II GSK 1731/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-18
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Stanisław Gronowski, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uprawniającego do otrzymania przez pracodawcę dofinansowania do wynagrodzeń, należy uwzględniać wyjątki przewidziane w art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej, dotyczące obniżenia wskaźnika w przypadku zatrudniania osób z chorobami psychicznymi, upośledzeniem umysłowym, całkowitym zaburzeniem rozwojowym, epilepsją lub niewidomych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przy obliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych na potrzeby dofinansowania do wynagrodzeń, należy stosować zasady określone w art. 21 ust. 1 i 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej, co obejmuje również wyjątek przewidziany w art. 21 ust. 4 tej ustawy. Brak wyraźnego zastrzeżenia w art. 26b ust. 3 ustawy wyłączającego zastosowanie art. 21 ust. 4 przy ustalaniu wskaźnika dla celów dofinansowania, oznacza, że powinien on być uwzględniany. W związku z tym, błędna wykładnia przepisów przez Sąd pierwszej instancji uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dla pracodawcy, który nie osiągnął wymaganego 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących obliczania tego wskaźnika, w szczególności czy można uwzględnić obniżenie wskaźnika na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Organy administracji i Sąd pierwszej instancji uznały, że przepis ten nie ma zastosowania przy ustalaniu prawa do dofinansowania, podczas gdy skarżący kasacyjnie pracodawca twierdził inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 544/13. Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2012 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 12 maja 2012 r. Zasądzono od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz W. I. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Gabriela Jyż Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 544/13 w sprawie ze skargi Waldemara Irzyka na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2012 r. nr . w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia 18 grudnia 2012 r. nr . oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 21 maja 2012 r. znak .; 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz W. I. 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1140/13 po rozpoznaniu skargi W. I., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. G., na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 marca 2013 r. w przedmiocie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2012 r., oddalił skargę.
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia faktyczne:
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia 12 maja 2012 r. odmówił W. I.(dalej: "skarżący") wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2012 r. gdyż nie został spełniony 6% wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, który zgodnie z art. 26a ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji zawodowej) jest niezbędny do uzyskania dofinansowania.
Objętą skargą decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Jak wskazał, powołując się na przepis art. 26a ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej, dofinansowanie do pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nieosiągającemu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%. Sposób ustalania tego wskaźnika wynika z art. 2 pkt 6 powołanej ustawy i wymaga on podzielenia przeciętnego miesięcznego stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w etatach, przez przeciętny miesięczny stan zatrudnienia ogółem również w etatach. Organ wskazał także, że katalog grup osób wliczanych do stanów zatrudnienia określa art. 26b ust. 3 ustawy, który to z kolei przepis odwołuje się do art. 21 ust. 1 i 5 oraz art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Powołany art. 26b ustawy nie odwołuje się natomiast do art. 21 ust. 4, dotyczącego obniżania wskaźnika zatrudniania osób niepełnosprawnych z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych o szczególnych schorzeniach. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw, aby stosować instytucję obniżania wskaźnika przewidzianego powołanym art. 21 ust. 4 ustawy do obliczania innych wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w tym również dla celów określonych w art. 26a ustawy o rehabilitacji. Organ nie podzielił wobec tego zarzutu naruszenia art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zw. z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz. U. z 1998 r., Nr 124, poz. 820 ze zm., dalej: rozporządzenie z 18 września 1998 r.) poprzez ich niezastosowanie, gdyż w jego ocenie nie było podstaw prawnych, aby na ich podstawie obniżyć wskaźnik, od którego zależy wypłata dofinansowania. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przedmiotem podstępowania nie była decyzja uznaniowa, gdyż wypłata dofinansowania przysługuje pracodawcy w ściśle określonych przez ustawę warunkach.
