I SAB/Wa 187/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 24 stycznia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B. solidarnie kwotę 442 (czterysta czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S., M. S., T. K., T. K., A. K. i L. B., działając przez pełnomocnika radcę prawnego K. W., pismem z dnia 15 marca 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] rażące naruszenie art. 35 kpa przez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 kpa poprzez niezakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] i wnieśli o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji merytorycznie rozpoznającej wniosek o odszkodowanie, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że mimo zebrania materiału dowodowego oraz mimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uznającym zażalenie za uzasadnione i zobowiązującym organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia, stosowna decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że przed organem prowadzone jest postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość przy ul. [...] (w odpowiedzi na skargę błędnie wskazano [...]), ozn. hip. nr [...], która objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ zaznaczył, że podjęte zostały czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej oraz że pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. pełnomocnik stron poinformowany został, iż do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia [...] marca 2013 r. wskazuje, iż po wystąpieniu przez skarżących z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] organ podejmował co prawda czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Zauważyć trzeba, że wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 24 stycznia 2011 r. Pismem z dnia 11 marca 2011 r. organ wystąpił do Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o przesłanie stosownych informacji niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do organu w dniu [...] marca 2011 r. Kolejne czynności w sprawie podjęte zaś zostały dopiero we wrześniu 2011 r. (pisma z dnia [...] i [...] września 2011 r. skierowane do Urzędu [...] Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...], Zarządu Dróg Miejskich w W., Dyrektora Archiwum Państwowego w W. oraz do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami) i jak wynika z analizy akt sprawy, po wystosowaniu powyższych pism, od września 2011 r., do dnia rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność (tj. do dnia [...] maja 2013 r.), Prezydent [...] nie podjął już w niniejszej sprawie jakichkolwiek innych działań mających na celu jej załatwienie. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby podjęte zostały czynności związane z przygotowaniem operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Nie ulega zaś wątpliwości, że sporządzenie stosownego operatu – jak podkreślił sam organ udzielając odpowiedzi na skargę - jest warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Istotne jest również, że Prezydent [...] nie dochował terminu wyznaczonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uznającego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczającego termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia, co miało miejsce w dniu [...] grudnia 2012 r. Stosowna decyzja powinna zatem zostać wydana do dnia [...] lutego 2013 r. Zauważyć także należy, że z analizy akt administracyjnych wynika, iż organ nie informował skarżących o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Jedynym pismem skierowanym do pełnomocnika skarżących w przedmiotowej kwestii było pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. wystosowane już po wniesieniu skargi na bezczynność. Przy czym zaznaczyć trzeba, że powyższego pisma, powoływanego przez organ w odpowiedzi na skargę, brak jest w aktach sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Prezydent [...] nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Przeciwnie, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były opieszale i nieefektywnie. Pomiędzy kolejnymi działaniami zachodziły zaś wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, a w szczególności z uwagi na fakt, że od dnia wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie (tj. 24 stycznia 2011 r.) do dnia rozpoznania skargi na bezczynność, upłynęły ponad 2 lata i sprawa nie została rozstrzygnięta oraz ze względu na znaczne przerwy pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez organ czynnościami, a także wobec nieinformowania stron o niemożności zachowania terminu, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta [...] nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.