I SA/Wa 984/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku G. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. - utrzymał w mocy własną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że w odpowiedzi na wniosek G. G. z dnia 13 grudnia 2010 r., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r., na podstawie której uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. potwierdzającą G. G. prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Minister stwierdził, że po dokonaniu kontroli decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek zawartych w art. 156 § 1 kpa, organ nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, skutkujących koniecznością usunięcia kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. G. G. wystąpiła, z zachowaniem ustawowego terminu, o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2011 r., podtrzymując swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia 13 grudnia 2010 r., twierdząc, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, a w związku z tym musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa stwierdził, że na podstawie art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe tylko w przypadku, gdy jest ona obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r., potwierdzającą G. G. prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. przekazał następnie przedmiotową sprawę według właściwości Wojewodzie [...] w celu dalszej realizacji. Zauważyć także należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2037/10, odrzucił skargę G. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. W ocenie organu odwoławczego, decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w przytoczonym powyżej przepisie. Błędne jest zdanie strony zawarte we wnioskach z dnia 13 grudnia 2010 r. i 21 lutego 2011 r., że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy zabużańskiej. Wskazany przepis dotyczy właściwości miejscowej organu pierwszej instancji, nie był w związku z tym podstawą prawną w kwestionowanej decyzji Ministra, a zatem nie mógł być naruszony. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. G., i wniosła o uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz o unieważnienie ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r., twierdząc, że wniosek jej o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r., która przekazuje bezprawnie jej sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...] zamiast Wojewodzie [...] jest nie tylko zasadny ale konieczny z punktu widzenia porządku prawnego. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. 3. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 grudnia 2010 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa wpłynął wniosek G. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r., którą uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. - potwierdzającą G. G. prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. została wydana, po rozpatrzeniu odwołania G. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r., w którym to odwołaniu G. G. zarzuciła organowi pierwszej instancji niedopuszczenie jako dowodu w sprawie nowego operatu szacunkowego i oparcie zaskarżonej decyzji na operacie szacunkowym z grudnia 2001 r., który zdaniem wnoszącej odwołanie nie odzwierciedla aktualnej wartości mienia zabużańskiego, i na podstawie art. 138 § 2 kpa – Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję organu pierwszej instancji – Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. i przekazał w całości sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Minister Skarbu Państwa wskazał, że w związku z faktem, iż operat szacunkowy z grudnia 2001 r. – przyjęty przez Wojewodę [...] jako dowód w sprawie, na podstawie którego obliczono wartość rekompensaty przysługującej G. G., został sporządzony w oparciu o przepisy nieaktualne w dacie wydawania przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji, należało uznać, że w celu rozpatrzenia sprawy strona powinna złożyć aktualną wycenę nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego (k. 84-86 akt administracyjnych). Zauważyć także należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/10, odrzucił skargę G. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał według właściwości Wojewodzie [...], w celu dalszej realizacji, sprawę G. G. dotyczącą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w S. W uzasadnieniu tego postanowienia, Wojewoda [...] powołując się na art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że prawo to potwierdza wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionej, jeżeli o rekompensatę ubiegają się spadkobiercy. W związku z powyższym, ze względu na to, że ostatnim miejscem zamieszkania właścicielki nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego była miejscowość S. – właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy jest Wojewoda [...]. 4. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, którego wszczęcia domagała się skarżąca G. G. jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. A zatem, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu jest wyłącznie rozpatrzenie sprawy w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, co oznacza, że w postępowaniu tym organ administracji nie jest władny rozstrzygnąć sprawę co do istoty, jak może to uczynić w postępowaniu odwoławczym, organ nadzoru może działać tylko jako organ kasacyjny. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa, a ponieważ przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wymienione wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa, powinny być interpretowane dosłownie, a nie rozszerzająco. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie jest rażącym naruszeniem prawa rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe. Rażącym naruszeniem prawa nie jest również błąd w wykładni przepisu, który, nawet przy zastosowaniu wszelkich zasad poprawnej interpretacji, może być interpretowany odmiennie. Rażącym naruszeniem prawa jest przekroczenie prawa, czyli naruszenie w sposób oczywisty i jednoznaczny przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Jeśli zastosowanie przepisu prawa wymaga interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego – nie ma rażącego naruszenia prawa. 5. Jak wcześniej wskazano, decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2008 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie organ wskazał, że skoro operat szacunkowy sporządzony został w oparciu o przepisy nieaktualne w dacie wydawania przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji, w celu rozpatrzenia sprawy strona powinna złożyć aktualną wycenę nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego, co oznacza, iż należy uznać, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. 6. W myśl natomiast art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje przy tym w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że przekazanie wniosku organowi właściwemu jest aktem odrębnym (postanowieniem), od którego stronie przysługuje środek zaskarżenia do instancji odwoławczej w postaci zażalenia, łącznie (w dalszej kolejności) ze skargą do sądu administracyjnego. Przekazanie sprawy organowi właściwemu nie powinno być więc łączone w jednym akcie z innym rozstrzygnięciem merytorycznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r. I OSK 70/10 , LEX 745296). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. 7. Z powyższego wynika więc, że zaskarżona przez G. G. decyzja kasacyjna z dnia z dnia [...] listopada 2008 r. w żaden sposób nie narusza art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., ani żadnych innych przepisów prawa. Prawidłowo organ uznał, iż nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, skutkujących koniecznością usunięcia kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. 8. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 9. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.