II SA/Wa 203/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego P. S. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję nr [...] r., którą odmówił przyjęcia P. S. na aplikacje sędziowską i aplikację prokuratorską. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1034/11 oddalił skargę ww. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] o odmowie przyjęcia P. S. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/11 uchylił powyżej określony wyrok i decyzje. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 26 ust. 3 zd 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejne miejsca na liście kwalifikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta z wszystkich sprawdzianów i z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Rozpoznając wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej należało mieć na uwadze, że co do zasady wyrok sądu administracyjnego nie zwalnia organu administracji od obowiązku wszechstronnego rozpoznania sprawy i zbadania, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji pozytywnej. Sąd nie przesądził, że P. S. spełnia wszystkie warunki pozwalające na przyjęcie go na aplikację specjalistyczną. Przyjęcie na aplikację, po uchyleniu decyzji przez sąd nadal uzależnione jest od spełnienia przez kandydata wszystkich wymaganych przesłanek, a w szczególności wystarczająca liczbą punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk w trakcie aplikacji ogólnej. Pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, wiążący Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, spowodował konieczność ustalenia miejsca, które ww. mógłby zająć na liście kwalifikacyjnej aplikantów, sporządzonej według reguł określonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. O kolejności miejsca na niej decydowałaby suma punktów uzyskanych przez aplikanta z wszystkich sprawdzianów oraz wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. W przypadku negatywnej oceny z pierwszego terminu sprawdzianu do sumy punktów, zgodnie z obowiązującą w czasie sporządzania listy kwalifikacyjnej zasadą, liczona byłaby tylko ocena ze sprawdzianu poprawkowego. Przyjęcie tej reguły czyniło koniecznym opracowanie symulacji listy kwalifikacyjnej. Symulacja listy kwalifikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że P. S. uzyskałby łącznie [...] pkt i zająłby [...] miejsce. Zaś na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 90, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 159. Z uwagi na osiągniętą pozycję, ww. nie znalazł się na symulacji żadnej z list kandydatów przyjętych zarówno na aplikację sędziowska i na aplikacje prokuratorską i należało odmówić mu przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską. P. S. złożył do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającym na tym, iż z jego mocy organ nie jest obowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zarzucił również, że wadliwie zostało określone jego miejsce na liście aplikantów w oparciu o symulację listy klasyfikacyjnej, w sytuacji gdy przedmiotowa ustawa nie przewiduje takiego sposobu ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Podnosząc ten zarzut, ww. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o przyjęciu go na aplikację sędziowska lub prokuratorską, z preferencją aplikacji sędziowskiej. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2012 r. nr [...] o odmowie przyjęcia P. S. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, ze nie sposób zaaprobować stanowiska ww., że unormowanie zawarte w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy nie przyznaje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada na niego obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Należy bowiem wskazać, że art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz odpowiednio. Określenie "odpowiednio" oznacza więc stosowanie art. 23 ust. 4 powołanej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z art. 29 ust. 2 powołanej ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje decyzje o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście kwalifikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na dana aplikację. "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartej w art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy w ramach unormowań zawartych w art. 29 tej ustawy polega więc na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy kwalifikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazanych w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/12, polegający na przyjęciu zasady, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów oraz wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikacje prokuratorską, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikacje specjalistyczne przewidzianych w art. 29 przedmiotowej ustawy, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów. Biorąc zatem pod uwagę [...] miejsce P. S. na symulacyjnej liście kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, sporządzonej zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na liście decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów oraz z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, stwierdzić należy, ze decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest decyzją zasadna. Decyzja Ministra Sprawiedliwości stała się przedmiotem skargi wniesionej przez ww. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie. Skarżący w skardze ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wniósł również o przyjęcie na aplikację specjalistyczną oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską (ust. 1). Decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje (ust. 2) Listy kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską i prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły ogłasza niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów z podaniem liczby porządkowej wskazującej miejsce kandydata na danej liście (ust. 3). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia (ust. 4). Od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji (ust. 5). W przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio (ust. 6). Odesłanie zawarte w art. 29 ust. 6 przedmiotowej ustawy, nakazujące odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 tej ustawy, odnosi się do skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny oraz wynikającego z tego faktu, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zobowiązany jest do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację. Odpowiednie stosowanie tego przepisu odnosi się wyłącznie, co należy podkreślić, do kwestii związanej z przyjęciem na aplikację ogólną i w żadnym przypadku nie może dotyczyć aplikacji specjalistycznej, a w szczególności dokonywania "nowego" liczenia punktów i na ich podstawie tworzenia "list symulacyjnych". Zawarty w art. 23 ust. 4 ustawy nakaz jest jednoznaczny i nie daje organowi możliwości innej, niż wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację i brak jest możliwości odstępstwa od tego nakazu. Podkreślić należy, że organ dokonał nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/12, do którego organ odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzji utrzymanej nią w mocy oraz w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł żadnych wskazań, co do dalszego postępowania będącego przedmiotem niniejszej skargi, a jedynie dokonał oceny prowadzonego postępowania w zakresie "liczenia punktów" i związaną z tym oceną. Reasumując stwierdzić należy, że z analizy wcześniej przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zobowiązany jest wydać decyzję o przyjęciu aplikanta, który ukończył aplikację ogólną, na aplikację specjalistyczną. Podkreślić należy, że decyzja o przyjęciu na aplikację specjalistyczną ma charakter decyzji tzw. związanej. Oznacza to, że przyjęcie na aplikację specjalistyczną następuje w drodze uznania administracyjnego i organ ma prawo wyboru, na którą aplikację specjalistyczną aplikant zostanie przyjęty. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie może być jednak dowolne i powinno wynikać z wszechstronnego i pełnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, czemu organ powinien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji, odpowiadającej dyspozycji zawartej w art. 107 § 3 Kpa. W rozpoznawanej sprawie, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i organ pierwszej instancji w swoich decyzjach wskazali, że podjęcie decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną nastąpiło w związku z uzyskanym przez niego miejscem na "liście symulacyjnej". Zdaniem Sądu, okoliczność tak nie ma jednak znaczenia prawego, co należy podkreślić w świetle brzmienia art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy. Przepisy te został przez organ naruszone, a ponadto organ w zw. z nimi naruszył przepisy postępowania , tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia wskazanych przez Sąd uchybień, jak również rozważyć potrzebę zainicjowania zmiany przepisów, które w przyszłości nie spowodują takich "zawirowań" związanych z przyjęciami na aplikacje specjalistyczną, a w szczególności związanymi z tym nieprzewidzianymi wydatkami z środków Skarbu Państwa. Z uwagi na powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.