II SA/Op 87/13
WyrokWSA w Opolu2013-05-20
Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, prawidłowo zakwalifikował przedsięwzięcie pod kątem jego oddziaływania na środowisko, uwzględniając wszystkie jego elementy (w tym anteny radioliniowe) oraz czy prawidłowo określił obszar oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Organy administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, naruszyły przepisy prawa procesowego i materialnego, w tym art. 153 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wszystkich elementów inwestycji (w tym anten radioliniowych) przy kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem oddziaływania na środowisko oraz nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania. Niewłaściwa kwalifikacja przedsięwzięcia i obszaru oddziaływania skutkuje naruszeniem zasad postępowania i prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organy ponownie wydały pozwolenie, które zostało zaskarżone przez Ł. P. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieuwzględnienie wszystkich elementów inwestycji (anteny radioliniowe) przy ocenie oddziaływania na środowisko oraz nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego, uznając, że inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 21 grudnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 29 sierpnia 2012 r. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 29 sierpnia 2012r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego Ł. P. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Ł. P. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 29 sierpnia 2012 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] w miejscowości [...], [...], działka nr A, obręb [...].
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., "A" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] - powołując się na przepis art. 32 i art. 33 Prawa budowlanego - wniosła o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], składającej się ze stalowej wieży kratowej o wysokości 60 m z antenami sektorowymi i radioliniowymi, urządzeniami sterującymi pracą anten oraz przyłączem energetycznym, na działce ewidencyjnej nr A, w obrębie [...], [...].
Na wezwanie organu, powyższy wniosek Spółka uzupełniła pismem z 17 czerwca 2010 r., w którym oświadczyła, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących (zawsze lub potencjalnie) oddziaływać na środowisko.
W dniu 16 sierpnia 2010 r. Starosta Namysłowski wydał decyzję nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wskazaną we wniosku, według projektu budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ dokonał oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym, który dopuszcza lokalizację przedmiotowej stacji na terenie wnioskowanym przez inwestora. Na podstawie przeprowadzonej analizy przewidywalnych rozkładów pól elektromagnetycznych w płaszczyźnie poziomej i pionowej dla anten sektorowych (o mocy promieniowania izotopowego dla 3 anten po 1706 W) montowanych na stalowej wieży na wysokości 55,5 m n.p.t. przyjął, że zgodnie ze standardami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 z późn. zm. - zwanego w skrócie rozporządzeniem z 2004 r.), przedmiotowa stacja bazowa nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. W kwestii natomiast określenia obszaru oddziaływania inwestycji organ wskazał, że w obszarze oddziaływania projektowanej stacji bazowej znajdować się będą tylko te nieruchomości, które objęte są działaniem pól elektromagnetycznych o przekroczonych dopuszczalnych poziomach emitowanych przez anteny sektorowe montowane na przedmiotowej stalowej wieży. Przyjął, że w przypadku projektowanej stacji pola elektromagnetyczne o wartościach mocy równej lub większej 0,1 W/m² swoim zasięgiem obejmą tylko działki nr F, H, G i A.
W wyniku wniesionego odwołania przez A. K. i Ł. P. Wojewoda Opolski decyzją z dnia 30 listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że lokalizacja projektowanej stacji bazowej jest zgodna z ustaleniami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, a planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko wymagającym przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zatem nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przyjął również, że projekt budowlany spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a także spełnione zostały wymogi z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, co skutkuje brakiem podstaw do wydania decyzji odmownej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących organ nie uznał ich za uzasadnione.
Ł. P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 703/10, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 16 sierpnia 2010 r. Sąd uznał, że kontrolowane akty wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wskutek braku uzasadnienia dla przyjętego w decyzji obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, którego zakres przekładał się na podmioty będące stronami postępowania. Dostrzegł, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie załączony do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę "Wykaz właścicieli i władających" z dnia 30 października 2009 r., który stanowił podstawę dla określenia kręgu stron w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W aktach administracyjnych brak innego dokumentu urzędowego w tej materii. Brak jest również dokumentu z rejestru gruntów, który aktualizowałby dane z ewidencji w dacie wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu, określenie kręgu stron postępowania nastąpiło przez automatyczne przyjęcie wykazu właścicieli i osób władających nieruchomościami. Organy zatem nie wyjaśniły, dlaczego obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ogranicza się wyłącznie do wskazanych w decyzji nieruchomości podczas, gdy "już z wyrysu mapy ewidencyjnej wynika, że w obszarze oddziaływania inwestycji potencjalnie znajdują się dalsze nieruchomości np. działki B, C, D czy E." Ponadto Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do zgłoszenia udziału w postępowaniu mieszkańców wsi [...], którzy przy piśmie Rady Sołeckiej z dnia 1 czerwca 2010 r. złożyli swoje podpisy, w tym właścicieli działki E K. M. i P. M. W ocenie Sądu, zaistniałe uchybienia uzasadniały wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z porządku prawnego. Przy czym Sąd stwierdził, że organy dopuściły się również innych błędów. Wskazując na rozporządzenie z 2004 r., Sąd odnotował, że w dniu 31 sierpnia 2007 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 158, poz. 1105), które nadało nowe brzmienie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 przywołanego rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. W wyniku tego, zmianom uległy kryteria, według których kwalifikuje się daną inwestycję z zakresu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, jako wymagającą sporządzenia raportu obligatoryjnie, czy też fakultatywnie. Po nowelizacji o wymogu sporządzenia raportu nie przesądza sam fakt spełnienia przez inwestycję określonych parametrów technicznych, a kryterium kwalifikującym inwestycję z przedmiotowego zakresu do sporządzenia raportu nie jest już tylko wartość równoważnej mocy promieniowania izotropowego oraz częstotliwość emitowanego pola elektromagnetycznego, ale również odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny. Sąd zaznaczył też, że z dniem 15 listopada 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., które wobec uregulowania zawartego w § 4 nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie. W tej sprawie, w obowiązującym stanie prawnym rozstrzygająca jest lokalizacja wokół terenu inwestycji miejsc dostępnych dla ludności, a zatem możliwość rzeczywistego negatywnego oddziaływania emisji przedsięwzięcia. Sąd podkreślił, że ustalenie tej okoliczności miało i nadal ma znaczenie zasadnicze dla rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej. Ustalenie okoliczności, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności są istotne w sprawie ze względu na treść hipotezy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2004 r. Wydając decyzje organy obu instancji nie przeprowadziły dowodów, które pozwoliłyby ustalić czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Tym samym nie można przyjąć, aby ustalenie powyższe oparte było na wszechstronnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. To z kolei skutkowało uznaniem przez Sąd, że zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 art. 80 K.p.a. Przyjmując w uzasadnieniach decyzji, że wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten wchodzących w skład planowanej inwestycji nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, organy powołały się na ustalenia faktyczne oparte na dowodach, których przeprowadzenia nie można stwierdzić na gruncie analizy akt administracyjnych. Brak podstaw do przyjęcia, że wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniach decyzji organy oparły na zebranym w toku postępowania materiale dowodowym. Tym samym uzasadnienia decyzji obu sporządzone zostało niezgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. Sąd zauważył, że jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, to organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, której celem jest udzielenie organowi administracji publicznej wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W zakresie natomiast wskazań co do dalszego postępowania Sąd odnotował, że organ pierwszej instancji rozpocznie postępowanie od prawidłowego określenia stron postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie, co do tego czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Odniesie się także do zarzutu nałożenia się pól promieniowania ze stacji istniejącej telefonii sieci [...] na promieniowanie obecnie planowanej inwestycji sieci telefonii [...].
Rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z dnia 29 sierpnia 2012 r., nr [...], Starosta Namysłowski, zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę. Decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. nr 138, poz. 1554). Wskazał również - na podstawie art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - zakres koniecznych do zachowania warunków i określił, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego obejmuje nieruchomości: Nowe [...], [...], działka nr A; [...], [...], działka nr F; [...], [...], działka nr G oraz [...], [...], działka nr H. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ wyjaśnił, że badając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Smarchowice Wielkie, Nowe Smarchowice przyjęty uchwalą Nr XXVIII/415/2001 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 29 czerwca 2001 r. (Dz. Urz. Woj. opolskiego Nr 69. poz. 552) ustalił, iż działka nr A, położona w miejscowości [...], [...] zlokalizowana jest na terenie, oznaczonym na rysunku w/w planu symbolem [...], tj. na terenie gruntów ornych, a stosownie do § 4 ust. 11 planu miejscowego nie ulega wątpliwości, że dopuszczalna jest lokalizacja przedmiotowej stacji na terenie wnioskowanym przez inwestora. Badając natomiast zgodność z wymogami ochrony środowiska, w kontekście regulacji art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), art. 173 ust. 2 pkt 1 i 2 przepisów przejściowych tej ustawy oraz znowelizowanego rozporządzenia z 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...), organ stwierdził, że zaliczenie stacji bazowej do przedsięwzięć mogących znacząco (zawsze lub potencjalnie) oddziaływać na środowisko zależy od odległości miejsc dostępnych dla ludzi od anten stacji oraz równoważnych mocy promieniowania izotropowego tych anten (w niniejszym przypadku 1706 W), przy czym wyznaczenia odległości dokonuje się uwzględniając zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i pochylenie tejże wiązki. Powołując regulacje § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 wskazanego rozporządzenia wyjaśnił, że z przeprowadzonej analizy przewidywalnych rozkładów pól elektromagnetycznych w płaszczyźnie poziomej i pionowej dla anten sektorowych (o mocy promieniowania izotopowego dla 3 anten po 1706 W) montowanych na stalowej wieży na wysokości 55,5 m n.p.t. wynika, iż zgodnie ze standardami określonymi w rozporządzeniu z 2004 r., przedmiotowa stacja bazowa nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż w odległości do 70 m brak jest występowania miejsc dostępnych dla ludności, a pola elektromagnetyczne o wartości gęstości mocy równej lub większej 0,1 W/m² wystąpią tylko na znacznej wysokości powyżej 40,9 m n.p.t. (na głównych kierunkach promieniowania anten), przy czym ich maksymalny zasięg nie przekroczy odległości 40 m (licząc od środka elektrycznego anten sektorowych). Promieniowanie o wartościach ponadnormatywnych wystąpi zatem tylko i wyłącznie na znacznych wysokościach, w miejscach niedostępnych dla ludzi tzn. nie wystąpi w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania. Stosownie do tego organ uznał, że na realizację przedmiotowej stacji bazowej nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Odnosząc się do kwestii ustalonego obszaru oddziaływania wskazał, że będą znajdować się w nim tylko te nieruchomości, które objęte są działaniem pól elektromagnetycznych o przekroczonych dopuszczalnych poziomach emitowanych przez anteny sektorowe montowane na stalowej wieży. Z analizy projektu zagospodarowania terenu oraz części rysunkowej (przedstawiającej przewidywany obszar i rozkład pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych dla 3 anten sektorowych - stanowiący załącznik graficzny dołączony do projektu budowlanego - część telekomunikacyjna) wynika natomiast, iż dla projektowanej stacji, bazowej maksymalny zasięg pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy równej lub większej 0,1 W/m² dla przewidzianych do zamontowania anten sektorowych G, H i I o mocy E1RP 1706 W (pracujących w systemie GSM) nie przekroczy odległości 36,9m. - licząc od środka elektrycznego anteny. Pola elektromagnetyczne o wartościach mocy równej lub większej 0,1 W/m² swoim zasięgiem obejmą tylko działki o nr ewidencyjnym - F, H, G oraz A, na których zgodnie z obowiązującym planem miejscowym ustalono przeznaczenie terenów, oznaczone na rysunku symbolem Rp, tj. grunty orne, Mr tj. zabudowa zagrodowa i Rz tj. łąki i pastwiska, przy czym zgodnie z § 4 planu jedynie na terenie oznaczonym jako Mr dopuszcza się zabudowę mieszkalną o wysokości do 10 m od poziomu terenu do szczytu kalenicy z miejscami dostępnymi dla ludzi, a na pozostałych terenach brak jest możliwości takiej zabudowy. Oznacza to, że na tym terenie nie ma możliwości budowy obiektów o wysokości 55, 5 m, w których mogłyby znajdować się miejsca dostępne dla