III SA/Wa 177/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-15

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego, spowodowane brakiem tłumacza przysięgłego z języka polskiego na estoński, może być uznane za zdarzenie nastąpione bez winy strony, uzasadniające przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak tłumacza przysięgłego nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia, która usprawiedliwiałaby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona składająca wniosek do polskich organów podatkowych powinna liczyć się z koniecznością prowadzenia korespondencji w języku polskim. Fakt prowadzenia korespondencji elektronicznej w języku polskim wskazuje, że przetłumaczenie odwołania było łatwo osiągalne przy dołożeniu minimum staranności. Niedochowanie reguł należytej staranności uniemożliwia wykazanie braku winy.
Stan faktyczny
Spółka z Estonii złożyła wniosek o zwrot podatku VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu. Spółka wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując na brak tłumacza przysięgłego z języka polskiego na estoński jako przyczynę uchybienia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu i odmówił przywrócenia terminu. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent stażysta Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w Estonii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. , postanowieniem z [...] listopada 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania O. z siedzibą w Estonii (dalej: Skarżąca lub Spółka), stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2012 r. odmawiającej Spółce dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od 3 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w kwocie 370.425,46 zł Z akt sprawy wynika, że 15 września 2011 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął drogą elektroniczną wniosek Spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od 3 lipca 2010r. do 31 grudnia 2010r., w kwocie 370.425,46 zł. w trybie rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 224, poz. 1801, z późn. zm.). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] maja 2012 r., odmówił Spółce dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za wskazany okres. Decyzja została doręczona Spółce 28 maja 2012 r. Skarżąca pismem z 26 czerwca 2012 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast w 12 lipca 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Strony z 2 lipca 2012 r., uzupełniające wniosek o przywrócenie terminu, nadane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 10 lipca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 2 lipca 2012r. postanowieniem z [...] listopada 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. . W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy zaznaczył, że Strona została prawidłowo poinformowana o środku odwoławczym oraz terminie i trybie jego wnoszenia, zgodnie z wymogami art. 210 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). dalej - Ordynacja podatkowa. W przedmiotowej sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję upłynął więc z dniem 11 czerwca 2012r. (poniedziałek), licząc 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie, tj. od 28 maja 2012 r. Natomiast odwołanie Strony zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 26 czerwca 2012 r. i wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 2 lipca 2012r. Czynność ta nastąpiła więc po dacie 11 czerwca 2012 r., tj. po dniu w którym upłynął termin do wniesienia odwołania. Wobec powyższego organ podatkowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto wniosek Strony o przywrócenie uchybionego terminu nie został uwzględniony. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wymienionej powyżej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. . Na powyższe postanowienie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztów sądowych poniesionych w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących norm prawa procesowego: - art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu uznające, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy Strony, - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, iż bezpośrednią przyczyną naruszenia terminu do wniesienia odwołania był fakt, iż na terenie Republiki Estonii nie było tłumacza przysięgłego z języka polskiego na język estoński. Analogiczna sytuacja ma miejsce także na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Potwierdzają to przedłożone do akt postępowania zaświadczenia Ambasady Estonii z dnia 28.06.2012r. oraz Ministerstwa Sprawiedliwości RP z dnia 28.06.2012r. Spółka wskazała, iż zdecydowała się dokonać tłumaczenia przedmiotowego tekstu metodą tłumaczenia przysięgłego co stanowi wyraz dochowania należytej staranności, jakiej można i należy wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej prowadzenie postępowania w sposób jednostronny tj. ukierunkowany na z góry założony cel -- wykazanie winy Stronie w uchybieniu terminu. W ocenie Spółki świadczy to o nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2012 r. odmawiającej Spółce dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od 3 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. nie narusza prawa. Zgodne z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie natomiast z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Formalną przesłankę przywrócenia uchybionego terminu zawarto w § 2, stwierdzając, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). W świetle przywołanej treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej i zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa, które tutejszy Sąd podziela, przywrócenie terminu, któremu strona uchybiła możliwe jest tylko wtedy, gdy niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011r. sygn. akt II FSK 1071/10 - opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 maja 1998r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 - opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kryterium braku winy nakłada więc na stronę obowiązek zachowania szczególnej staranności i ostrożności przy dokonywaniu czynności procesowej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Brak zaś tej winy można uznać wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne jednostki oraz zaniedbania jej pracowników (wyrok NSA z dnia 20 września 2001 r., IV SA 1340/99, niepubl.). Ponadto art. 162 § 1 O.p. wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale uprawdopodobnienia (przedstawienia wiarygodnych okoliczności), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika. Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminowi wskazała nieznajomość języka polskiego, która uniemożliwiła zapoznanie się z treścią odwołania i powzięcie wiadomości o zakreśleniu terminu do dokonania wskazanych czynności. Dodatkowo Skarżąca dołączyła do akt sprawy zaświadczenia Ambasady Estonii z dnia 28.06.2012r. oraz Ministerstwa Sprawiedliwości RP z dnia 28.06.2012r. potwierdzające brak na terenie Republiki Estonii tłumacza przysięgłego z języka polskiego na język estoński oraz taki sam brak tłumacza przysięgłego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez wnioskodawcę słusznie została oceniona przez organ podatkowy jako nieuzasadniajaca uznanie, iż niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony tj. z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Spółka składając wniosek do polskich organów podatkowych o zwrot podatku od towarów i usług winna się była bowiem liczyć z koniecznością prowadzenia korespondencji w języku polskim (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3446/06, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, którego tezy Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako swoje.). Ponadto fakt prowadzenia przez Skarżącą w trakcie postępowania o zwrot podatku VAT korespondencji elektronicznej w języku polskim wskazuje, iż przetłumaczenie odwołania było łatwo osiągalne przy dołożeniu minimum staranności. Warto podkreślić, iż brak jest prawnego obowiązku dokonywania tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego. Również okoliczność problemów z tłumaczeniem przysięgłym podnoszona przez Skarżącą w trakcie postępowania o zwrot VAT wskazuje, iż fakt ten był wcześniej znany Spółce, a zatem brak było przeszkód nie możliwych do przezwyciężenia przez Spółkę do podjęcia działań zmierzających do dochowania terminu do wniesienia odwołania. Te wszystkie okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują na niedochowanie należytej staranności przy dochowaniu terminu do złożenia odwołania. Niedochowanie reguł należytej staranności przy dokonywaniu istotnej czynności procesowej uniemożliwiało Spółce wykazanie braku winy przy jej dokonaniu z naruszeniem zakreślonego terminu. I ten fakt, w kontekście art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, przesądzał o zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2012 r. odmawiającej Spółce dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od 3 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., a w konsekwencji o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od wymienionej powyżej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. . Za niezasadny uznał Sąd podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy w sposób wyczerpujący zbadał i wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące niniejszej sprawy. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ma znamion oceny dowolnej i została przeprowadzona w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, znalazła też swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stanu tego nie zmienia również treść zaświadczeń z Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ambasady Estonii, gdyż dokumenty te potwierdzają brak tłumaczy przysięgłych z języka estońskiego na polski i odwrotnie, co jednak nie zmienia faktu, iż Spółka nie dochowała należytej staranności przy dochowaniu terminu do złożenia odwołana. Brak takich tłumaczy nie uzasadnia bowiem zachowania w niniejszej sprawie należytej staranności przez Skarżącą, może jedynie wskazywać na istnienie określonej okoliczności zewnętrznej nie mającej jednak znaczenia przy ocenie prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że organ podatkowy nie naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, ani też przepisów dotyczących przeprowadzonego postępowania, tj. art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo też organ ten zastosował w niniejszej sprawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło