II FZ 1795/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-21

Skład orzekający: Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, oparty na tych samych okolicznościach faktycznych co wniosek wcześniejszy, może skutkować zmianą postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli nie wykazano istotnych zmian w stosunku do stanu poprzedniego?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, oparty na tych samych okolicznościach faktycznych co wniosek wcześniejszy, nie może skutkować zmianą postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykazała istotnych zmian w stosunku do stanu poprzedniego, uzasadniających zmianę rozstrzygnięcia. Zastosowanie art. 165 § 1 p.p.s.a. wymaga wykazania takich zmian, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą poprzedniego orzeczenia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. W uzasadnieniu wskazała na brak dochodów, utratę koncesji, brak pracowników oraz zabezpieczenie majątku ruchomego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco swojej sytuacji majątkowej i nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów. Spółka wniosła zażalenie, powtarzając argumentację i wskazując na dodatkowe zobowiązania oraz zły stan techniczny zwróconych samochodów ciężarowych.
Rozstrzygnięcie
Zażalenie oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." sp. z o.o. z siedziba w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 111/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. z siedziba w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: zażalenie oddalić. Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 111/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "M." sp. z o.o. z siedzibą w N. (zwanej dalej "spółką", "skarżącą", "stroną") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spółka wystąpiła ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 listopada 2012 roku. Uzasadniając wniosek wskazała na podobne okoliczności faktyczne, o których mowa w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z 19 marca 2013 r. W szczególności wymieniła, że obecnie spółka nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód za ostatnie miesiące wyniósł "0" zł, gdyż spółka nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Nadto utraciła ona koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Dodatkowo wskazała, że posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R. Od dnia 12 lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych stanowiących jedyne źródło uzyskiwania dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Stąd spółka pozbawiona została możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne poprzez zmniejszenie zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Do wniosku załączyła między innymi kopię wyciągu bankowego za lipiec 2013 r. (saldo ujemne). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), załączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez prezesa spółki (A. J.) kopię zeznania podatkowego (CIT – 8 za 2013 r. bez prezentaty właściwego urzędu skarbowego) oraz żądane wyciągi bankowe za ostatnie 6 – miesięcy (saldo ujemne – 2,77 zł). Nadto A. J. oświadczył, że postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R. z 27 maja 2014 r. oddano spółce dowody rzeczowe na przechowanie w postaci pięciu samochodów ciężarowych. Spółka nadal nie wskazała jednak jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła zatem jedynie w części. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności, o których mowa w jej pierwotnym wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, zgodnie z przekazanym do Sądu materiałem źródłowym. Odnosząc się do zwróconych spółce samochodów ciężarowych wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury ich stan techniczny jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności spółki. Jedyną możliwość pozyskania jakichkolwiek środków finansowych stanowiłoby ich zbycie. Czynności tej nie może skarżąca dokonać z uwagi na zastrzeżenia zawarte w postanowieniu Prokuratury Okręgowej. Na samochodach tych ustanowione zostały nadto zastawy skarbowe. Skarżąca wskazała również na ciążące na niej zobowiązania wobec Skarbu Państwa, głównie z tytułu podatku od środków transportowych. Powtórzyła zasadnicze elementy uprzednio prezentowanej argumentacji. Sąd powołał się na art. 165 p.p.s.a. i stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu skarżąca nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. Spółka konsekwentnie uchyla się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, składając wnioski o przyznanie prawa pomocy. Dlatego należało odmówić jej przyznania prawa pomocy. W zażaleniu spółka wskazała, że przychód jaki osiągnęła jest równy "0". Nie dokonuje w tym momencie transakcji kupna sprzedaży, czego głównym powodem jest brak wystarczających środków finansowych. W 2011 r. utraciła koncesję na obrót paliwami ciekłymi, czego skutek znalazł swoje przełożenie w przychodach przez nią generowanych. Nie posiada również majątku w postaci nieruchomości, które to po sprzedaży i spieniężeniu można by było przeznaczyć na pokrycie chociażby części koniecznych kosztów związanych ze wniesioną skargą. Strona nie generuje w tym momencie żadnych środków pieniężnych. Ponadto przedsiębiorstwo posiada zobowiązania wobec Urzędu Regulacji Energetyki z tytułu opłaty za uzyskanie koncesji na obrót paliwami ciekłymi w kwocie 5.140,00 zł oraz wobec Urzędu Miasta i Gminy w K. z tytułu: - podatku od środków transportu za 2009 r. w kwocie 19.597,10 zł wraz z odsetkami podatkowymi, - podatku od środków transportowych za 2010 r. w kwocie 27.799,50 zł wraz z odsetkami podatkowymi, - podatku od środków transportowych za I półrocze 2012 r. w kwocie 11.267,50 zł wraz z odsetkami podatkowymi, - podatku od środków transportowych za II półrocze 2012 r. oraz 2011 r. w kwocie 29.145,50 zł wraz z odsetkami podatkowymi. Spółka nie posiada również środków na rachunku prowadzonym na jej rzecz przez Bank PEKAO S. A. O/R. Strona potwierdził, że miał miejsce zwrot samochodów ciężarowych, ale wskazała, iż obecnie ich stan techniczny nie pozwala na wykorzystanie ich do prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania z tego tytułu jakiegokolwiek dochodu. Pojazdy, które były zabezpieczone w 2008 r., nie są w tym momencie zdatne do użytku, ich naprawa dla przywrócenia możliwości użytkowania będzie się wiązać z dodatkowymi dużymi nakładami finansowymi. Nie jest także możliwa ich sprzedaż celem uzyskania środków na wpłatę wymaganych opłat, z uwagi na fakt, że samochody te nie mogą być zbyte, zgodnie z postanowieniem wydanym przez organy ścigania. W tym momencie strona nie posiada dochodów ani też oszczędności, które chociażby w części zaspokoiłyby wydatki związane z wpisem, a wygenerowanie środków pieniężnych jest praktycznie niemożliwe i wiązałoby się z dodatkowym zadłużeniem spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia przyznania spółce prawa pomocy była już raz przedmiotem postanowień zarówno WSA w Warszawie (z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 111/13), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 26 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FZ 710/13). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 p.p.s.a. nie chodzi, więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Z przedstawionego przez spółkę wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Skarżąca nie wykazała skutecznie nowych okoliczności (również do zażalenia nie dołączyła żadnych załączników, poza odpisem zażalenia), które jednocześnie byłby tego rodzaju, że przemawiałyby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez WSA, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., należało zażalenie oddalić [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło