II GSK 1652/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1128/13 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. H. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia [...] marca 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 108 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącej w dniu 8 maja 2013 r. Skarżąca uiściła w dniu 9 maja 2013 r. wpis sądowy od skargi, nie przesłała natomiast do Sądu w zakreślonym terminie oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odrzucił skargę H. Polska Sp. z o.o. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że wskazanie właściwych organów mających kompetencje do działania za konkretne podmioty następuje albo w oparciu o przepisy regulujące ich strukturę organizacyjną i działalność lub poprzez zbadanie danych dotyczących zasad reprezentacji tych podmiotów ujawnionych w rejestrach. Podstawowe znaczenie będzie miał Krajowy Rejestr Sądowy. Nieprzedstawienie powyższego dokumentu należy traktować jako brak formalny skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd podał, że w zakreślonym terminie skarżąca uiściła wpis od skargi, natomiast nie nadesłała pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego jej dotyczącego, co oznacza, że nie uzupełniła braków formalnych skargi. H. Polska Sp. z o.o. wniosła od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. z powołaniem się na niewykonanie zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nienadesłanie oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, podczas gdy Skarżąca otrzymała jedynie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie uiszczenia wpisu od skargi, któremu to zobowiązaniu zadośćuczyniła; a także naruszenie art. 29 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż Skarżąca załączając do skargi informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego nie wykazała swego umocowania do występowania w sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pisma z dnia 9 maja 2013 r. na okoliczność uzupełnienia przez Skarżącą braku formalnego skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej poprzez uiszczenie opłaty skarbowej od skargi, a także skanów dokumentów znajdujących się w korespondencji od Ministra Finansów na okoliczność nieotrzymania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podała, że otrzymała jedynie zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 kwietnia 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 108 zł. Jednocześnie nie otrzymała zarządzenia o wezwaniu do nadesłania oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka podkreśliła, że załączyła do skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego, pobraną na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm). Ponadto w skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. Skarżąca podała, że konsekwencje egzekucji kwoty 2700 zł mogą być trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może być odwleczony w czasie. Tymczasem działalność skarżącej wymaga ciągłych nakładów finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna, choć nie wszystkie postawione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednakże w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia skarżącej, że nie otrzymała wezwania Sądu z dnia 23 kwietnia 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach sądowych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pism Sądu z dnia 7 maja 2013 r. (k. 29), na którym upoważniony pracownik kancelarii pełnomocnika skarżącej potwierdził odbiór przesyłki oznaczonej jako "wpis + KRS – 7 dni". W aktach sądowych znajduje się również odpis pisma Sądu z dnia 7 maja 2013 r., wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS. Faktu doręczenia skarżącej powyższego wezwania Sądu nie podważają dołączone do skargi kasacyjnej kserokopie i skany dokumentów. Przechodząc z kolei do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, jakim dokumentem należy wykazać umocowanie organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy /pełne, aktualne/, wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (v. postanowienie NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka wraz ze skargą złożyła wydruk komputerowy ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (k. 11 akt sądowych). W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., tak pobrane wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze (art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 144, poz. 851). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę z uwagi na nienadesłanie odpisu z KRS dotyczącego skarżącej, a tym samym stanął na stanowisku, iż nieuzupełnienie tego braku uniemożliwiało nadanie wniesionemu środkowi zaskarżenia właściwego biegu. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne, albowiem taka interpretacja jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem przyjąć, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 270/12, oraz z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 677/12, dostępne w CBOIS, http://cbois.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy nienadesłanie przez skarżącą odpisu z KRS nie można, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zakwalifikować jako braku istotnego, gdyż w aktach administracyjnych znajduje się informacja odpowiadająca odpisowi z rejestru przedsiębiorców przedstawiająca stan na dzień 8 stycznia 2013 r., z którego wynika, że udzielający pełnomocnictwa r. pr. D. S. – M. W. był prokurentem uprawnionym do reprezentacji Spółki. Nadanie zatem sprawie dalszego biegu było możliwe. Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie tak rygorystycznego stanowiska Sądu I instancji zamykałoby stronie prawo do sądu. Stanowiłoby to naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko, jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należy za usprawiedliwiony. Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługiwał na uwzględnienie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą okoliczności, jej zdaniem uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku skarżącej Spółki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.