I FZ 464/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 68/13 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 68/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N. (zwanej dalej w skrócie Spółką") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że Spółka nie wykazała, pomimo stosownych wezwań, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu strona skarżąca nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. W ocenie Sądu I instancji Spółka konsekwentnie uchylała się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, składając wnioski o przyznanie prawa pomocy. W złożonym zażaleniu Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Strona podniosła, że wskazane we wniosku dane pozwalały na ocenę sytuacji finansowej w jakiej Spółka się znajduje i uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez poniesienia uszczerbku finansowego. Przypomniano, że Spółka nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód jaki osiągnęła wyniósł "0" zł, gdyż Spółka nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Nadto utraciła ona koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Nie posiada środków na rachunku bankowym ani żadnych nieruchomości. Wskazała również na ciążące na niej zobowiązania wobec podmiotów trzecich oraz na stan techniczny zwróconych jej pojazdów, który uniemożliwia wykorzystanie ich do prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że ocena sytuacji finansowej, w której znajduje się Spółka była już uprzednio przedmiotem rozważań tak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wydanych w tym zakresie postanowieniach (kolejno z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 68/13 oraz z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt I FZ 358/13) składy orzekające stwierdziły, że dane nadesłane przez skarżącą nie są bowiem miarodajne przy ocenie jej sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyły, że było to wynikiem działania skarżącej Spółki, która nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Również w zaskarżonym postanowieniu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 68/13, podobnie jak w sprawach wskazanych wyżej, Sąd I instancji zwrócił stronie uwagę na zaniedbania w zakresie braku nadesłania wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Sąd podkreślił, że na etapie sprzeciwu skarżąca nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności, która nieprzerwanie prowadzi, mimo wykazywanych przez nią trudności. Mając powyższe na uwadze, wymaga wyjaśnienia, że przedstawione przez stronę w toku całego postępowania dane co prawda wskazują, że Spółka znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, to jednak zgodzić należy się z oceną wydaną w zaskarżonym postanowieniu, że budzą one uzasadnione wątpliwości co do stanu rzeczywistego, a zwłaszcza uzyskiwanych przez stronę przychodów – koniecznych do funkcjonowania podmiotu na rynku w tak długim okresie. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wymaganych danych, to powinna liczyć się z przyjęciem przez Sąd I instancji, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń w zakresie przesłanek uzasadniających przyznanie prawo pomocy za uprawdopodobnione. Trzeba raz jeszcze bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 243 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. To strona ma przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś jedynie ocena przedstawionych okoliczności. Skoro zaś do wyłącznej oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia stosowne przesłanki, to uchylając się od przedstawienia wymaganej przez sąd dokumentacji Spółka winna liczyć się z przyjęciem, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione bądź też niemożliwe okaże się ocenienie sytuacji finansowej, w której się obecnie znajduje. W świetle powyższych okoliczności nie było podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie naruszało wskazane w osnowie zażalenia przepisy w sposób uzasadniający jego uchylenie. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.