zarzut sformułowany w pkt 4 skargi. Niezależnie bowiem od tego, czy aplikanci pozaetatowi powinni składać ślubowanie, okolicznością niesporną jest to, iż skarżący takie ślubowanie złożył. Takie zachowanie skarżącego należy zaś odczytywać w ten sposób, iż zobowiązał się do respektowania zasad określonych w rocie ślubowania. Ponadto, niezależnie od faktu złożenia ślubowania, fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego pozbawił go przymiotu nieskazitelności charakteru, co stało się wystarczającą podstawą do wydania skarżonej decyzji. Prawidłowo również organ ocenił, iż w odniesieniu do aplikantów pozaetatowych, nie znajduje zastosowania norma art. 96 ustawy o prokuraturze. Przepis ten odnosi się bowiem wyłącznie do aplikantów etatowych, których łączy z prokuraturą stosunek pracy. Za taką wykładnią omawianego przepisu przemawia sama treść tej normy prawnej, która odsyła do zasad stosowanych wobec urzędników mianowanych. Skarżącego, jako aplikanta pozaetatowego, nie łączył zaś z prokuraturą żaden z ww. stosunków. Odbywał on jedynie aplikację na podstawie zgody udzielonej przez prokuratora apelacyjnego, w trybie art. 94a ustawy o prokuraturze. Stąd, zarzut opisany w pkt 5 skargi jest niezasadny. Sąd nie podzielił również zarzutu z pkt 6 skargi. Właściwość prokuratora okręgowego do złożenia wniosku do prokuratora apelacyjnego o cofnięcie aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej wynika wprost z art. 94b ust. 1 ustawy o prokuraturze. W okręgu zaś Prokuratury Okręgowej w W. znajdowała się jednostka prokuratury rejonowej, w której skarżący odbywał aplikację. Złożenie powyższego wniosku przez prokuratora okręgowego, nie naruszało więc przepisów prawa, obowiązującego w chwili dokonywania tej czynności. Wniosku takiego nie mógł natomiast złożyć prokurator Prokuratury Okręgowej [...], gdyż w chwili składania wniosku nie była jeszcze powołana do życia ta jednostka organizacyjna prokuratury. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi z punktu 9, 14, 15, 16 i 21 zmierzające do wykazania, iż organ prowadząc niniejsze postępowanie, winien ustalić prawdę materialną w zakresie zarzucanego skarżącemu czynu. W tym zakresie kompetencje do dokonywania ustaleń, posiadał wyłącznie sąd powszechny, przed którym toczyło się postępowanie karne przeciwko skarżącemu. Organ nie był więc zobligowany do tego, aby badać akta sprawy karnej dla ustalenia winy, czy niewinności skarżącego. W szczególności nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego polegającego na przesłuchaniu skarżącego oraz świadków ze sprawy karnej. Nadto, jak już wielokrotnie podkreślono w niniejszym uzasadnieniu, przesłanką przemawiającą za wydaniem skarżonej decyzji był już sam fakt toczenia się postępowania karnego przeciwko skarżącemu. W świetle powyższego, jako chybione jawią się również zarzuty skargi z pkt.10, 11, 12 i 13, jako zmierzające do wykazania, że skarżący winien bezpośrednio uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w celu wykazywania własnej niewinności. Ustalenia w tym zakresie, jak już wyżej wskazano, nie są przedmiotem badań organu administracji w niniejszym postępowaniu. Analiza akt administracyjnych prowadzi zaś do konkluzji, iż skarżący nie był pozbawiony wglądu w akta administracyjne, ani też nie był pozbawiony możliwości zajmowania stanowiska w sprawie, czy zgłaszania wniosków dowodowych. Sąd nie podzielił także argumentów zawartych w pkt.17, 18 i 19 skargi. Organ w sposób jasny wskazał bowiem podstawę faktyczną, jak i prawną wydania skarżonej decyzji. Wyjaśnił również potrzebę ochrony ważnego interesu społecznego odnosząc się do regulacji art. 14 ustawy o prokuraturze. Jako pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie należy także uznać zarzut z pkt. 7 skargi. Prowadzenie postępowania karnego w sprawie przyjmowania korzyści majątkowych, a nie w sprawie czynu opisanego w art. 286 § 1 K.k. nie zmienia bowiem faktu, iż toczyło się postępowanie karne powodując utratę przez skarżącego przymiotu nieskazitelnego charakteru. Nie sposób też skutecznie wywodzić, aby czyn polegający na przyjmowaniu korzyści majątkowych był mniej dyskryminujący dla cech charakteru aplikanta, od czynu opisanego w art. 286 § 1 K.k. Ponadto stwierdzić należy, że na ocenę legalności zaskarżonej decyzji bez wpływu pozostaje fakt wydania przez Sąd Rejonowy [...] wyroku z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...], uniewinniającego skarżącego od stawianych zarzutów, oraz wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., [...] utrzymującego w mocy powyższy wyrok Sądu Rejonowego [...]. Zauważyć bowiem należy, że Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania tej decyzji. Ocena legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie polegała więc na zbadaniu, czy organ w dniu wydania zaskarżonej decyzji miał prawo rozstrzygnąć sprawę w dokonany przez siebie sposób. Innymi słowy, czy w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, istniały przesłanki do cofnięcia skarżącemu zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Na dzień wydania przedmiotowej decyzji w stosunku do skarżącego toczyło się natomiast postępowanie przed sądem karnym. Organ miał zatem prawo uznać, że skarżący utracił przymiot nieskazitelności charakteru, czym rażąco naruszył obowiązki aplikanta. Prowadzenie przeciwko skarżącemu postępowania karnego nie mogło pozostać bez wpływu na jego status jako aplikanta pozaetatowego, a w obowiązujących w owym czasie przepisach nie funkcjonowała instytucja zawieszenia aplikanta w jego prawach. Możliwość zawieszenia aplikanta w jego prawach w przypadku prowadzenia przeciwko niemu postępowania o popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przewidziana jest obecnie w art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do osób, które rozpoczęły aplikację prokuratorską przed dniem 1 stycznia 2008 r. Fakt wydania wskazanych wyżej wyroków uniewinniających w postępowaniu karnym, nie może być również uznany za podstawę uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można bowiem stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wydane wyroki są natomiast okolicznościami nowymi, nieistniejącymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zastosowanie powołanego wyżej przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zatem możliwe. Reasumując stwierdzić należy, iż w związku z tym, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne organ zasadnie uznał, iż skarżący rażąco naruszył obowiązki aplikanta. Istniała więc, określona w art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze, przesłanka do cofnięcia mu pozwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.