ludności. Dalej organ wskazał, że w sprawie dokonano również oceny co do występowania nakładania się pól promieniowania ze stacji istniejącej telefonii sieci [...] na promieniowanie przedmiotowej inwestycji. Wyjaśnił, że na podstawie "Wyrysu z mapy ewidencyjnej skala 1: 5000" /zał. nr 3/ wydanego przez właściwy organ z dnia 10 kwietnia 2012 r. ustalono, iż odległość w linii prostej pomiędzy istniejącą stacją a projektowaną stacją telefonii komórkowej wynosi ok. 656 m. Następnie jako materiały dowodowe wykorzystano zgłoszenia instalacji wytwarzających pola elektroenergetyczne złożone do Starosty Namysłowskiego przez operatorów instalacji tj. "B" Sp. z o.o. z dnia 24 czerwca 2011 r. oraz "C" S.A. z dnia 17 czerwca 2011 r. dotyczące eksploatacji instalacji w [...]. Ponadto "B" Sp. z o.o. do zgłoszenia załączyła sprawozdanie nr [...] z pomiarów pól elektroenergetycznych zakresu 10MHz - 38GHz wykonanych dla celów ochrony ludności i środowiska, przez Laboratorium Badawcze [...], a "C" S.A. załączył sprawozdanie nr [...] z pomiarów natężenia pól elektroenergetycznych dla celów ochrony środowiska wykonanych w otoczeniu Stacji Bazowej [...], przez Centrum Badań i Dozoru [...] Sp. z o.o., Ośrodek Badań Środowiska i Zagrożeń Naturalnych. Uwzględniając zgromadzone dowody organ wskazał, że jednostki badawcze dokonały łącznie pomiarów w 73 punktach (pionach pomiarowych) usytuowanych wokół stacji na wysokości 0,3-2 m od terenu oraz wysokości zainstalowania środka anten nad poziomem terenu 54,4 m i nie stwierdzono występowania promieniowania elektromagnetycznego o gęstości mocy przekraczającej poziom dopuszczalny 0,1 W/m². W związku z tym uznał, że skoro promieniowanie elektromagnetyczne emitowane z istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej w odległości pionowej ok. 54 m od środka anteny nie przekracza dopuszczalnych norm, to tym bardziej nie będzie negatywnie oddziaływać na projektowaną stację zlokalizowaną w odległości ok. 656 m. Stwierdził przy tym, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany w kwestii ewentualnego kumulowania się oddziaływań sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Podał, że inwestor przedstawił swoje stanowisko w kwestii ewentualnego kumulowania się oddziaływań pochodzących od planowanej inwestycji w związku z istniejącą już w jej sąsiedztwie inną stacją bazową w piśmie z dnia 23 czerwca 2012 r. Powołał się w nim na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2011 r. o sygn. akt II SA/Wr 603/11, który w kwestii kumulacji pól wyraża stanowisko, zdaniem organu, zasługujące na akceptację. W zakresie negatywnego wpływu stacji telefonii komórkowej na zdrowie organ zaznaczył, że w żadnym z opracowań autoryzowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) ani w pracach opartych na wystarczająco licznej grupie badanych nie spotkano jednoznacznych dowodów patogennego działania pól elektromagnetycznych o częstotliwościach wykorzystywanych w telefonii komórkowej, jak również brak jest potwierdzenia naukowego ryzyka wystąpienia jakichkolwiek schorzeń u osób poddanych oddziaływaniu pól elektromagnetycznych. Jako istotne organ wskazał przy tym to, że warunkiem dopuszczenia stacji bazowej do użytkowania jest dotrzymanie standardów jakości środowiska określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz sposobów sprawdzania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883), a przepis art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ustanawia obowiązek wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych występujących w otoczeniu stacji bazowych. Ponadto organ uznał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i spełnia wymogi przepisów, o których mowa w art. 34 ust 1, 2 i 3 oraz 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120. poz. 1133).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. P., podnosząc w nim zarzuty naruszenia:
1) art. 8, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez:
- rozpatrywanie materiału dowodowego, który nie zawiera obrazu głównych wiązek promieniowania wszystkich anten, bez których to dokonywanie ustaleń jest niemożliwe, gdyż bez ich widoku nie wiadomo jak dokonuje się ich analizy;
- zaakceptowanie ustaleń przedłożonych przez inwestora niezawierających uzasadnienia co do tego, w jaki sposób linia poprowadzona w bliżej nieokreślonym połączeniu głównej wiązki promieniowania może stanowić zagrożenie dla środowiska w tym ludzi oraz
- nie wskazanie, w jaki sposób ustalono obszar występowania pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych, jaką metodą dokonywano obliczeń ze wskazaniem jej błędu i odbić;
2) art. 63 ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie(...) w związku z § 4 rozporządzenia z 2004 r., poprzez jego pominięcie podczas, gdy konieczność stosowania powyższego przepisu potwierdza NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1695/10 oraz z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1485/10.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił w jaki sposób ustalił obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w którym znajdują się wyłącznie działki nr F, H, G i A. Działka nr E k.m. [...], należąca do K. M. i P. M., nie znajduje się w tym obszarze i dlatego jej właściciele, podobnie jak pozostali mieszkańcy wsi, którzy złożyli podpisy na liście mieszkańców dołączonej do pisma Rady Sołeckiej, nie są stronami niniejszego postępowania. Ponadto przyjął, że zostało przeprowadzone wyczerpująco postępowanie wyjaśniające, co do ewentualnych miejsc dostępnych dla ludności, które znajdują się w polu promieniowania poszczególnych anten projektowanej inwestycji, powołując się na zapisy planu miejscowego. Zwracając uwagę na zapis § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a, § 4 ust. 11 lit. a i § 4 ust. 12 lit. a planu miejscowego organ odwoławczy wskazał, że działka nr F k.m. [...] w części oznaczona jest również symbolem Mn, w związku z czym Ł. P., jako właściciel tej działki, będzie mógł, w części oznaczonej symbolem Mn sytuować nowe budynki (np. mieszkalne) lub modernizować istniejące o ile ich wysokość nie przekroczy 8 m. W częściach oznaczony symbolem Rp i Rz nie będzie natomiast mógł sytuować w ogóle obiektów gabarytowych niezwiązanych z produkcją rolną. Odnosząc się do zarzutu Ł.P. związanego z sumowaniem się energii anten z różnych źródeł organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zaleceniem Sądu, organ pierwszej instancji odniósł się do kwestii nakładania się pól promieniowania ze stacji istniejącej telefonii sieci [...], na działce nr I k.m. [...], na promieniowanie projektowanej inwestycji sieci telefonii [...]. Stosownie do dokonanej w tym zakresie oceny Wojewoda stwierdził, że nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie pojawia się zjawisko ewentualnego nakładania się pól, bowiem odległość pomiędzy maksymalnymi zasięgami promieniowania wskazanej anteny [...] oraz projektowanej anteny [...] wynosi ok. 581,47 m. Ponadto podkreślił, że rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), nie wymaga badania wzajemnego oddziaływania sąsiadujących instalacji radiokomunikacyjnych, a przedmiotowa inwestycja nie będzie wymagała sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z tego też względu, skoro obowiązujące przepisy nie wymagają tego od inwestora, organ nie mógł zobowiązać inwestora do przeprowadzenia badania wskazanego przez skarżącego zjawiska. Zdaniem Wojewody, w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd nie zobowiązał organu do zbadania zjawiska nakładania się pól elektromagnetycznych, a jedynie do odniesienia się przez organ pierwszej instancji do tego zarzutu. Odpowiadając na zarzut dotyczący przyjęcia przez organ pierwszej instancji błędnego obrazu wiązek promieniowania wszystkich anten oraz zaakceptowania ustaleń przedłożonych przez inwestora organ odwoławczy wyjaśnił, że w zakresie kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej nie mieści uprawnienie do żądania od inwestora przedłożenia wskazanych przez odwołującego innych analiz promieniowania, w sytuacji, gdy inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dostrzegł przy tym, że w projekcie zagospodarowania terenu (str. 25 projektu budowlanego), osoby posiadające stosowne uprawnienia (m.in. o specjalności telekomunikacyjnej) naniosły przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych, stosowanie do § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133 ze zm.).
Na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł Ł. P. Żądał uchylenia zaskarżonego aktu oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił skarżonej decyzji naruszenie:
- art. 8 i art.107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, z uwagi na nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania w sposób merytoryczny;
- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust 2 oraz 3 pkt. 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 144 ust 1, 144 ust 2 Prawa ochrony środowiska, poprzez nie dokonanie żadnych własnych ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji, a w szczególności nie ustalenie mocy wszystkich anten w tym radioliniowych, nie zsumowania ich mocy, nie wskazania innych źródeł, nie określenia metody obliczeniowej ze wskazaniem jej maksymalnego błędu, nie uwzględnienia odbić w terenie;
- art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez dokonywanie kwalifikacji inwestycji w zakresie wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ nieuprawniony, który nie może nałożyć obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i to w dodatku nie na podstawie karty informacyjnej, która zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie (...) stanowi podstawę kwalifikacji inwestycji.
- art. 5 pkt. 1 lit. b ustawy oraz § 4 rozporządzenia z 2004 r., poprzez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych (PEM) w środowisku;
- art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., w zw. rozporządzeniem z 2004 r., poprzez przywołanie całego normatywu bez konkretnej jednostki prawnej;
- art. 35 ust 1 pkt. 1 Prawa budowlanego, poprzez niedokonanie oceny zgodności inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu, a w szczególności niepodanie, czy dopuszcza on budowę wysokich obiektów budowlanych zaliczanych do budowli.
Skarżący podkreślił, że organ pominął najważniejszy przepisy dotyczący kwalifikowania inwestycji, a mianowicie § 4 rozporządzenia 2004 r. i błędnie przywołał § 2 oraz 3 tego rozporządzenia w sytuacji, w której winno być stosowane rozporządzenie zmieniające z dnia 21 sierpnia 2007 r. Powołując się na stanowisko Ministra Środowiska przedstawione (w bliżej nieokreślonym piśmie stanowiącym odpowiedź) na zapytanie posła A. O. przekazaną przy piśmie Marszałka Sejmu z dnia 20 września 2012 r., jako bezsporne skarżący wskazał, że decyzję wydano w oparciu o niepełną dokumentację, gdyż należało wezwać inwestora do przedłożenia zasięgu pól o wartościach normatywnych z uwzględnieniem kumulacji dotyczącej wszystkich planowanych anten oraz innych źródeł znajdujących się w pobliżu, określenia metody obliczeniowej ze wskazaniem jej błędu i uwzględnienia w obliczeniach zjawiska odbić, jak również do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (negatywnej lub pozytywnej), w której to dokonano by kwalifikacji inwestycji.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionych zarzutów wyjaśnił, że w postępowaniu odwoławczym, jak i pierwszoinstancyjnym organy w sposób szczegółowy skontrolowały przedłożony projekt budowlany, w granicach posiadanych kompetencji i zgodnie ze wskazaniem wszystkich przepisów dotyczących tego rodzaju inwestycji. Kwestia ewentualnej kumulacji pół elektromagnetycznych nie mogła natomiast być podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, albowiem obowiązujące przepisy nie wymagają od inwestora badania tego zjawiska.
Pismem procesowym z dnia 20 kwietnia 2013 r. [...] Stowarzyszenie "A" z siedziba w [...], na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Jednocześnie też kwestionując zaskarżoną decyzję i wnioskując o jej uchylenie podniosło, że decyzja ta wydana została z naruszeniem:
- art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez podawanie mocy anten w paśmie GSM z jednoczesnym pominięciem pasma UMTS, gdyż jak wynika z obu decyzji w których pojawiają się sektory G,H,I brak jest A,B,C. i w istocie organ analizuje tylko pasmo GSM pomimo tego, że w decyzjach pojawia się również pasmo UMTS;
- art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę dokonuje się kwalifikacji inwestycji do mogących znacząco oddziaływać na środowisko bez wskazania podstawy prawnej z jednoczesnym przyjęciem, iż organ ten w razie wątpliwości może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach również bez podania podstawy prawnej. Ponadto pominięto fakt, iż organ nie może wydać postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 63 ust 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska;
- art. 5 pkt. 1 lit. b oraz § 4 rozporządzenia z 2004 r., poprzez odstąpienie od jego zastosowania w sytuacji, w której organ winien był zsumować anteny sektorowe oraz radioliniowe uwzględniając również inne źródła;
- art. 28 ust 2 w związku z art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 144 ust 1, art. 144 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, poprzez nie dokonanie żadnych własnych ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji, a w szczególności nie ustalenie mocy wszystkich anten, w tym radioliniowych, nie zsumowania ich mocy, nie wskazania innych źródeł, nie określenia metody obliczeniowej ze wskazaniem jej maksymalnego błędu i nie uwzględnienia odbić w terenie;
- art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez przyjmowanie pomiarów pola elektromagnetycznego z istniejących stacji bazowych wykonanych do 2 metrów nad poziomem terenu, czyli nieobejmujących miejsc przeznaczonych pod zabudowę, co potwierdza, iż nie dokonano superpozycji tym bardziej, iż pola elektromagnetyczne wszystkich operatorów wejdą w superpozycję z uwagi na ich daleki zasięg.
Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w dniu 7 maja 2013 r., Sąd postanowił o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu [...] Stowarzyszenia "A" z siedzibą w [...].
Skarżący podtrzymał skargę. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skatgi. Z kolei, odnosząc się do wniosku organizacji społecznej podkreślił, że od 2003 r. organy nie mają możliwości kwestionowania rozwiązań projektowych i oceniają jedynie, czy zostały one sporządzone przez osoby z uprawnieniami. Odpowiedzialność za projekt i ewentualne wykonanie inwestycji niezgodnie z projektem na gruncie art. 35 Prawa budowlanego nie odnosi się natomiast do możliwości podjęcia działań przez organ. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, popierając w całości stanowisko Wojewody Opolskiego i podnosząc, że projektowana inwestycja umożliwia korzystanie zarówno z telefonii cyfrowej jak i Internetu, co obecnie nie jest możliwe. Kwestia ta jest istotna dla mieszkańców wsi, a szczególnie dla uczącej się młodzieży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Na zasadzie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego z dnia 29 sierpnia 2012 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] w miejscowości [...], [...], działka nr A, obręb [...].
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz objęta kontrolą również decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 703/10.
W związku z powyższym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
Wyjaśnić przyjdzie, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu.
Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 1999r., Sygn. akt I SA 1089/99, LEX nr 48019 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 września 2011r., sygn. akt I SA/Gd 428/11, LEX nr 898923). Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i II FSK 1328/10, LEX nr 1107582 i 1104099).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, że w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie znowelizowane w roku 2007 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 z późń. zm. - zwane dalej rozporządzeniem z 2004 r.). Jednocześnie też Sąd wyraźnie zaznaczył, że Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz.1397), nie będzie miało zastosowania w tej sprawie.
Dokonując zatem oceny legalności w tej sprawie, Sąd nie stwierdził, aby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego jak również nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Uwzględniając stanowisko wyrażone we wskazanym wyroku, który - co należy podkreślić - na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie był prawomocny, a przez to wiążący dla składu orzekającego, w ocenie Sądu przyjąć należało, że w nieustalonym wszechstronnie przez organ stanie faktycznym w trybie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., brak było podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na zasadzie przywołanych przepisów w podstawie prawnej decyzji, tj. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późń. zm). Ponadto, wydając zaskarżone decyzje organy obu instancji nie zastosowały się w pełni do wskazań określonych w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., czym naruszyły art. 153 P.p.s.a.
Przed rozważaniami w kwestii naruszenia prawa wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie decyzji w niniejszej sprawie uwzględnia wniosek inwestora, bowiem organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Stacja bazowa telefonii komórkowej [...] (stalowa wieża kratowa o wysokości 60m z antenami sektorowymi /3 x Kathrein 800/ i radioliniowymi /RL1-RL5/, urządzeniami sterującymi pracą anten oraz wewnętrzna linią zasilającą)." Dla rozstrzygnięcia tej sprawy, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w przywołanym wyżej wyroku, niezbędnym było rzetelnie ocenić, na podstawie wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego, kwalifikację przedsięwzięcia, poprzez prawidłowe wyznaczenie obszaru oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym określenie kręgu stron w przedmiotowej sprawie. Zaakcentować przyjdzie, że dla wyznaczenia obszaru oddziaływania spornej inwestycji - opisanego obiektu, stacji bazowej - zachodziła konieczność uwzględnienie przepisów rozporządzenia z 2004 r., zgodnie z wyrokiem tut. Sądu z dnia 6 grudnia 2011 r.
W tym miejscu można zasygnalizować, z uwagi na zarzuty skargi, że na zasadzie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, nie tylko zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale również wymaganiami ochrony środowiska. W celu sprawdzenia zgodności z wymogami ochrony środowiska, ustalenia wymaga w pierwszej kolejności kwestia, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia (objętego wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę) wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest bowiem wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W kontekście powyższego oraz regulacji rozporządzenia z 2004 r., mającego zastosowanie w tej sprawie, powtórzyć przyjdzie za organem, że nie wszystkie instalacje emitujące pola elektromagnetyczne są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W niniejszej sprawie, analizując przewidywalne rozkłady pól elektromagnetycznych dla anten sektorowych (uwzględniając moc promieniowania izotopowego dla 3 anten) w świetle rozporządzenia z 2004 r., organy zgodnie przyjęły, że przedmiotowa stacja bazowa nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. Oba organy orzekające dokonywały powyższych rozważań na zasadzie § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2004 r., ograniczając się wyłącznie do anten sektorowych. Natomiast żaden organ nie rozważał, jaki wpływ na kwalifikację przedsięwzięcia, a tym samym wyznaczenie obszaru oddziaływania spornego obiektu ma przepis § 4 rozporządzenia, który stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. Bezzasadnie zatem organy pominęły kwestię radiolinii, w tym ich wpływu na obszar oddziaływania spornego obiektu, skoro stacja bazowa obejmuje także anteny radioliniowe /RL1 - RL5/. Wprawdzie, z § 2 i § 3 rozporządzenia z 2004 r. wynika, że anteny linii radiowej jako takie samodzielnie nie podlegają jego przepisom, jednakże przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się tylko wówczas, gdy inwestycja obejmuje wyłącznie wykonanie radiolinii. W sytuacji, gdy inwestycja nie obejmuje wyłącznie wykonanie radiolinii, to ich istnienie i ich parametry należy uwzględnić przy stosowaniu regulacji z § 4 rozporządzenia z 2004 r. (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2289/11 - dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika jednoznacznie, że nie rozważono i nie zbadano możliwości i zakresu stosowania przepisu § 4 rozporządzenia, w oparciu o dowody zebrane w sprawie, w tym dotyczące również radiolinii. Organy zatem z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nie poczyniły istotnych ustaleń w świetle § 4 rozporządzenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe, ocena materiału dowodowego i ustalenia nie dotyczyły całej inwestycji obejmującej: stację bazową telefonii komórkowej [...] (stalowej wieży kratowej o wysokości 60m z antenami sektorowymi /3 x Kathrein 800/ i radioliniowymi /RL1-RL5/, urządzeniami sterującymi pracą anten oraz wewnętrzna linią zasilającą.
W tej sprawie organy orzekające były zobowiązane do prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania spornej inwestycji, a ta kwestia jest następstwem dokonania właściwej kwalifikacji wnioskowanej stacji bazowej telefonii komórkowej. Na dokonanie prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, mając na uwadze m.in. parametry wszystkich anten radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych istniejących oraz planowanych w ramach przedmiotowej inwestycji, z uwzględnieniem regulacji przewidzianej w § 2 w ust. 1 pkt 7 i § 3 w ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, wskazywał tut. Sąd w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Organy nie dostosowały się do wskazań, bowiem ustalenia poczyniły wyłącznie, co do trzech anten. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że nie może uiść uwadze organom, iż kryterium kwalifikującym inwestycję z przedmiotowego zakresu do sporządzenia raportu nie jest tylko wartość równoważnej mocy promieniowania izotropowego oraz częstotliwość emitowanego pola elektromagnetycznego, ale również odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny. W obecnym stanie rozstrzygająca jest lokalizacja wokół terenu inwestycji miejsc dostępnych dla ludności, a zatem możliwość rzeczywistego negatywnego oddziaływania emisji przedsięwzięcia. Tę okoliczność należy zbadać w całokształcie przedsięwzięcia, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, obejmującego swoim zakresem również radiolinie. Organy powinny zatem dokonać niezbędnych ustaleń co do całej inwestycji, a następnie ich wyniki poddać analizie, mając na uwadze nie tylko anteny sektorowe.
Zauważyć też trzeba, iż błędne jest stanowisko organów prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, o braku podstaw do badania kwestii kumulacji pól, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., bowiem jak na wstępie odnotowano, w tej sprawie nie ma ono zastosowania. Stąd wywody w tej materii są bezpodstawne.
W konsekwencji, w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy uznać należało, że oba organy orzekające - wydając zaskarżone decyzje - naruszyły przepis art. 153 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że podjęte w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy. Dawało to podstawę do ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto na podstawie art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów oparto o przepis art. 200 P.p.s.a.
Odnośnie wskazań co do dalszego postępowania odnotować przyjdzie, że aktualne są dla organu wskazania wynikające z wyroku wydanego na gruncie niniejszej sprawy w dniu 6 grudnia 2011 r., znajdujące potwierdzenie w przedstawionych powyżej rozważaniach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło