IV SA/Gl 322/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie radnych – wygaśnięcia mandatu oddala skargę. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w B. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego – M.K. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z zarządzaniem działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy B. W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska w B. podniosła, że M.K. jest członkiem zarządu dwóch wspólnot mieszkaniowych, w których gmina B. ma udziały. Podkreśliła, że według statutów tych wspólnot mieszkaniowych, zarząd wspólnoty jest jedynym reprezentantem wspólnoty wobec poszczególnych właścicieli lokali, kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. Dodała, że statuty wspólnot przewidują możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie Rada Miejska podkreśliła, że obydwie wspólnoty zawarły umowy o zarządzanie, z kancelarią obsługującą wspólnoty mieszkaniowe. Jednakże czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu należą do zarządu wspólnoty, który ponadto kontroluje i nadzoruje wykonywanie obowiązków zarządcy, wynikających z umowy. Wskazała, że w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej także dalej u.s.g.), wprowadzony został zakaz prowadzenia przez radnych działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzania przez radnych taką działalnością. Następnie wskazała, że w przypadku naruszenia tego zakazu, rada gminy – na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy – stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego. M.K. złożył skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu uchwały, tj. art. 190 ust. 1 pkt 2a i ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw poprzez ich niezastosowanie oraz art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że sam fakt zasiadania w zarządzie wspólnoty mieszkaniowej, której członkiem jest także gmina, w której skarżący sprawuje mandat, jest wystarczający do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej działalności. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w celu sprawowania funkcji członka zarządu wspólnoty, nie zawierał z nią żadnej umowy ani też nie pobierał i nie pobiera jakiegokolwiek wynagrodzenia. Podniósł, że został członkiem zarządu wspólnoty jako jeden z właścicieli nieruchomości – by sprawować bezpośrednio zarząd swoją nieruchomością. Dodał, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej ani zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami, nie ma też licencji zarządcy. Podkreślił, że wspólnoty mieszkaniowe, których jest członkiem zarządu, także nie prowadzą działalności gospodarczej, a w statucie mają jedynie zapis o możliwości prowadzenia takiej działalności. Ponadto podniósł, że zarządzanie – administrowanie częścią wspólną w przypadku obu wspólnot zostało powierzone licencjonowanemu zarządcy, który zawodowo świadczy tego rodzaju usługi. Podkreślił, że skoro wspólnota mieszkaniowa, której jest członkiem zarządu, nie prowadzi działalności gospodarczej, to w konsekwencji nie może być mowy o zarządzaniu przez niego taką działalnością. Podniósł, że przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, orzeczenia sądów administracyjnych dotyczyły sytuacji, w których osoby mające mandat radnego, zarządzały wspólnotami mieszkaniowymi jako licencjonowani zarządcy, na podstawie umów zawartych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz odpłatnie. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska w B. wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podtrzymała dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej także P.p.s.a., zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadzają innych kryteriów oceny przez sąd administracyjny zaskarżonych aktów niż ich zgodność z przepisami prawa. Jednakże przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest tylko istotne naruszenie prawa. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] Rada Miejska w B. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego – M.K., wskazując jako podstawę uchwały, przepis art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej także dalej u.s.g.), w którym wprowadzony został zakaz prowadzenia przez radnych działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zakaz zarządzania przez radnych taką działalnością. Ponadto wśród podstaw prawnych przedmiotowej uchwały Rada Miejska w B. wskazała art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, według którego wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Na wstępie podnieść zatem należało, że – jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. – w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1305/12, publ. LEX nr 1216722). Podkreślenia jednak wymaga, że błędne wskazanie przez Radę Miejską w B., wśród podstaw prawnych zaskarżonej uchwały, przepisu Kodeksu wyborczego – zamiast Ordynacji wyborczej, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa, które mogłoby być samoistną podstawą stwierdzenia jej nieważności. Wskazany przez Radę Miejską przepis Kodeksu wyborczego jest bowiem identyczny z treścią odpowiadającego mu przepisu Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który powinien zostać zastosowany w sprawie. Wbrew zatem przekonaniu skarżącego, wymienione naruszenie prawa nie mogło stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Zastosowanie przepisu Ordynacji wyborczej prowadziłoby bowiem do takiej samej oceny prawnej stanu faktycznego, jak ocena dokonana przez Radę w niniejszej sprawie. Natomiast – jak już była o tym mowa wyżej - przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest tylko istotne naruszenie prawa. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi w zakresie naruszenia przy wydaniu zaskarżonej uchwały, art. 24f ust. 1 u.s.g., według którego, radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Podkreślenia bowiem wymagało, że zgodnie z cytowanym przepisem, wystarczające jest samo zarządzanie działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminnego. Niekwestionowaną okolicznością faktyczną sprawy jest to, że skarżący jest równocześnie radnym oraz członkiem zarządu dwóch wspólnot mieszkaniowych, zarządzających wspólnotami mieszkaniowymi z udziałem gminy B. W tym stanie faktycznym, wykładnia przepisu art. 24f ust. 1 u.s.g., dokonana przez Radę Miejską w B., nie może być uznana za wadliwą. Przepis ten ma bowiem na celu wykluczenie również takich sytuacji, w których radny jedynie zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Wbrew przekonaniu skarżącego, wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem, który prowadzi działalność gospodarczą. Podnieść również należało, że wspólnoty mieszkaniowe nie są odrębnymi podmiotami mienia. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) to ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Nie jest jednak właścicielem lokali, wchodzących w skład nieruchomości. Mienie komunalne wchodzące w skład wspólnoty nie zmienia zatem swego charakteru prawnego. Mając na uwadze uregulowania ustawy o własności lokali oraz ustawy o samorządzie gminnym, nie można więc uwzględnić stanowiska skarżącego, że radny będący członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej z udziałem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, nie zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Zarząd wspólnoty sprawuje bowiem zarząd mieniem komunalnym i to – wbrew przekonaniu skarżącego – niezależnie od tego, czy została zawarta umowa z licencjonowanym zarządcą, odpłatnie zajmującym się gospodarowaniem nieruchomością. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że okoliczność, iż radny jest członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej z udziałem mienia gminy jest wystarczająca do stwierdzenia, że wystąpiły warunki zastosowania art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji uznać należało, że w przedmiotowej sprawie została zrealizowana przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego – M.K. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z zarządzaniem działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy B. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. se