II SA/Go 199/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-22
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji jest zasadna, jeśli kierowca wykonujący przewóz był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, i czy oddział przedsiębiorcy zagranicznego może być stroną postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona zasadnie, ponieważ wykonywany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, gdyż kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, a jedynie zleceniobiorcą. Ponadto, sąd stwierdził, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego może być stroną postępowania administracyjnego, a decyzje skierowane do niego odnoszą skutek prawny bezpośrednio wobec przedsiębiorcy zagranicznego. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a protokół kontroli spełniał wymogi formalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na E spółkę z o.o. Oddział za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrola wykazała, że pojazd był prowadzony przez K.Ł., który nie był pracownikiem spółki, lecz działał na podstawie umowy zlecenia. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę, którą następnie utrzymał w mocy Główny Inspektor Transportu Drogowego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i wadliwość protokołu kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi E spółki z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia [...] pażdziernika 2012 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na E spółka z o.o. Oddział karę pieniężną w wysokości 8.000, 00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kara nałożona została na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2007 r. nr 125 poz. 874), załącznik nr 3 lp.1.1.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymany został do kontroli samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował K.Ł.. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że K.Ł. nie był pracownikiem E spółka z o.o. Oddział, lecz wykonywał na rzecz wymieniowej firmy usługę przewozu na podstawie umowy zlecenia zawartej w dniu [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. Dalej organ wskazał na treść art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Ponieważ wykonywany przez K.Ł. przewóz drogowy nie spełniał warunków do zakwalifikowania go jako przewozu na potrzeby własne, gdyż kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, dlatego organ przyjął, że przedmiotowy przewóz drogowy miał charakter międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, a takiej przedsiębiorstwo E spółka z o.o. Oddział w dniu kontroli nie posiadało. Konsekwencją powyższych ustaleń było nałożenie na przedsiębiorcę kary wymienionej w zał. nr 3 lp. 1.1. do ustawy o transporcie drogowym, której wysokość wynosi 8.000, 00 zł.
Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji strona, reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73 § 2, art. 74 § 2, art. 77 § 1 art. 107 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zarzucił organowi, że pomimo ciążącego na nim obowiązku w toku postępowania nie informował stronę o stanie sprawy i nie przekazał jej wnioskowanych materiałów sprawy. Dalej pełnomocnik wskazał, że organ nie poczynił żadnych ustaleń co do charakteru pracy K.Ł. u strony i nie przeanalizował umowy zlecenia pod kątem cech umowy o pracę. Na powyższą okoliczność nie przesłuchano żadnych świadków, nadto organ nie zwrócił się do strony o wyjaśnienia. Nie ustalono również czy przewóz wykonywany przez K.Ł. ma związek z działalnością prowadzoną przez stronę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że kierowca wykonujący przewóz podpisał bez zastrzeżeń protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2012r. Protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Jako prawidłowe uznał organ odwoławczy ustalenia organu niższej instancji, polegające na przyjęciu, że w dniu kontroli wykonywany był transport drogowy rzeczy, gdyż zgodnie z art. 4 pkt 4a ustawy o transporcie drogowym jednym z warunków uznania przewozu drogowego na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do w.w. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Odnośnie kolejnego zarzutu odwołania, organ odwoławczy wskazał, że termin "pracownik" został zdefiniowany w art. 2 kodeksu pracy i takim pojęciem posługuje się również ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym. Skarżący nie dopełnił warunku określonego w art. 4 pkt a ustawy o transporcie drogowym, ponieważ K.Ł. w dniu kontroli nie był pracownikiem strony, lecz łączyła go ze stroną umowa zlecenia. Zgodnie z art. 4 pkt 3a ustawy transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Dalej organ wyjaśnił, że organy Inspekcji Transportu Drogowego nie posiadają uprawnień do badania czy pod umową zlecenia w rzeczywistości kryje się umowa o pracę.
Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji. Uzyskanie licencji uwarunkowane jest natomiast spełnieniem warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym, do których należy m.in. dysponowanie odpowiednimi środkami finansowymi celem zabezpieczenia należytego prowadzenia działalności.
W ocenie organu, w toku postępowania strona była informowana o wszystkich etapach postępowania oraz miała możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Trudna sytuacja materialna strony, zdaniem organu, nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ rozważył również możliwość zastosowania w sprawie art. 92 c ustawy, jednak – w jego ocenie - okoliczności danej sprawy nie uzasadniały zastosowanie w niej wskazanego przepisu.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego E spółka z o.o. Oddział, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze strona skarżąca zarzuciła, że decyzja organu drugiej instancji wydana została z naruszeniem przepisów: art. 29 i art. 30 § 1 kpa, 138 § 2 w zw. z art. 9 kpa, 138 § 2 w zw. z art. 73 § 2 i art. 74 §2 kpa, art. 138 § 2 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 10 §1 kpa, art. 7 i art. 77 § 1 kpa, art. 79a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 89a ust. 3 i ust. 4, art. 89b, art. 89c ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie tych regulacji prawnych i niewylegitymowanie się przed skarżącym dokumentem, z którego wynikałoby, że kontrolę pojazdu w dniu [...] sierpnia 2012 r. przeprowadzała osoba do tego upoważniona i aby dysponowała legitymacją służbową, w następstwie czego nałożono karę pieniężną w oparciu o wadliwe czynności kontrolne.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że oddział skarżącego będącego przedsiębiorcą zagranicznym nie mógł mieć statusu strony w postępowaniu administracyjnym, dlatego decyzje obydwu instancji dotknięte są wadą nieważności. Zdaniem pełnomocnika nieudzielanie przez organ żądanych na piśmie informacji stanowiło naruszenie art. 9 kpa., albowiem z przesłanego stronie protokołu kontroli nie wynikały istotne dla sprawy okoliczności. Nadto doszło przez to do naruszenia art. 73 § 2 i art. 74 § 2 kpa, do których do uchybień organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji się nie ustosunkował. Pełnomocnik zarzucił, że organy oparły ustalenia jedynie na umowie zlecenia zawartej pomiędzy skarżącą, a K.Ł. nie przeprowadzając dalszych czynności dowodowych na okoliczność zastosowanej formy zatrudnienia oraz realizacji obowiązków wynikających z umowy, podczas gdy umowa zlecenia jest dokumentem prywatnym. Na organie administracyjnym ciążył obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym charakteru zatrudnienia K.Ł.. Pełnomocnik wskazał, że obiektywnie w świetle treści przepisu art. 22 § 1 kp K.Ł. może być pracownikiem skarżącej, a wówczas nie byłoby podstawy do nałożenia kary pieniężnej. W skardze podniesiono, że protokół podpisany został przez kierowcę wykonującego transport, a nie przez stronę postępowania. W dalszej części skargi podniesiono argumenty zmierzające do podważenia mocy urzędowej protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie była zasadna, dlatego podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej w skrócie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego [...] o numerze rej. [...] wraz z przyczepą. Kierowca pojazdu – K.Ł. przedstawił dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego pojazdu, wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, upoważnienia dla kierowcy do przewozu wyrobów firmy E spółka z o.o. Oddział na trasie Polska – Niemcy oraz umowy zlecenia zawartej pomiędzy E spółka z o.o. Oddział, a K.Ł..
Stosownie do treści art. 4. pkt 4 ustawy przez niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne należy rozumieć każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
W toku czynności kontrolnych ustalono, że K.Ł. - kierowca pojazdu w chwili kontroli nie był pracownikiem skarżącej spółki. Warunkiem traktowania przewozu, jako przewozu na potrzeby własne jest spełnienie łącznie przedstawionych wyżej przesłanek, a jedną z nich jest właśnie prowadzenie pojazdu samochodowego przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Materiał dowodowy, w ocenie Sądu, w sposób wystarczający wskazywał, że kierujący pojazdem K.Ł. nie był pracownikiem skarżącej spółki. Kierowca przedstawił kontrolującym umowę zlecenia z dnia [...] sierpnia 2012 r., nadto nie poinformował kontrolujących, że z przedsiębiorcą wiąże go ustna umowa o pracę. Skoro więc kierowca nie był zatrudniony u przedsiębiorcy jako pracownik, tj. zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, wykonywany przewóz należało uznać za transport drogowy i dlatego kierowca powinien był posiadać oraz okazywać na żądanie organu kontrolującego stosowną licencję. Zauważyć przy tym należy, że stosownie do treści art. 29 § 2 Kodeksu pracy, jeżeli umowa o pracę nie została zawarta na piśmie, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków (jest to jednostronne oświadczenie wiedzy pracodawcy). W badanej sprawie skarżąca zarzuca natomiast, że organ nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia, że kierowcę pojazdu łączyła z przedsiębiorcą umowa o pracę, sama jednak nie przedstawia pisma potwierdzającego warunki pracy.
Argumentację strony dotyczącą pracowniczego, a nie cywilnoprawnego charakteru umowy łączącej kierowcę z przedsiębiorcą, nie można uznać za zasadną. Należy zwrócić uwagę, że instytucje prawa pracy stanowią gwarancje dla z natury słabszej strony stosunku prawnego jakim jest zatrudnienie tj. pracownika. Przenoszenie ich w prosty sposób na inne gałęzie prawa (np. prawa administracyjnego regulowanego m.in. ustawą o transporcie drogowym) nie może być uznane za działania prawidłowe. W ocenie Sądu istnieje możliwość skutecznego powołania się na pewne uniwersalne zasady prawa pracy, przykładowo w celu udowodnienia, że dany kierowca rzeczywiście zatrudniony był na podstawie umowy o pracę dopuszczalne jest wykazanie, że zawarto z nim ustną umowę o pracę, dopuszczono do pracy i w ten sposób doszło do zawarcia umowy o pracę. Trzeba jednak podkreślić, że oceny takiego stanowiska należy dokonywać każdorazowo z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, ocena ta nie może być dowolna. W przeciwnym wypadku wynikająca z art. 4 pkt 4 lit. a instytucja przewozu na potrzeby własne będzie miała iluzoryczny charakter.
Organ administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie był uprawniony do interpretacji przedłożonej mu podczas kontroli umowy zlecenia, a w szczególności do ustalenia czy postanowienia w niej zawarte decydują o jej pracowniczym charakterze. To na przedsiębiorcy, chcącym wykonywać przewóz na potrzeby własne, spoczywa szczególny obowiązek na tyle wcześniejszego i prawidłowego zapewnienia przejrzystości okoliczności świadczących o spełnieniu wymogów do wykonywania określonego rodzaju transportu, aby w wypadku ewentualnej kontroli nie powstała wątpliwość w tym zakresie. Zarzucając, że organ nie poczynił ustaleń co do rzeczywistego charakteru umowy łączącej kierowcę K.Ł. z przedsiębiorcą, skarżący w toku postępowania nie przedstawił przykładowo dowodów zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego, pomimo tego że od daty kontroli do wydania decyzji w pierwszej instancji minęły dwa miesiące. Okoliczność ta sama w sobie oczywiście nie mogła przesądzić jeszcze o łączącym kierowcę z przedsiębiorcą wężle prawnym, to jednak w zestawieniu z pozostałymi ustaleniami wynikającymi z akt sprawy, wskazuje na zasadność nałożonej kary. Skarżący nie przedstawił również dowodu na to, że wystąpił do sądu pracy o ustalenie rzeczywistego stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorcą.
Tym samym z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie transport prowadzony był przez osobę niezwiązaną w chwili kontroli pracowniczym węzłem prawnym, zasadnie nie zakwalifikowano go jako przewóz na potrzeby własne. Prawidłowo wymierzono również karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu należy wskazać, że również nie był on zasadny.
Pojęcie oddziału zostało zdefiniowane w art. 5. pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (DZU z.U.2010. nr 220 poz. 1447), zgodnie z którym przez oddział należy rozumieć wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Odnosząc definicję oddziału do przedsiębiorcy zagranicznego, należy wskazać, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego to wyodrębniona pod względem organizacyjnym, ekonomicznym i technicznym, lecz nie posiadająca podmiotowości prawnej w stosunkach gospodarczych - struktura organizacyjna (Małgorzata Sieradzka, Komentarz do art. 85 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Utworzenie oddziału przez przedsiębiorcę zagranicznego jest równoznaczne z ustanowieniem w innym państwie członkowskim centrum operacyjnego, będącego przedłużeniem przedsiębiorcy macierzystego. Oddział taki ma charakter trwały, posiada swoją dyrekcję oraz jest odpowiednio wyposażony w środki trwałe.
Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 ustawy), jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania go (art. 87 ustawy) i może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 88 zd. pierwsze ustawy). Osoba upoważniona w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego jest przedstawicielem tego przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a zwłaszcza w rozumieniu art. 95. Zgodnie z tym przepisem z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela, a czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Z istoty przedstawicielstwa wynika zatem, że osoba upoważniona do wykonywania czynności prawnych i faktycznych działa w imieniu i na rachunek przedsiębiorcy zagranicznego (por. C, Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2007, teza 5 do art. 85, str. 380 i teza 1 do art. 87 str. 382). Ponadto jak wyjaśnił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu z dnia 18 marca 1981 r. (sprawa C – 139/80) pojęcie oddziału, agencji lub każdego innego zakładu jest równoznaczne z istnieniem centrum operacyjnego, które manifestuje się w sposób trwały na zewnątrz jako przedłużenie przedsiębiorstwa macierzystego, ma dyrekcję i jest materialne wyposażone tak, aby istniała możliwość negocjowania spraw z osobami trzecimi w taki sposób aby ci ostatni wiedząc, że zostanie nawiązany ewentualny stosunek prawny z przedsiębiorstwem macierzystym z siedziba za granicą, byli zwolnienie z konieczności bezpośredniego zwrócenia się do niego i mogli prowadzić interesy z centrum operacyjnego, które stanowi jego przedłużenie.
Wyżej przedstawione zapatrywania dotyczące charakteru prawnego oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela. Stoi tym samym na stanowisku, że przepis art. 87 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej należy rozumieć w ten sposób, że wszelkie działania dokonane przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz wobec tego oddziału odnoszą bezpośrednio skutek prawny w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego. Adresatem decyzji administracyjnych, w których zgodnie - z zapisami w Krajowym Rejestrze Sądowym i stosownie do normy art. 90 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - oznaczenie przedsiębiorcy zagranicznego musi zawierać jego oryginalną nazwę z dodaniem wyrazów " oddział w Polsce", jest bezpośrednio sam przedsiębiorca zagraniczny. Zatem to przedsiębiorca zagraniczny staje się podmiotem praw i obowiązków wynikających z decyzji i to on, poprzez swój oddział, uczestniczy w postępowaniu administracyjnym jako strona. Wobec powyższego oznaczenie adresata decyzji jako E spółka z o.o. Oddział jest prawidłowe i sprawia, że decyzja została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie. Dlatego zarzut nieważności decyzji upada.
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić co następuje.
Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony. Stosownie do treści art.10. § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Realizacji tejże zasady procesowej służą poszczególne instytucje procesowe, których regulacja wynika z przepisów k.p.a. Istotne jest to, że zasada czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym służyć ma ustaleniu prawdy obiektywnej, albowiem dopiero po wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy organ administracyjny może wydać prawidłowe merytoryczne rozstrzygnięcie.
Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Natomiast w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] września 2012 r. organ zawiadomił skarżącą o toczącym się postępowaniu. Do zawiadomienia załączono kserokopię protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2012 r. W zawiadomieniu zawarto m.in. informację o możliwości przeglądania akt sprawy. Powyższe pismo organu doręczono skarżącej w dniu 6 września 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] pażdziernika 2012 r. organ zawiadomił skarżącą o tym, że przed wydaniem decyzji przysługuje jej prawo wypowiedzenia się w sprawie. Pismami z dnia [...] września 2012 r. i z dnia [...] pażdziernika 2012 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do organu o wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz o nadesłanie odpisów wskazanych pism, do których to żądań organ pisemnie się nie ustosunkował.
W ocenie Sądu w toku postępowania nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony. Skarżącej umożliwiono zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w sprawie.
Stosownie do treści art. 73.§ 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Natomiast w myśl art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie . W myśl art. 73 § 1a czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Treść art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 2 k.p.a. umożliwia sporządzanie nie tylko notatek i odpisów, ale także kopii akt sprawy (kserokopii). Trzeba przy tym zaznaczyć, że strona nie może skutecznie żądać od organu sporządzenia kopii, a jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów i kopii. Odmowa sporządzenia przez stronę kopii akt sprawy i ich uwierzytelnienia, analogicznie do pozostałych przypadków odmowy udostępniania akt, następuje w formie zaskarżalnego postanowienia (por. W. Maciejko artykuł Sł. Pracow. 20011/8/1-4). Z treści art. 73 § 1a wynika wyrażnie, że czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej, w obecności pracownika tego organu.
Przepis art. 74 § 2 k.p.a. odnosi się do wszystkich żądań strony przewidzianych w art. 73 §1 k.p.a, a nie tylko do tych , które są wymienione w art. 74 §1 k.p.a. Odmowa uwzględnienia wniosku strony w zakresie o jakim mowa w art. 73 § 1 k.p.a. następuje w formie postanowienia. (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 432). Postanowienie to powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 124 § 2 k.p.a.), przy czym organ administracji może odstąpić od uzasadnienia w takim zakresie, w jakim mogłoby to spowodować ujawnienie tajemnicy państwowej albo ze względu na interes bezpieczeństwa państwa lub porządek publiczny (art. 107 § 5 w związku z art. 126 k.p.a.). Na postanowienie wydane w wyniku zażalenia służy skarga do sądu administracyjnego.
Skarżąca w pismach kierowanych do organu zwracała się o udzielenie informacji o stanie sprawy oraz doręczenie odpisów wskazanych pism, jednakże zgłoszone przez stronę żądanie, jak wyżej wykazano, w przytoczonych przepisach nie znajduje oparcia, dlatego nie doszło do naruszenia art. 73 §1 k.p.a. i art. 74 § 2 k.p.a
Nie znalazły potwierdzenia zarzuty dotyczące prawidłowości protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2012 r., a przez to nieskuteczna okazała się próba podważenia mocy urzędowej tegoż dokumentu.
Stosownie do treści art. 74 ust. 1. ustawy, z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli. W myśl ust. 2 art. 74 protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę. Zgodnie z ust. 3 oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 4).
W oparciu o przepis art. 89 ust. 5 pkt 2-4 ustawy Minister Infrastruktury w dniu 2 września 2009 r. wydał rozporządzenie w sprawie kontroli przewozu drogowego (DZ.U. nr 145 poz. 1184), w którym ( § 1) określił:
1) wzory dokumentów stosowane przez osoby uprawnione do kontroli;
2) sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, podczas kontroli drogowych i kontroli w przedsiębiorstwie, a także wymagane standardowe wyposażenie osób dokonujących tej kontroli i wykaz podstawowych elementów, które jej podlegają;
3) rodzaj danych statystycznych gromadzonych w wyniku kontroli i rejestrowanych przez organy kontrolne, a także tryb, sposób i wzory dokumentów do ich przekazywania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Analiza zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli przewozu drogowego wskazuje, że dokument ten spełnia wszystkie wymagania o jakich mowa w przepisach ustawy oraz w akcie wykonawczym, określającym szczegółowo treść protokołu oraz prawidłowy przebieg czynności kontrolnych.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że protokół bez uwag został podpisany przez kontrolowanego, a w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń do jego treści.
Również pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej, nie były zasadne.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło