VII SA/Wa 89/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki, opierając się na prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, który wcześniej oddalił skargę dotyczącą braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, ponieważ zarzut braku udziału strony w postępowaniu, który stanowił podstawę wniosku o wznowienie, był już przedmiotem oceny sądu administracyjnego w prawomocnym wyroku. Zgodnie z art. 170 PPSA, ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu wiąże inne sądy i organy administracji publicznej, co uniemożliwia ponowne rozpatrywanie tej kwestii w trybie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która umorzyła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki. Wcześniej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) odmówił uchylenia własnej decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, mimo wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez E. J. (żonę skarżącego) z powodu jej rzekomego braku udziału w pierwotnym postępowaniu. GINB uchylił decyzję WINB i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając, że zarzut braku udziału E. J. był już rozpatrzony przez WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku, który oddalił skargę na decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę M. J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania A. T. i M. J. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] września 2012 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu GINB podał, że decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...],[...] WINB odmówił uchylenia, po wznowieniu postępowania, własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] nakładającą na E. i M. J. oraz . i J. T. obowiązek rozbiórki zadaszonej osłony śmietnikowej usytuowanej przy wschodniej granicy działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. K. w W. z pozostawieniem ściany południowej ze skrzynką licznika elektrycznego od strony działki ew. [...] z obr. [...] o wysokości mniejszej niż 2,20 m.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższego decyzji przez A. T. i M. J. GINB wskazał, że w niniejszej sprawie wznowienie na wniosek E. J. postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stanowiło działanie nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 137/86, dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 kpa.
GINB zauważył, że zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] i braku udziału E. J. w postępowaniu były podnoszone w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd po rozpatrzeniu sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1529/09 skargę oddalił. GINB powołał się na treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym obowiązuje zasada, w myśl której ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu, wiąże ten Sąd oraz inne sądy i organy administracji publicznej. Powyższe oznacza, zdaniem GINB, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd i organ administracji publicznej, będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone w trybie określonym prawem.
GINB uznał, że skoro zarzut braku udziału E. J. w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] był weryfikowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i nie został uwzględniony, należało odmówić wznowieniu. postępowania zakończonego ww. decyzją, a na obecnym etapie sprawy należy uchylić decyzję [...] WINB z dnia [...] września 2012 r., nr [...] i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości.
Powyższa decyzja GINB z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. J., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 40 kpa i art. 145 § 1 kpa.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wznowienie postępowania administracyjnego było w niniejszej sprawie uzasadnione ponieważ strona postępowania nie brała w nim udziału bez własnej winy, co wynika ewidentnie z akt postępowania na skutek błędnych doręczeń pism, postanowień i decyzji. Zauważył, że organ nie doręczał właściwie korespondencji dla jego żony E. J. Skarżący podkreślił, że nie był pełnomocnikiem żony w przedmiotowej sprawie i nie mógł wskazywać skutecznie adresu do doręczeń. Tymczasem korespondencja była kierowana do M. i E. J., a nie imiennie dla każdej strony, a organ nie ustalił adresu jego żony chociaż mógł to zrobić bez większego kłopotu. W ocenie skarżącego podnoszona przez GINB kwestia zakresu związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego może dotyczyć jedynie M. J. . a nie osób trzecich w innym stanie faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja GINB z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...] jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzja podlegająca kontroli Sądu została wydana w toku postępowania wznowieniowego. Jest to jeden z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnej i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 kpa Istotą wznowienia postępowania jest umożliwienie ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, z uwagi na ewentualne wady w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji. Wady te zostały określone enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa.
Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w trybie zwykłym było dotknięte ww. wadami oraz usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, a w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 kpa.
W niniejszej sprawie na wniosek E. J. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB dla [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] nakładającą na E. i M. J. oraz A. i J. T. obowiązek rozbiórki zadaszonej osłony śmietnikowej usytuowanej przy wschodniej granicy działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. K. w W. z pozostawieniem ściany południowej ze skrzynką licznika elektrycznego od strony działki ew. [...] z obr. [...] o wysokości mniejszej niż 2,20 m. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania był art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. [...] WINB uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, w związku z czym wznowił postępowania, a następnie – po dokonaniu merytorycznego ustalenia zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i jej wpływu na legalność wydanej decyzji ostatecznej – odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Tymczasem z treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1529/09, oddalającego skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia 30 czerwca 2009 r., nr [...], wynika jednoznacznie, że przedmiotem oceny Sądu był m. in. zarzut pozbawienia udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją E. J.. W uzasadnieniu Sąd jednoznacznie uznał, że: "Nie można także uznać za skuteczny zarzut naruszenia art. 10 i 79 kpa poprzez pozbawienie udziału w postępowaniu E. J.." Jak wskazał Sąd z akt postępowania wynika, że uczestniczka postępowania E. J. zamieszkuje wraz z mężem M. A. J. w W. przy ul. I., która to okoliczność wynika z przedłożonego przez skarżących aktu notarialnego Nr Rep. [...], w którym skarżący M. J. złożył oświadczenie, że E. J. zamieszkuje z nim pod wskazanym adresem. Skoro zatem Sąd w powyższym wyroku jednoznacznie ustalił, że E. J. nie była pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], to należy zgodzić się z twierdzeniem GINB, że w niniejszej sprawie wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa i wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 151 § 1 pkt 1 kpa było działaniem nieprawidłowym. Nie można wprawdzie wykluczyć – co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne - że w pewnym, szczególnych okolicznościach faktycznych, ustalenie istnienia interesu prawnego wnioskodawcy powołującego się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego po wydaniu postanowienia o wznowieniu, jednakże w niniejszej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. Biorąc pod uwagę treść prawomocnego wyroku i datę jego wydania działanie [...] WINB było nieprawidłowe, a decyzję GINB, który uchylił decyzję z dnia [...] września 2012 r. nr [...] i umorzył postępowanie administracyjne pierwszej instancji w całości jako zgodne z prawem.
Odnosząc się do zarzutów M. J. należy wskazać, że sprowadzają się one przede wszystkim do pozbawienia udziału w postępowaniu jego żony E. J., poprzez wadliwe doręczanie pism procesowych w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WINB z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] i - w konsekwencji -naruszeniem art. 40 kpa i art. 145 § 1 kpa. Z przyczyn podanych wyżej zarzuty te nie mogą zostać uwzględnione przez Sąd. Stanowiłoby to bowiem podważenie prawomocnych ustaleń dokonanych przez Sąd w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1529/09, w którym jednoznacznie stwierdzono, że E. J. nie była pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżącemu, który nie zgadzał się z taką oceną dokonaną przez Sąd, przysługiwało prawo do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z czego skarżący nie skorzystał.
Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, jakoby wyrok Sądu z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1529/09 nie wiązał w niniejszej sprawie, albowiem – jak słusznie powołał GINB – w sprawie tej zastosowanie znajdzie art. 170 ppsa (w przeciwieństwie do art. 153 ppsa), zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Konkludując zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak została wydana zgodnie z prawem, co powoduje konieczność oddalenia skargi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 i art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło