II SAB/Wr 64/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych postanawia odrzucić skargę. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl § 3 art. 3 cytowanej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 4 tej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. R.P. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., wnosząc o: zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych polegających na rozbiórce budynku gospodarczego na terenie nieruchomości we W. przy ul. [...] – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. do załatwienia wniosku R.P. w przedmiocie robót budowlanych związanych z rozbiórką budynku na terenie nieruchomości we W. przy ul. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W obszernych motywach skargi przedstawiono liczne zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. i podejmowanych przez niego czynności oraz podjęto merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu. W szczególności wywodzono, że za bezzasadny należy uznać pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. o bezprzedmiotowości postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wniósł o jej odrzucenie w całości z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do orzekania w sprawie w zakresie skargi wnoszonej w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze treść skargi i podnoszonej w niej argumentacji podzielić należy stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., że przedmiotowa skarga w swej istocie jest skargą powszechną, o jakiej mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 i nast. k.p.a.). Skarżący bowiem zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. bezczynność w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych polegającą nie na braku podejmowania jakichkolwiek czynności związanych z wnioskiem skarżącego, lecz na braku podejmowania działań i rozstrzygnięć oczekiwanych przez skarżącego. Bezczynność organu polega zatem nie na jego "milczeniu", ale na braku podjęcia takiego rozstrzygnięcia, jakiego życzy sobie skarżący, który zajęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. stanowisko uważa za wadliwe. Jest to więc w istocie skarga powszechna złożona w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie skarga wniesiona w sprawie, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że do skarg i wniosków uregulowanych w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu. Skarga powszechna określona w przepisach Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy skargi zmierzającej do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy, przy czym nie są rozpatrywane przez sądy administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2389/10; wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10; postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 30/10; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27, LEX nr 40203; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 193/04 – LEX nr 165916). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności, o jakich mowa w przytoczonych wyżej przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz jest skargą wniesioną w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, to skarga ta – w myśl powołanych wyżej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest niedopuszczalna. W tej sytuacji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji postanowienia.