Według Sąd pierwszej instancji, oddalającego skargę, istota sporu dotyczy interpretacji art. 26b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej: czy wyłączenie, o którym mowa w tym przepisie przy obliczaniu wskaźnika zatrudnienia odnosi się wyłącznie do art. 21 ust. 1 i 5 ustawy, czy odnosi się do całego art. 21. W ocenie Sądu w sposób prawidłowy organ dokonał wykładni językowej. W przepisie art. 26b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej wyraźnie i jednoznacznie określono, że zatrudnienie i wskaźnik ustala się odpowiednio na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 i 5 oraz art. 28 ust. 3 ustawy. Zwrot "odpowiednio na zasadach", zdaniem Sądu, nie świadczy o tym, aby przy obliczaniu wskaźnika można było stosować inne wyjątki przewidziane w pozostałych ustępach powołanego art. 21 ustawy. Sąd zauważył dodatkowo, że dokonano rozróżnienia ulg w przypadku obliczania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uzależniając je od tego, czy dotyczy miesięcznych wpłat na fundusz, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy, czy też dotyczy to miesięcznego dofinansowania na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia, o którym mowa w art. 26b ust. 1 ustawy, kiedy to art. 21 ust. 4 nie ma zastosowania.
Zdaniem Sądu, odnoszącego się do zarzutu zamiany przez organy stanowiska przy braku zmian w regulacjach prawnych, każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym i wydając rozstrzygnięcie organ
nie jest związany innymi decyzjami w sprawach podobnych, gdyż w każdej nowej sprawie może nastąpić odmienna interpretacja stanu faktycznego.
Skarżący skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji, domagając się uchylenia wyroku w całości, rozpoznania skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, a następnie jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia 23 stycznia 2013 r., ewentualnie uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a".), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię tj.:
1. art. 26b ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez nieprawidłową wykładnię:
a) językową, polegającą na błędnym uznaniu, że zawarte w art. 26b ust. 3 ustawy odesłanie do art. 21 ust. 1 ustawy nie dotyczy jego całości, a w szczególności konieczności uwzględnienia brzmienia przepisów art. 21 ust. 2 – 5 ustawy, a jedynie części tego przepisu, co należy ocenić jako naruszenie zasad wykładni per non est;
b) systemową, polegającą na zasadności zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z pominięciem wymienionych w nim ust. 2 – 5 art. 21 ustawy, podczas gdy tego rodzaju interpretacja wyklucza jakikolwiek normatywny sens zawartego w art. 26b ust. 3 odesłania do art. 21 ust. 1 ustawy z uwagi na tożsame skutki treści przepisu art. 26a ust. 1 ustawy, sprowadzające się do wykazania, że dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje pracodawcy, który zatrudnia co najmniej 25 pracowników i nie osiąga wskaźnika zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych wynoszącego 6% podczas, gdy konstrukcja odesłania jednoznacznie zakłada zmodyfikowanie/uzupełnienie normy prawnej, do której odesłanie jest skierowane, co jest możliwe wyłącznie w przypadku zastosowania całej treści przepisu art. 21 ust. 1 ustawy, a więc również w zakresie wyrażenia "z zastrzeżeniem ust. 2 5 i art. 22";
2. art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zw. z § 1 i 2 rozporządzenia z 18 września 1998 r., poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie skutkujące w konsekwencji nieprawidłowym ustaleniem, że wnioskodawca nie spełnia wymogu minimalnego, wymaganego przepisem art. 26a ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej, wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, podczas gdy zastosowanie ww. przepisów prowadzi do odmiennego wniosku i powinno skutkować przyznaniem skarżącemu miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2012 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podniesiono, że skoro ustawodawca w art. 26b ust. 3 ustawy posłużył się odesłaniem do art. 21 ust. 1 i 5 ustawy, posługując się wyrażeniem "odpowiednio na zasadach", to taka redakcja wskazanego przepisu, oznacza, że obliczanie wskaźnika zatrudnienia powinno uwzględniać także i te reguły jego wyliczenia, które umożliwiają, zgodnie z pełnym brzmieniem art. 21 ust. 1 ustawy, jego obniżenie w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy. W ten sposób ustawodawca założył "premiowanie" tych pracodawców, którzy nie tylko zatrudniają osoby niepełnosprawne, ale także i te ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy. Zwrot w art. 26b ust. 3 ustawy "odpowiednio" sugeruje elastyczność ustawodawcy co oznacza, że odesłanie zawarte w tym przepisie ustawy nie może rozumiane w sposób zawężający, jak przyjął to Sąd pierwszej instancji, ale powinno obejmować całość uregulowań objętych art. 21 ust. 1 ustawy, odnoszących się do wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w tym do art. 21 ust. 4 tej ustawy.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
W myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania zarzutami skargi kasacyjnej zezwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, chyba że zachodzi jedna z przyczyn nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego przepisu, którą Sąd ten obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu. W sprawie objętej skargą kasacyjną nie wystąpiła żadna z okoliczności powodujących nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji i tym samym brak jest jakichkolwiek przeszkód uniemożliwiających rozpoznanie skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej oparto na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i dotyczą one błędnej wykładni art. 26b ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej. W związku z tym, że skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji uchybienie w postaci niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie jest bezsporny i w rezultacie jest on wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł błędną wykładnię, zarówno w znaczeniu językowym, jak i systemowym art. 26b ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 w związku z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że odesłanie zawarte w art. 26b ust. 3 ustawy o rehabilitacji do art. 21 ust.1 i 5 oraz art. 28 ust. 3 ustawy, nakazujące odpowiednie stosowanie zasad uregulowanych w odsyłanych przepisach przy ustalaniu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i jego wskaźnika, pomija wyjątki uregulowane w ust. 2 do 5 art. 21 ustawy w sytuacji, gdy w art. 21 ust. 1 ustawy zastrzeżono ich zastosowanie na wypadek zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 2-5 art. 21 ustawy. Według wykładni przyjętej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, przy obliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uprawniającego do otrzymania przez pracodawcę dopłat z tytułu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, należy wybiórczo stosować art. 21 ust. 1 i ust. 5 ustawy bez uwzględnienia regulacji zawartej w ust. 4, do których ustawodawca odsyła w ust. 1 art. 21 ustawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskaźnik zatrudnienia i stan zatrudnienia ustala się "odpowiednio na zasadach" określonych w art. 21 ust.1 i ust. 5 ustawy. Sformułowanie, jakim posłużył się ustawodawca w art. 26b ust. 3 ustawy, nie oznacza, aby przy obliczaniu tego wskaźnika należało brać wyjątki wymienione w art. 21 ust. 1 ustawy. Gdyby celem ustawodawcy było zastosowanie art. 21 ustawy w całości dla obliczenia współczynnika osób niepełnosprawnych oraz stanu ich zatrudnienia u danego pracodawcy wówczas w art. 26b ust. 3 ustawy nie wymieniono by poszczególnych ustępów art. 21 ustawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji "ustawodawca dokonał rozróżnienia ulg w przypadku obliczania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uzależniając je od tego, czy dotyczy to miesięcznych wpłat na Fundusz, o jakich mowa w art. 21 ust. 1 ustawy i wtedy będzie miał zastosowanie ust. 4 tego artykułu, dający możliwość uwzględnienia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy, czy też dotyczy to miesięcznego dofinansowania na osoby niepełnosprawne z tytułu ich zatrudnienia, o jakich mowa w art. 26b ust. 1 ustawy. Wówczas przepis art. 21 ust. 4 nie ma zastosowania. Zatem, jak przyjął Sąd pierwszej instancji, obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w oparciu o art. 21 ust. 4 ustawy jest możliwe przy wpłatach przedsiębiorcy na rzecz PFRON natomiast w przypadku dopłat uzyskiwanych przez przedsiębiorcę taka sytuacja nie zachodzi i w konsekwencji art. 21 ust. 4 nie ma zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wykładni dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej miesięczne dofinansowanie przysługuje na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia ujęte w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, którą prowadzi Fundusz, wykorzystując PESEL oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje. Zgodnie z art. 26b ust. 3 ustawy zatrudnienie i wskaźnik, o których mowa w art. 26a ust.1, 1a i 1b, ustala się odpowiednio na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 i 5 oraz art. 28 ust. 3 ustawy. Pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Miesięczne dofinansowanie przysługuje do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w kwocie: 180% najniższego wynagrodzenia (osoby niepełnosprawne o znacznym stopniu niepełnosprawności), 100% najniższego wynagrodzenia (osoby niepełnosprawne o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), 40% najniższego wynagrodzenia (osoby niepełnosprawne o lekkim stopniu niepełnosprawności) (art. 26a ust. 1 ustawy). Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nieosiągającemu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6% (art. 26a ust. 1a). Kwoty, o których mowa w ust. 1, zwiększa się o 40% najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całkowite zaburzenia rozwojowe, epilepsje lub niewidomych (art. 26b ust. 1b). Stan zatrudnienia oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, określone w art. 26a ust. 1, ust. 1a i 1b ustawy, oblicza się, odpowiednio na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 i ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz wysokości stanowiącej iloczyn 40%, 65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%, a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych oznacza w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy przeciętny miesięczny udział procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem i przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
Wykładnia literalna art. 21 ust.1 ustawy w powiązaniu z art. 26b ust. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że przy stosowaniu tego przepisu należy mieć na uwadze wyjątki, o których mowa w ust. 2 do 5 tego przepisu. Odpowiednie stosowanie zasad uregulowanych w art. 21 ust. 1 i 5 obowiązujących przy dokonywaniu wpłat na PFRON dla oszacowania stanu zatrudnienia i wskaźnika osób niepełnosprawnych na potrzeby wypłacania dofinansowania do pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych u przedsiębiorcy oznacza również zastosowanie wyjątku przewidzianego w art. 21 ust. 4 ustawy. Gdyby wolą ustawodawcy było wykluczenie przypadku ujętego w ust. 4 tego przepisu na potrzeby ustalenia współczynnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla celów, o których mowa w art. 26b ust. 1 (dopłaty) ustawy, to odpowiednie zastrzeżenie znalazłoby się w art. 26b ust. 3 ustawy. W związku z tym, że ustawodawca nie zawarł takiego zastrzeżenia w art. 26b ust. 3 ustawy to odesłanie do art. 21 ust. 1 ustawy tam zawarte należy rozumieć, jako obejmujące wyjątki określone w tym przepisie. Zwrot zawarty w art. 26b ust. 3 ustawy: "ustala się odpowiednio na zasadach" oznacza, że celem ustawodawcy było stosowanie przez organy wypłacające świadczenia z Funduszu PFRON zasad dotyczących wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jakie obowiązują przy ustalaniu obowiązku ponoszenia opłat przez przedsiębiorców na rzecz Funduszu, o ile z przepisów ustawy regulujących przyznawanie dopłat dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnoprawne nie wynika nic innego. W związku z tym Prezes PFRON powinien, stosownie do treści art. 26b ust. 3 w związku z art. 21 ust.1 ustawy, przed przyznaniem płatności dokonać analizy sytuacji przedsiębiorcy pod kątem wyłączeń przewidzianych w ust. 2 do 5 art. 21 ustawy, w tym w ust. 4 art. 21 ustawy. Oznacza to, że w przypadku zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi jej wykonanie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnoprawnych, wynoszący co najmniej 6%, będzie mógł zostać obniżony na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy. Natomiast niewystąpienie okoliczności wymienionych w ust. 4 będzie skutkować tym, że wskaźnik zatrudnienia zostanie ustalony wprost w oparciu o art. 21 ust. 1 ustawy. Za takim rozumieniem art. 26b ust. 3 ustawy i art. 21 ust. 1 ustawy przemawia, jak trafnie zauważa skarżący, wykładnia systemowa. Regulacje dotyczące obowiązku ponoszenia opłat na rzecz PFRON przez przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne, jak i te dotyczące przyznawania dofinansowania przez PFRON dla tej grupy pracodawców, ujęto w rozdziale V ustawy zatytułowanym: "szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych". Takie usystematyzowanie praw i obowiązków przedsiębiorców pozwala przyjąć, że uregulowania tam zawarte, dotyczące zasad zarówno ponoszenia wpłat na Fundusz, jak i świadczeń wypłacanych pracodawcom przez Fundusz, mają charakter komplementarny. Podkreślenia wymaga pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2070/12), w myśl którego dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych jest swego rodzaju premią za umożliwienie przez pracodawcę adoptowania się zatrudnionych osób niepełnosprawnych do społecznej gospodarki rynkowej. Im większy jest stopień niepełnosprawności tym mniejsza potencjalna możliwość uzyskania przez osobę niepełnosprawną zatrudnienia. Z wymienionych powodów zarzut błędnej wykładni art. 26b ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 i w związku z art. 26a ust. 1 ustawy należało uznać za zasadny.
W związku z tym, że w skardze kasacyjnej zawarto jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego i zarzut ten jest usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a także uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia 12 maja 2012 r.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło