IV SA/Wa 421/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania żądanych danych - oddala skargę - Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta W. po rozpatrzeniu wniosku A. z dnia 9 listopada 2011 r., który wpłynął do Urzędu W. w dniu 14 listopada 2011 r., o udzielenie informacji, czy M. G. (PESEL [...]) przysługuje prawo własności, prawo użytkowania wieczystego, prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub użytkowego, bądź spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub użytkowego, względem jakiejkolwiek nieruchomości zlokalizowanej w obszarze właściwości urzędu miasta W. odmówił wydania żądanych danych. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent W. wskazał, że w odpowiedzi na wniosek A. z dnia 9 listopada 2011 r. w piśmie z dnia 8 grudnia 2011 r. organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanych danych wskazując na brak interesu prawnego uzasadniającego wydanie wnioskowanych informacji w postępowaniu administracyjnym. Wskazał przy tym, że poszukiwanie majątku dłużnika uregulowane jest przepisami art. 913-9201 k.p.c. dotyczącymi wyjawienia majątku, do czego właściwym jest komornik, bądź w pewnych sytuacjach sąd powszechny. Równocześnie poinformował o możliwości odpłatnego uzyskania danych przedmiotowych odnośnie do konkretnie wskazanych nieruchomości, co też zostało wykonane pismem z dnia 20 grudnia 2011 r., jako odpowiedź na wystąpienie wnioskodawcy z dnia 15 grudnia 2011 r. W piśmie z dnia 19 grudnia 2011 r., Wnioskodawca wystąpił do Biura z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że informacje z operatu ewidencyjnego należy uznać za informację publiczną i odmowa ich udzielenia powinna nastąpić w drodze decyzji. W odpowiedzi organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 8 grudnia 2011 r. i wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji objętych wnioskiem z dnia 9 listopada 2011 r. Pismem z dnia 10 lutego 2012 r. A. wniósł skargę na bezczynność organu za pośrednictwem Biura Geodezji i Katastru. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wa 24/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. W piśmie z 11 września 2012 r. wnioskodawca wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zażalenie to organ administracji przekazał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego. Prezydent W. stwierdził, że zgodnie z art. 24 ust. 2 i ust. 5 oraz art. 40 ust. 3c ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, lecz wskazana jawność nie dotyczy danych osobowych, które podlegają ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto organ administracji wskazał, że udostępnianie danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane osobowe następuje jedynie na żądanie właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis, organów administracji publicznej albo podmiotów nie będących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis oraz innych podmiotów, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ administracji wskazał, że pojęcie interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby, a od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem w sprawie wydania zaświadczenia, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego wydanie żądanych informacji, gdyż organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest właściwy w sprawach dotyczących ujawnienia majątku dłużnika. Sprawy te bowiem należą do sfery postępowania cywilnego, a nie postępowania administracyjnego, a z treści przedmiotowego wniosku wynika, że jego przedmiotem nie jest uzyskanie informacji o konkretnych gruntach, budynkach, czy lokalach, lecz poszukiwanie informacji o majątku nieruchomym dłużnika w związku z toczącym się i bezskutecznym jak dotąd postępowaniem egzekucyjnym. Organ administracji wskazał, że w powyższej sytuacji właściwym trybem jest tryb postępowania cywilnego o wyjawienie majątku dłużnika przed sądem powszechnym. Ponadto organ stwierdził, iż wnioskodawca, pomimo że nie jest organem egzekucyjnym i nie korzysta z przywileju żądania informacji dla celów dochodzenia roszczenia, może jako wierzyciel zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika na podstawie art. 7971 k.p.c. Organ administracji wskazał ponadto, że wierzyciel może podejmować legalne działania mające na celu ustalenie majątku dłużnika, ale podstawą prawną jego interesu w postępowaniu egzekucyjnym są przepisy proceduralne, a nie materialnoprawne, z których wynika jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który to interes zawsze musi być oparty na konkretnej normie prawa materialnego. W związku z tym, że organ ustalił, iż wnioskodawca legitymuje się jedynie interesem faktycznym postanowił odmówić ich wydania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu zażalenia A. z dnia 29 października 2012 r. na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy to postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia [...]WINGiK wskazał, że organ administracji prowadzący ewidencję gruntów i budynków słusznie wskazał, iż zgodnie z art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników, natomiast powołany w zażaleniu art. 801 k.p.c. nie może być uznany za przepis uzasadniający istnienie interesu prawnego wnioskodawcy do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków. Wymieniony przepis dotyczy bowiem wezwania dłużnika do złożenia wyjaśnień, a w przedmiotowej sprawie dłużnikiem jest osoba fizyczna, nie zaś organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem istnienie interesu prawnego uzasadnione jest realnym rzeczywistym powiązaniem sytuacji prawnej podmiotu i przedmiotu postępowania. Zdaniem organu odwoławczego wykazywanie swojego interesu poprzez prezentację zdarzeń i okoliczności według własnego sposobu myślenia, nie mającego oparcia w przepisach prawa materialnego nie może być akceptowane. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że odmowa wydania zaświadczenia przez Prezydenta W. była słuszna. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. podnosząc zarzuty: I. Naruszenie prawa materialnego: 1. art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 801 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy strona, jako wierzyciel zobowiązana jest wskazać organowi egzekucyjnemu majątek dłużnika, co wskazuje na interes prawny strony w udostępnieniu żądanych danych. 2. art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 783 par. 1 k.p.c. w zw. z par. 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy treść klauzuli wykonalności (w tym na tytule wykonawczym dołączonym do przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji z operatu gruntów i budynków) "poleca wszystkim urzędom i osobom", aby postanowienia tytułu wykonały, co wskazuje na interes prawny strony w udostępnieniu żądanych danych. 3. art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy obywatel ma prawo (w tym również na podstawie tytułu wykonawczego) domagać się od organów i urzędów państwowych pomocy w poszukiwaniu majątku dłużnika, bowiem skuteczna egzekucja prawa jest jednym z najważniejszych zadań demokratycznego państwa prawa, a odmowa udzielenia przedmiotowych informacji niewątpliwie zasadę tę narusza. II. Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 K.p.a. poprzez działania sprzeczne z prawem, naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a przede wszystkim z pominięciem słusznego interesu strony, jak również niewątpliwie interesu społecznego w skutecznym ściganiu dłużników, co z kolei poprowadziło organ administracji do naruszenia ww. przepisów prawa materialnego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że uwagi organów obu instancji uszło, że strona w przedmiotowym wniosku o udostępnienie danych podała pełne dane osobowe dłużniczki. Ponadto strona nie domagała się wydania pełnego opisu z operatu ewidencyjnego, a jedynie zaświadczenia w zakresie wskazania numerów ksiąg wieczystych nieruchomości osoby, której pełne dane osobowe strona wskazała. Strona skarżąca wskazała również, iż nie sposób zgodzić się z organami obu instancji, jakoby nie wykazała ona swojego interesu prawnego. Zdaniem skarżącego interes prawny przejawia się nie tylko w związku z istnieniem konkretnej normy prawa materialnego, z której wynika prawo danego podmiotu do żądania określonego zachowania danej osoby, ale może także polegać na prawie do ochrony interesów wierzyciela, której to ochrony może wierzyciel domagać się od organów działających w imieniu państwa także pośrednio. Zdaniem strony ze względu na to, że niezbędnym warunkiem wniosku o udzielenie zabezpieczenia na nieruchomości dłużnika oraz o przeprowadzenie egzekucji z tej nieruchomości jest złożenie odpisu księgi wieczystej, odmowa organu prowadzącego rejestr gruntów i budynków udzielenia informacji w zakresie podania numerów ksiąg wieczystych, stanowiłaby pogwałcenie żywotnych interesów wnioskodawcy, uniemożliwiając mu skuteczne dochodzenie jego praw. Skarżący wskazał ponadto, że wnosząc o wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków wskazującego nieruchomości dłużnika posiada interes prawny polegający na konieczności zabezpieczenia możliwości dochodzenia swoich praw, które zostały wcześniej potwierdzone w prawomocnym tytule wykonawczym. Wierzyciel może bowiem skorzystać z pomocy komornika w poszukiwaniu majątku dłużnika, jednak jest to jego uprawnienie, z którego może, lecz nie musi skorzystać, ponosząc dodatkowe koszty. Skarżący wskazał również, że z treści klauzuli wykonalności wynika, że każdy urząd oraz osoba ma obowiązek udzielić pomocy w prowadzeniu egzekucji. Zdaniem skarżącego urząd odmawiając wydania zaświadczenia w zakresie faktów znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków, nie udzielił pomocy wierzycielowi, który miał prawo tej pomocy się domagać, co narusza art. 2 Konstytucji RP, z którego wynika również jedno z najważniejszych zadań demokratycznego państwa prawa, jakim jest skuteczna egzekucja prawa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel może na własną rękę prowadzić poszukiwanie majątku dłużnika, jednakże nie wiąże się to z istnieniem obowiązku udzielenia w tym zakresie pomocy przez jakikolwiek organ administracji. Wnioskodawca w celu otrzymania informacji w formie zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków musi wskazać przepis, który wprost nakłada obowiązek posługiwania się takim zaświadczeniem. Zdaniem organu komornik wypełniając swoje ustawowe obowiązki posiada interes prawny w uzyskaniu informacji z ewidencji gruntów i budynków, którego to interesu brak wnioskodawcy, legitymującemu się jedynie interesem faktycznym w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 roku Nr 193, poz. 1287 – tekst jednolity ze zm.). Z przepisu tego wynika, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe. Art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z kolei art. 51 stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Analiza treści wyżej wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków może wnosić o udzielenie jej informacji o właścicielu określonej nieruchomości, to jest informacji o właścicielu działki o określonym numerze. Tymczasem z wniosku skarżącego skierowanego Prezydenta W. (k – 1 akt administracyjnych) wynika, że skarżący domagał się udzielenia informacji, czy M. G. przysługuje prawo własności, prawo użytkowania wieczystego, prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub użytkowego bądź spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub użytkowego, co do jakiejkolwiek nieruchomości zlokalizowanej na obszarze właściwości W. Skarżący w istocie żądał od organu administracji poszukiwania majątku należącego do M. G., by móc wyegzekwować swoje roszczenia majątkowe. Należy więc stwierdzić, że nie jest rolą organu administracji geodezyjnej i kartograficznej poszukiwanie nieruchomości należących do dłużniczki skarżącego. Skarżący mógłby zwrócić się do organu administracji geodezyjnej i kartograficznej o wskazanie danych właściciela działek o określonych numerach i po uzyskaniu tej informacji samemu ustalić, czy M. G. jest właścicielem jednej z tych działek. Skarżący nie możne jednak przerzucać na organ administracji dokonywania tego rodzaju ustaleń. Z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wynika bowiem, by na organach administracji geodezyjnej i kartograficznej ciążył tego rodzaju obowiązek. Obowiązek taki nie wynika również z innych przepisów tej ustawy. Obowiązku takiego nie można też wywodzić z treści klauzuli wykonalności. Z treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 roku w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz. U. z 2012 roku, poz. 443) wynika, że organy administracji mają obowiązek udzielania pomocy, gdy zostaną do tego prawnie wezwane. Musi więc istnieć odrębny przepis prawa, na podstawie którego organ administracji może być wezwany do udzielenia pomocy w realizacji tytułu wykonawczego. Gdyby § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia był samodzielną podstawą do żądania od organów administracji udzielenia wszelkiego rodzaju pomocy w celu realizacji tytułu wykonawczego, to użycie w tym przepisie sformułowania, "gdy zostaną do tego prawnie wezwane" byłoby zbędne. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że przepis ten jest dla organu administracji geodezyjnej i kartograficznej źródłem obowiązku udzielenia skarżącemu informacji o tym, czy wskazywana przez skarżącego dłużniczka jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości na obszarze właściwości miejscowej organu I instancji. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że obowiązek tego rodzaju wynika z art. 2 Konstytucji RP. Twierdzenie skarżącego jest w tej kwestii twierdzeniem dowolnym i nieuzasadnionym. Art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Opierając się na takiej interpretacji tego przepisu, jaką zaprezentował skarżący można byłoby w istocie wywieść z niego każdą normę prawną. Z art. 2 Konstytucji RP wyprowadzane są zasady przez pryzmat których dokonywana jest ocena zgodności przepisów ustaw, rozporządzeń lub umów międzynarodowych z Konstytucją RP. Przepis ten nie jest natomiast samodzielną podstawą prawną nakładającą na organy administracji geodezyjnej i kartograficznej obowiązek udzielenia skarżącemu informacji o tym, czy wskazywana przez skarżącego dłużniczka jest właścicielem nieruchomości na obszarze właściwości miejscowej organu I instancji. Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia przez organy administracji art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 12 K.p.a. poprzez działania sprzeczne z prawem, naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, pomijanie słusznego interesu strony oraz interesu społecznego wyrażjącego się w skutecznym ściganiu dłużników. Rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie są zgodne z prawem materialnym regulującym kwestię udzielania informacji przez organy administracji geodezyjnej i kartograficznej. Obowiązek działania organów administracji w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz obowiązek uwzględniania słusznego interesu strony nie może być rozumiany, jako nakaz uwzględnienia żądania skarżącego wbrew przepisom prawa materialnego. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.